Махабхарата
Бхишма-парва: Санджая начинает рассказ о битве6.16.33-39
5372 / 15823
Махабхарата · 6.16.33-39
Деванагари

शकुनिः सौबलः शल्यः सैन्धवो ऽथ जयद्रथः ॥
विन्दानुविन्दाव् आवन्त्यौ काम्बोजश् च सुदक्षिणः ॥
श्रुतायुधश् च कालिङ्गो जयत्सेनश् च पार्थिवः ॥
बृहद्बलश् च कौशल्यः कृतवर्मा च सात्वतः ॥
दशैते पुरुषव्याघ्राः शूराः परिघबाहवः ॥
अक्षौहिणीनां पतयो यज्वानो भूरिदक्षिणाः ॥
एते चान्ये च बहवो दुर्योधनवशानुगाः ॥
राजानो राजपुत्राश् च नीतिमन्तो महाबलाः ॥
संनद्धाः समदृश्यन्त स्वेष्व् अनीकेष्व् अवस्थिताः ॥
बद्धकृष्णाजिनाः सर्वे ध्वजिनो मुञ्जमालिनः ॥
सृष्टा दुर्योधनस्यार्थे ब्रह्मलोकाय दीक्षिताः ॥
समृद्धा दश वाहिन्यः परिगृह्य व्यवस्थिताः ॥
एकादशी धार्तराष्ट्री कौरवाणां महाचमूः ॥
अग्रतः सर्वसैन्यानां यत्र शांतनवो ऽग्रणीः ॥

Транслитерация (IAST)

śakuniḥ saubalaḥ śalyaḥ saindhavo 'tha jayadrathaḥ ||
vindānuvindāv āvantyau kāmbojaś ca sudakṣiṇaḥ ||
śrutāyudhaś ca kāliṅgo jayatsenaś ca pārthivaḥ ||
bṛhadbalaś ca kauśalyaḥ kṛtavarmā ca sātvataḥ ||
daśaite puruṣavyāghrāḥ śūrāḥ parighabāhavaḥ ||
akṣauhiṇīnāṃ patayo yajvāno bhūridakṣiṇāḥ ||
ete cānye ca bahavo duryodhanavaśānugāḥ ||
rājāno rājaputrāś ca nītimanto mahābalāḥ ||
saṃnaddhāḥ samadṛśyanta sveṣv anīkeṣv avasthitāḥ ||
baddhakṛṣṇājināḥ sarve dhvajino muñjamālinaḥ ||
sṛṣṭā duryodhanasyārthe brahmalokāya dīkṣitāḥ ||
samṛddhā daśa vāhinyaḥ parigṛhya vyavasthitāḥ ||
ekādaśī dhārtarāṣṭrī kauravāṇāṃ mahācamūḥ ||
agrataḥ sarvasainyānāṃ yatra śāṃtanavo 'graṇīḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
शकुनिः सौबलः शल्यःśakuniḥ saubalaḥ śalyaḥШакуни Саубала и Шалья; Шакуни сын Субалы, Шалья
सैन्धवो ऽथ जयद्रथःsaindhavo 'tha jayadrathaḥзатем Саиндхава Джаядратха; и Джаядратха из Синдху
विन्दानुविन्दाव् आवन्त्यौvindānuvindāv āvantyauВинда и Анувинда авантийские; два царя Аванти
काम्बोजश् च सुदक्षिणःkāmbojaś ca sudakṣiṇaḥи камбоджа Судакшина; Судакшина из Камбоджи
श्रुतायुधश् च कालिङ्गोśrutāyudhaś ca kāliṅgoи Шрутаюдха калинга; Шрутаюдха из Калинги
जयत्सेनश् च पार्थिवःjayatsenaś ca pārthivaḥи царь Джаяцена; и земной владыка Джаяцена
बृहद्बलश् च कौशल्यःbṛhadbalaś ca kauśalyaḥи Брихадбала каушальский; Брихадбала из Кошалы
कृतवर्मा च सात्वतःkṛtavarmā ca sātvataḥи Критаварман сатвата; Критаварман из Сатватов
दशैते पुरुषव्याघ्राःdaśaite puruṣavyāghrāḥэти десять тигров среди людей; десять лучших мужей
शूराः परिघबाहवःśūrāḥ parighabāhavaḥгерои с руками как палицы; витязи с могучими руками
अक्षौहिणीनां पतयोakṣauhiṇīnāṃ patayoвладыки акшаухини; начальники огромных войск
यज्वानो भूरिदक्षिणाःyajvāno bhūridakṣiṇāḥжертвователи с богатыми дарами; совершители жертв с большими дакшинами
एते चान्ये च बहवोete cānye ca bahavoэти и многие другие; они и прочие многочисленные
दुर्योधनवशानुगाःduryodhanavaśānugāḥследующие воле Дурьодханы; подчинённые Дурьодхане
राजानो राजपुत्राश् चrājāno rājaputrāś caцари и царевичи; правители и князья
नीतिमन्तो महाबलाःnītimanto mahābalāḥразумные и очень сильные; мудрые, великомощные
संनद्धाः समदृश्यन्तsaṃnaddhāḥ samadṛśyantaвооружёнными они виделись; они были видны снаряжёнными
स्वेष्व् अनीकेष्व् अवस्थिताःsveṣv anīkeṣv avasthitāḥстоя в своих войсках; расположившись в своих рядах
बद्धकृष्णाजिनाः सर्वेbaddhakṛṣṇājināḥ sarveвсе с привязанными чёрными шкурами; все в чёрных оленьих шкурах
ध्वजिनो मुञ्जमालिनःdhvajino muñjamālinaḥзнаменосные, с мунджевыми гирляндами; со стягами и венками из мунджа
सृष्टा दुर्योधनस्यार्थेsṛṣṭā duryodhanasyārtheсозданные ради Дурьодханы; предназначенные для дела Дурьодханы
ब्रह्मलोकाय दीक्षिताःbrahmalokāya dīkṣitāḥпосвящённые к миру Брахмы; давшие обет ради Брахмалоки
समृद्धा दश वाहिन्यःsamṛddhā daśa vāhinyaḥбогатые десять армий; полные десять войск
परिगृह्य व्यवस्थिताःparigṛhya vyavasthitāḥохватив, расположились; заняв позиции, стояли
एकादशी धार्तराष्ट्रीekādaśī dhārtarāṣṭrīодиннадцатая дхартраштрийская; одиннадцатая армия сыновей Дхритараштры
कौरवाणां महाचमूःkauravāṇāṃ mahācamūḥвеликая армия Кауравов; огромное войско Куру
अग्रतः सर्वसैन्यानांagrataḥ sarvasainyānāṃвпереди всех войск; перед всеми армиями
यत्र शांतनवो ऽग्रणीःyatra śāṃtanavo 'graṇīḥгде сын Шантану был вождём; где Шантану-путра шёл первым
Литературный перевод

Шакуни Саубала, Шалья, Джаядратха из Синдху, Винда и Анувинда из Аванти, Судакшина из Камбоджи, Шрутаюдха из Калинги, царь Джаяцена, Брихадбала из Кошалы и Критаварман из Сатватов — эти десять тигров среди людей, герои с руками как палицы, были владыками акшаухини, совершителями жертв с богатыми дарами. Они и многие другие цари и царевичи, разумные, очень сильные и следующие воле Дурьодханы, стояли вооружёнными в своих рядах. Все они были со знамёнами, в чёрных оленьих шкурах, с гирляндами из мунджа, словно посвящённые ради Брахмалоки и предназначенные для дела Дурьодханы. Десять богатых армий заняли свои позиции, а одиннадцатая, великая армия сыновей Дхритараштры и Кауравов, стояла впереди всех войск там, где вождём был сын Шантану.

Версия

390c3e04936d · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:47:27 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами