Махабхарата
Бхишма-парва: боевые построения и звук раковин6.47.10-20
5594 / 15823
Махабхарата · 6.47.10-20
Деванагари

ततो द्रोणश् च भीष्मश् च तव पुत्रश् च मारिष ॥
अव्यूहन्त महाव्यूहं पाण्डूनां प्रतिबाधने ॥
भीष्मः सैन्येन महता समन्तात् परिवारितः ॥
ययौ प्रकर्षन् महतीं वाहिनीं सुरराड् इव ॥
तम् अन्वयान् महेष्वासो भारद्वाजः प्रतापवान् ॥
कुन्तलैश् च दशार्णैश् च मागधैश् च विशां पते ॥
विदर्भैर् मेकलैश् चैव कर्णप्रावरणैर् अपि ॥
सहिताः सर्वसैन्येन भीष्मम् आहवशोभिनम् ॥
गान्धाराः सिन्धुसौवीराः शिबयो ऽथ वसातयः ॥
शकुनिश् च स्वसैन्येन भारद्वाजम् अपालयत् ॥
ततो दुर्योधनो राजा सहितः सर्वसोदरैः ॥
अश्वातकैर् विकर्णैश् च तथा शर्मिलकोसलैः ॥
दरदैश् चूचुपैश् चैव तथा क्षुद्रकमालवैः ॥
अभ्यरक्षत संहृष्टः सौबलेयस्य वाहिनीम् ॥
भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तश् च मारिष ॥
विन्दानुविन्दाव् आवन्त्यौ वामं पार्श्वम् अपालयन् ॥
सौमदत्तिः सुशर्मा च काम्बोजश् च सुदक्षिणः ॥
शतायुश् च श्रुतायुश् च दक्षिणं पार्श्वम् आस्थिताः ॥
अश्वत्थामा कृपश् चैव कृतवर्मा च सात्वतः ॥
महत्या सेनया सार्धं सेनापृष्ठे व्यवस्थिताः ॥
पृष्ठगोपास् तु तस्यासन् नानादेश्या जनेश्वराः ॥
केतुमान् वसुदानश् च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ॥

Транслитерация (IAST)

tato droṇaś ca bhīṣmaś ca tava putraś ca māriṣa ||
avyūhanta mahāvyūhaṃ pāṇḍūnāṃ pratibādhane ||
bhīṣmaḥ sainyena mahatā samantāt parivāritaḥ ||
yayau prakarṣan mahatīṃ vāhinīṃ surarāḍ iva ||
tam anvayān maheṣvāso bhāradvājaḥ pratāpavān ||
kuntalaiś ca daśārṇaiś ca māgadhaiś ca viśāṃ pate ||
vidarbhair mekalaiś caiva karṇaprāvaraṇair api ||
sahitāḥ sarvasainyena bhīṣmam āhavaśobhinam ||
gāndhārāḥ sindhusauvīrāḥ śibayo 'tha vasātayaḥ ||
śakuniś ca svasainyena bhāradvājam apālayat ||
tato duryodhano rājā sahitaḥ sarvasodaraiḥ ||
aśvātakair vikarṇaiś ca tathā śarmilakosalaiḥ ||
daradaiś cūcupaiś caiva tathā kṣudrakamālavaiḥ ||
abhyarakṣata saṃhṛṣṭaḥ saubaleyasya vāhinīm ||
bhūriśravāḥ śalaḥ śalyo bhagadattaś ca māriṣa ||
vindānuvindāv āvantyau vāmaṃ pārśvam apālayan ||
saumadattiḥ suśarmā ca kāmbojaś ca sudakṣiṇaḥ ||
śatāyuś ca śrutāyuś ca dakṣiṇaṃ pārśvam āsthitāḥ ||
aśvatthāmā kṛpaś caiva kṛtavarmā ca sātvataḥ ||
mahatyā senayā sārdhaṃ senāpṛṣṭhe vyavasthitāḥ ||
pṛṣṭhagopās tu tasyāsan nānādeśyā janeśvarāḥ ||
ketumān vasudānaś ca putraḥ kāśyasya cābhibhūḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततः द्रोणः च भीष्मः चtataḥ droṇaḥ ca bhīṣmaḥ caзатем Дрона и Бхишма; тогда Дрона вместе с Бхишмой
तव पुत्रः च मारिषtava putraḥ ca māriṣaи твой сын, почтенный; также твой сын, достойный
अव्यूहन्त महाव्यूहम्avyūhanta mahāvyūhamвыстроили великий строй; расположили большую вьюху
पाण्डूनाम् प्रतिबाधनेpāṇḍūnām pratibādhaneдля сдерживания Панду; противодействуя Пандавам
भीष्मः सैन्येन महताbhīṣmaḥ sainyena mahatāБхишма великим войском; Бхишма с большой армией
समन्तात् परिवारितःsamantāt parivāritaḥсо всех сторон окружённый; отовсюду обступленный
ययौ प्रकर्षन् महतीम्yayau prakarṣan mahatīmпошёл, увлекая великую; двинулся, ведя огромную
वाहिनीं सुरराट् इवvāhinīṃ surarāṭ ivaармию как царь богов; войско словно Индра
तम् अन्वयात् महेष्वासःtam anvayāt maheṣvāsaḥза ним следовал великий лучник; его сопровождал могучий стрелок
भारद्वाजः प्रतापवान्bhāradvājaḥ pratāpavānБхарадваджа пылающий; сын Бхарадваджи, блистательный
कुन्तलैः च दशार्णैः चkuntalaiḥ ca daśārṇaiḥ caс кунталами и дашарнами; вместе с кунталами, дашарнами
मागधैः च विशां पतेmāgadhaiḥ ca viśāṃ pateи магадхами, владыка людей; и магадхами, о царь
विदर्भैः मेकलैः च एवvidarbhaiḥ mekalaiḥ ca evaвидарбхами и мекалами также; с видарбхами, также мекалами
कर्णप्रावरणैः अपिkarṇaprāvaraṇaiḥ apiи карнаправаранами также; также с карнаправаранами
सहिताः सर्वसैन्येनsahitāḥ sarvasainyenaсоединённые со всем войском; вместе со всей армией
भीष्मम् आहवशोभिनम्bhīṣmam āhavaśobhinamБхишму, украшение битвы; Бхишму, блистающего в бою
गान्धाराः सिन्धुसौवीराःgāndhārāḥ sindhusauvīrāḥгандхары, синдху-саувиры; гандхары и синдху-саувиры
शिबयः अथ वसातयःśibayaḥ atha vasātayaḥшибии и васатии; затем шибии с васатиями
शकुनिः च स्वसैन्येनśakuniḥ ca svasainyenaи Шакуни со своим войском; Шакуни с собственной армией
भारद्वाजम् अपालयत्bhāradvājam apālayatБхарадваджу охранял; защищал сына Бхарадваджи
ततः दुर्योधनः राजाtataḥ duryodhanaḥ rājāзатем царь Дурьодхана; тогда правитель Дурьодхана
सहितः सर्वसोदरैःsahitaḥ sarvasodaraiḥсо всеми братьями вместе; сопровождаемый всеми родными братьями
अश्वातकैः विकर्णैः चaśvātakaiḥ vikarṇaiḥ caс ашватаками и викарнами; вместе с ашватаками, викарнами
तथा शर्मिलकोसलैःtathā śarmilakosalaiḥтакже с шармила-косалами; и с шармилами, косалами
दरदैः चूचुपैः च एवdaradaiḥ cūcupaiḥ ca evaс дарадами и чучупами; вместе с дарадами, чучупами
तथा क्षुद्रकमालवैःtathā kṣudrakamālavaiḥтакже с кшудрака-малавами; и с кшудраками-малавами
अभ्यरक्षत संहृष्टःabhyarakṣata saṃhṛṣṭaḥохранял радостный; ликуя, защищал
सौबलेयस्य वाहिनीम्saubaleyasya vāhinīmвойско сына Субалы; армию Шакуни
भूरिश्रवाः शलः शल्यःbhūriśravāḥ śalaḥ śalyaḥБхуришравас, Шала, Шалья; Бхуришрава, Шала и Шалья
भगदत्तः च मारिषbhagadattaḥ ca māriṣaи Бхагадатта, почтенный; также Бхагадатта, достойный
विन्दानुविन्दौ आवन्त्यौvindānuvindau āvantyauВинда и Анувинда авантийские; два авантийца Винда-Анувинда
वामं पार्श्वम् अपालयन्vāmaṃ pārśvam apālayanлевую сторону охраняли; защищали левый фланг
सौमदत्तिः सुशर्मा चsaumadattiḥ suśarmā caСаумадатти и Сушарман; Бхуришравас и Сушарман
काम्बोजः च सुदक्षिणःkāmbojaḥ ca sudakṣiṇaḥи камбоджийский Судакшина; Судакшина из Камбоджи
शतायुः च श्रुतायुः चśatāyuḥ ca śrutāyuḥ caи Шатаю, и Шрутаю; Шатаюс вместе со Шрутаюсом
दक्षिणं पार्श्वम् आस्थिताःdakṣiṇaṃ pārśvam āsthitāḥправую сторону заняли; встали на правом фланге
अश्वत्थामा कृपः च एवaśvatthāmā kṛpaḥ ca evaАшваттхаман и Крипа также; Ашваттхаман вместе с Крипой
कृतवर्मा च सात्वतःkṛtavarmā ca sātvataḥи Критаварман Сатвата; также сатвата Критаварман
महत्या सेनया सार्धम्mahatyā senayā sārdhamс великим войском вместе; вместе с большой армией
सेनापृष्ठे व्यवस्थिताःsenāpṛṣṭhe vyavasthitāḥв тылу войска расположились; заняли место позади армии
पृष्ठगोपाः तु तस्य आसन्pṛṣṭhagopāḥ tu tasya āsanохранниками тыла его были; стражами задней части стали
नानादेश्याः जनेश्वराःnānādeśyāḥ janeśvarāḥвладыки людей разных стран; цари из разных земель
केतुमान् वसुदानः चketumān vasudānaḥ caКетуман и Васудана; Кетуман вместе с Васуданой
पुत्रः काश्यस्य च अभिभूःputraḥ kāśyasya ca abhibhūḥи сын Кашийца Абхибху; Абхибху, сын царя Каши
Литературный перевод

Тогда Дрона, Бхишма и твой сын, о почтенный, выстроили великий боевой порядок, чтобы сдержать Пандавов. Бхишма, окружённый со всех сторон огромным войском, двинулся вперёд, увлекая великую армию, словно царь богов. За ним следовал пылающий великий лучник, сын Бхарадваджи, вместе с кунталами, дашарнами, магадхами, видарбхами, мекалами и карнаправаранами, о владыка людей; все эти войска сопровождали Бхишму, блистающего в битве. Гандхары, синдху-саувиры, шибии, васатии и Шакуни со своим войском охраняли сына Бхарадваджи. Затем царь Дурьодхана вместе со всеми братьями, ашватаками, викарнами, шармила-косалами, дарадами, чучупами и кшудрака-малавами радостно охранял войско сына Субалы. Бхуришравас, Шала, Шалья, Бхагадатта, а также авантийцы Винда и Анувинда охраняли левый фланг, о почтенный. Саумадатти, Сушарман, камбоджийский Судакшина, Шатаю и Шрутаю заняли правый фланг. Ашваттхаман, Крипа и сатвата Критаварман с большой армией расположились в тылу. Стражами тыла были цари разных стран: Кетуман, Васудана и Абхибху, сын царя Каши».

Версия

a5cb22f7feb1 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами