Махабхарата
Бхишма-парва: Санджая сравнивает армии6.20.7-10
5394 / 15823
Махабхарата · 6.20.7-10
Деванагари

दुर्योधनो हस्तिनं पद्मवर्णं; सुवर्णकक्ष्यं जातिबलं प्रभिन्नम् ॥
समास्थितो मध्यगतः कुरूणां; संस्तूयमानो बन्दिभिर् मागधैश् च ॥
चन्द्रप्रभं श्वेतम् अस्यातपत्रं; सौवर्णी स्रग् भ्राजते चोत्तमाङ्गे ॥
तं सर्वतः शकुनिः पार्वतीयैः; सार्धं गान्धारैः पाति गान्धारराजः ॥
भीष्मो ऽग्रतः सर्वसैन्यस्य वृद्धः; श्वेतच्छत्रः श्वेतधनुः सशङ्खः ॥
श्वेतोष्णीषः पाण्डुरेण ध्वजेन; श्वेतैर् अश्वैः श्वेतशैलप्रकाशः ॥
तस्य सैन्यं धार्तराष्ट्राश् च सर्वे; बाह्लीकानाम् एकदेशः शलश् च ॥
ये चाम्बष्ठाः क्षत्रिया ये च सिन्धौ; तथा सौवीराः पञ्चनदाश् च शूराः ॥

Транслитерация (IAST)

duryodhano hastinaṃ padmavarṇaṃ; suvarṇakakṣyaṃ jātibalaṃ prabhinnam ||
samāsthito madhyagataḥ kurūṇāṃ; saṃstūyamāno bandibhir māgadhaiś ca ||
candraprabhaṃ śvetam asyātapatraṃ; sauvarṇī srag bhrājate cottamāṅge ||
taṃ sarvataḥ śakuniḥ pārvatīyaiḥ; sārdhaṃ gāndhāraiḥ pāti gāndhārarājaḥ ||
bhīṣmo 'grataḥ sarvasainyasya vṛddhaḥ; śvetacchatraḥ śvetadhanuḥ saśaṅkhaḥ ||
śvetoṣṇīṣaḥ pāṇḍureṇa dhvajena; śvetair aśvaiḥ śvetaśailaprakāśaḥ ||
tasya sainyaṃ dhārtarāṣṭrāś ca sarve; bāhlīkānām ekadeśaḥ śalaś ca ||
ye cāmbaṣṭhāḥ kṣatriyā ye ca sindhau; tathā sauvīrāḥ pañcanadāś ca śūrāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दुर्योधनो हस्तिनं पद्मवर्णंduryodhano hastinaṃ padmavarṇaṃДурьодхана слона лотосного цвета; Дурьодхана на слоне цвета лотоса
सुवर्णकक्ष्यं जातिबलं प्रभिन्नम्suvarṇakakṣyaṃ jātibalaṃ prabhinnamс золотым поясом, породисто-сильным, истекающим; златоопоясанным, благородносильным, с сочащимися висками
समास्थितो मध्यगतः कुरूणांsamāsthito madhyagataḥ kurūṇāṃвоссевший, находясь среди Куру; сидя в середине Куру
संस्तूयमानो बन्दिभिर् मागधैश् चsaṃstūyamāno bandibhir māgadhaiś caвосхваляемый панегиристами и магадхами; прославляемый певцами и магадхами
चन्द्रप्रभं श्वेतम् अस्यातपत्रंcandraprabhaṃ śvetam asyātapatraṃлунносветлый белый его зонт; его белый зонт сиял луной
सौवर्णी स्रग् भ्राजतेsauvarṇī srag bhrājateзолотая гирлянда сияет; золотой венок блистает
चोत्तमाङ्गेcottamāṅgeи на голове; также на темени
तं सर्वतः शकुनिःtaṃ sarvataḥ śakuniḥего со всех сторон Шакуни; его кругом Шакуни
पार्वतीयैः सार्धं गान्धारैःpārvatīyaiḥ sārdhaṃ gāndhāraiḥс горцами вместе с гандхарцами; с горными воинами и гандхарами
पाति गान्धारराजःpāti gāndhārarājaḥохраняет царь Гандхары; защищает гандхарский владыка
भीष्मो ऽग्रतः सर्वसैन्यस्यbhīṣmo 'grataḥ sarvasainyasyaБхишма впереди всего войска; Бхишма перед всей армией
वृद्धःvṛddhaḥстарец; старейшина
श्वेतच्छत्रः श्वेतधनुः सशङ्खःśvetacchatraḥ śvetadhanuḥ saśaṅkhaḥс белым зонтом, белым луком, раковиной; белозонтичный, белолучный, с шанкхой
श्वेतोष्णीषः पाण्डुरेण ध्वजेनśvetoṣṇīṣaḥ pāṇḍureṇa dhvajenaв белой повязке, с бледным знаменем; с белым тюрбаном, со светлым стягом
श्वेतैर् अश्वैः श्वेतशैलप्रकाशःśvetair aśvaiḥ śvetaśailaprakāśaḥс белыми конями, подобный белой горе; сияющий белой горой с белыми конями
तस्य सैन्यं धार्तराष्ट्राश् च सर्वेtasya sainyaṃ dhārtarāṣṭrāś ca sarveего войско и все Дхартраштры; его армия и все сыновья Дхритараштры
बाह्लीकानाम् एकदेशः शलश् चbāhlīkānām ekadeśaḥ śalaś caчасть Бахликов и Шала; один отряд бахликов и Шала
ये चाम्बष्ठाः क्षत्रियाye cāmbaṣṭhāḥ kṣatriyāи которые Амбаштхи-кшатрии; а также кшатрии Амбаштхи
ये च सिन्धौye ca sindhauи которые в Синдху; и воины Синдху
तथा सौवीराः पञ्चनदाश् च शूराःtathā sauvīrāḥ pañcanadāś ca śūrāḥтакже Саувиры и герои Панчанады; и доблестные Саувиры, Пятиреченцы
Литературный перевод

Дурьодхана сидел в середине Куру на породистом и сильном слоне цвета лотоса, с золотым поясом и сочащимися висками; его восхваляли панегиристы и магадхи. Над ним сиял белый зонт, светлый как луна, а на голове блистала золотая гирлянда. Со всех сторон его охранял Шакуни, царь Гандхары, вместе с горцами и гандхарцами. Впереди всего войска стоял старец Бхишма: с белым зонтом, белым луком и раковиной, в белой повязке, со светлым знаменем и белыми конями, сияющий словно белая гора. Его войско, все сыновья Дхритараштры, часть бахликов, Шала, кшатрии Амбаштхи, воины Синдху, Саувиры и герои Панчанады стояли с ним.

Версия

8b640a6d5e7f · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:47:28 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами