Махабхарата
Бхишма-парва: величие Васудевы6.62.18-25
5679 / 15823
Махабхарата · 6.62.18-25
Деванагари

तस्मात् सर्वैः सुरैः सेन्द्रैर् लोकैश् चामितविक्रमः ॥
नावज्ञेयो वासुदेवो मानुषो ऽयम् इति प्रभुः ॥
यश् च मानुषमात्रो ऽयम् इति ब्रूयात् सुमन्दधीः ॥
हृषीकेशम् अवज्ञानात् तम् आहुः पुरुषाधमम् ॥
योगिनं तं महात्मानं प्रविष्टं मानुषीं तनुम् ॥
अवमन्येद् वासुदेवं तम् आहुस् तामसं जनाः ॥
देवं चराचरात्मानं श्रीवत्साङ्कं सुवर्चसम् ॥
पद्मनाभं न जानाति तम् आहुस् तामसं जनाः ॥
किरीटकौस्तुभधरं मित्राणाम् अभयंकरम् ॥
अवजानन् महात्मानं घोरे तमसि मज्जति ॥
एवं विदित्वा तत्त्वार्थं लोकानाम् ईश्वरेश्वरः ॥
वासुदेवो नमस्कार्यः सर्वलोकैः सुरोत्तमाः ॥
एवम् उक्त्वा स भगवान् सर्वान् देवगणान् पुरा ॥
विसृज्य सर्वलोकात्मा जगाम भवनं स्वकम् ॥
ततो देवाः सगन्धर्वा मुनयो ऽप्सरसो ऽपि च ॥
कथां तां ब्रह्मणा गीतां श्रुत्वा प्रीता दिवं ययुः ॥

Транслитерация (IAST)

tasmāt sarvaiḥ suraiḥ sendrair lokaiś cāmitavikramaḥ ||
nāvajñeyo vāsudevo mānuṣo 'yam iti prabhuḥ ||
yaś ca mānuṣamātro 'yam iti brūyāt sumandadhīḥ ||
hṛṣīkeśam avajñānāt tam āhuḥ puruṣādhamam ||
yoginaṃ taṃ mahātmānaṃ praviṣṭaṃ mānuṣīṃ tanum ||
avamanyed vāsudevaṃ tam āhus tāmasaṃ janāḥ ||
devaṃ carācarātmānaṃ śrīvatsāṅkaṃ suvarcasam ||
padmanābhaṃ na jānāti tam āhus tāmasaṃ janāḥ ||
kirīṭakaustubhadharaṃ mitrāṇām abhayaṃkaram ||
avajānan mahātmānaṃ ghore tamasi majjati ||
evaṃ viditvā tattvārthaṃ lokānām īśvareśvaraḥ ||
vāsudevo namaskāryaḥ sarvalokaiḥ surottamāḥ ||
evam uktvā sa bhagavān sarvān devagaṇān purā ||
visṛjya sarvalokātmā jagāma bhavanaṃ svakam ||
tato devāḥ sagandharvā munayo 'psaraso 'pi ca ||
kathāṃ tāṃ brahmaṇā gītāṃ śrutvā prītā divaṃ yayuḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तस्मात् सर्वैः सुरैः सेन्द्रैःtasmāt sarvaiḥ suraiḥ sendraiḥпоэтому всеми богами с Индрой; всеми дева с Индрой
लोकैः च अमितविक्रमःlokaiḥ ca amitavikramaḥи мирами безмерномощный; и всеми мирами
न अवज्ञेयः वासुदेवःna avajñeyaḥ vāsudevaḥне должен презираться Васудева; Васудеву нельзя унижать
मानुषः अयम् इति प्रभुःmānuṣaḥ ayam iti prabhuḥОн человек, мол, Господь; думая, что Он человек
यः च मानुषमात्रः अयम्yaḥ ca mānuṣamātraḥ ayamи кто: Он только человек; кто говорит обычный человек
इति ब्रूयात् सुमन्दधीःiti brūyāt sumandadhīḥтак сказал бы, скудоумный; произнёс бы безрассудный
हृषीकेशम् अवज्ञानात्hṛṣīkeśam avajñānātХришикешу из презрения; Хришикешу по невежеству
तम् आहुः पुरुषाधमम्tam āhuḥ puruṣādhamamего называют низшим человеком; его зовут падшим
योगिनम् तम् महात्मानम्yoginam tam mahātmānamтого йогина великодушного; этого великого йога
प्रविष्टम् मानुषीम् तनुम्praviṣṭam mānuṣīm tanumвошедшего в человеческое тело; принявшего человеческий облик
अवमन्येत् वासुदेवम्avamanyet vāsudevamесли презрит Васудеву; кто унижает Васудеву
तम् आहुः तामसम् जनाःtam āhuḥ tāmasam janāḥего называют тамасичным люди; люди зовут тёмным
देवम् चराचरात्मानम्devam carācarātmānamБога, Атмана движимого и недвижимого; Господа всего живого
श्रीवत्साङ्कम् सुवर्चसम्śrīvatsāṅkam suvarcasamсо знаком Шриватсы, сияющего; с Шриватсой блистающего
पद्मनाभम् न जानातिpadmanābham na jānātiПадманабху не знает; не узнаёт Падманабху
तम् आहुः तामसम् जनाःtam āhuḥ tāmasam janāḥего называют тамасичным люди; люди зовут тёмным
किरीटकौस्तुभधरम्kirīṭakaustubhadharamносящего корону и Каустубху; увенчанного с Каустубхой
मित्राणाम् अभयंकरम्mitrāṇām abhayaṃkaramдающего бесстрашие друзьям; защитника близких
अवजानन् महात्मानम्avajānan mahātmānamпрезирая великодушного; унижая великого
घोरे तमसि मज्जतिghore tamasi majjatiв страшной тьме тонет; погружается в ужасный мрак
एवम् विदित्वा तत्त्वार्थम्evam viditvā tattvārthamтак узнав истинный смысл; поняв сущность
लोकानाम् ईश्वरेश्वरःlokānām īśvareśvaraḥГоспода владык миров; Владыку владык мира
वासुदेवः नमस्कार्यःvāsudevaḥ namaskāryaḥВасудева достоин поклонения; Васудеве надо кланяться
सर्वलोकैः सुरोत्तमाःsarvalokaiḥ surottamāḥвсеми мирами, лучшие богов; всеми существами
एवम् उक्त्वा स भगवान्evam uktvā sa bhagavānтак сказав, тот благословенный; произнеся это
सर्वान् देवगणान् पुराsarvān devagaṇān purāвсе сонмы богов прежде; всех богов тогда
विसृज्य सर्वलोकात्माvisṛjya sarvalokātmāотпустив, Атман всех миров; освободив собрание
जगाम भवनम् स्वकम्jagāma bhavanam svakamпошёл в своё жилище; ушёл в свою обитель
ततः देवाः सगन्धर्वाःtataḥ devāḥ sagandharvāḥзатем боги с гандхарвами; после этого дева
मुनयः अप्सरसः अपि चmunayaḥ apsarasaḥ api caмуни и апсары также; мудрецы с апсарами
कथाम् ताम् ब्रह्मणा गीताम्kathām tām brahmaṇā gītāmту речь Брахмой воспетую; повествование Брахмы
श्रुत्वा प्रीताः दिवम् ययुःśrutvā prītāḥ divam yayuḥуслышав, довольные, на небо ушли; радостно ушли в рай
Литературный перевод

«Поэтому Васудеву, безмерно могучего Господа, не должны презирать ни все боги во главе с Индрой, ни миры, думая: “Он человек”. Кто из-за невежества сказал бы о Хришикеше: “Он всего лишь человек”, того называют низшим из людей. Кто презирает Васудеву, великого йогина, вошедшего в человеческое тело, того люди называют тамасичным. Кто не узнаёт Бога, Атмана движимого и недвижимого, сияющего Падманабху со знаком Шриватсы, того люди называют тамасичным. Презирая великодушного, носящего корону и Каустубху, дающего бесстрашие друзьям, человек тонет в страшной тьме. Так, поняв истинный смысл, все миры, о лучшие богов, должны поклоняться Васудеве, Господу владык миров”. Сказав так всем сонмам богов, благословенный Атман всех миров отпустил их и ушёл в Свою обитель. Тогда боги с гандхарвами, муни и апсарами, услышав эту речь, воспетую Брахмой, радостно ушли на небо».

Версия

ebe6ef3c4f61 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:35:52 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами