Махабхарата
Бхишма-парва: величие Васудевы6.62.1-8
5677 / 15823
Махабхарата · 6.62.1-8
Деванагари

भीष्म उवाच
ततः स भगवान् देवो लोकानां परमेश्वरः ॥
ब्रह्माणं प्रत्युवाचेदं स्निग्धगम्भीरया गिरा ॥
विदितं तात योगान् मे सर्वम् एतत् तवेप्सितम् ॥
तथा तद् भवितेत्य् उक्त्वा तत्रैवान्तरधीयत ॥
ततो देवर्षिगन्धर्वा विस्मयं परमं गताः ॥
कौतूहलपराः सर्वे पितामहम् अथाब्रुवन् ॥
को न्व् अयं यो भगवता प्रणम्य विनयाद् विभो ॥
वाग्भिः स्तुतो वरिष्ठाभिः श्रोतुम् इच्छाम तं वयम् ॥
एवम् उक्तस् तु भगवान् प्रत्युवाच पितामहः ॥
देवब्रह्मर्षिगन्धर्वान् सर्वान् मधुरया गिरा ॥
यत् तत्परं भविष्यं च भवितव्यं च यत् परम् ॥
भूतात्मा यः प्रभुश् चैव ब्रह्म यच् च परं पदम् ॥
तेनास्मि कृतसंवादः प्रसन्नेन सुरर्षभाः ॥
जगतो ऽनुग्रहार्थाय याचितो मे जगत्पतिः ॥
मानुषं लोकम् आतिष्ठ वासुदेव इति श्रुतः ॥
असुराणां वधार्थाय संभवस्व महीतले ॥

Транслитерация (IAST)

bhīṣma uvāca
tataḥ sa bhagavān devo lokānāṃ parameśvaraḥ ||
brahmāṇaṃ pratyuvācedaṃ snigdhagambhīrayā girā ||
viditaṃ tāta yogān me sarvam etat tavepsitam ||
tathā tad bhavitety uktvā tatraivāntaradhīyata ||
tato devarṣigandharvā vismayaṃ paramaṃ gatāḥ ||
kautūhalaparāḥ sarve pitāmaham athābruvan ||
ko nv ayaṃ yo bhagavatā praṇamya vinayād vibho ||
vāgbhiḥ stuto variṣṭhābhiḥ śrotum icchāma taṃ vayam ||
evam uktas tu bhagavān pratyuvāca pitāmahaḥ ||
devabrahmarṣigandharvān sarvān madhurayā girā ||
yat tatparaṃ bhaviṣyaṃ ca bhavitavyaṃ ca yat param ||
bhūtātmā yaḥ prabhuś caiva brahma yac ca paraṃ padam ||
tenāsmi kṛtasaṃvādaḥ prasannena surarṣabhāḥ ||
jagato 'nugrahārthāya yācito me jagatpatiḥ ||
mānuṣaṃ lokam ātiṣṭha vāsudeva iti śrutaḥ ||
asurāṇāṃ vadhārthāya saṃbhavasva mahītale ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; Бхишма произнёс
ततः स भगवान् देवःtataḥ sa bhagavān devaḥзатем тот благословенный Бог; после этого Господь
लोकानाम् परमेश्वरःlokānām parameśvaraḥвысший владыка миров; Парамешвара миров
ब्रह्माणम् प्रत्युवाच इदम्brahmāṇam pratyuvāca idamБрахме ответил это; Брахме сказал такие слова
स्निग्धगम्भीरया गिराsnigdhagambhīrayā girāмягким и глубоким голосом; нежной глубокой речью
विदितम् तात योगात् मेviditam tāta yogāt meизвестно, сын, йогой Моей; Я знаю силой йоги
सर्वम् एतत् तव ईप्सितम्sarvam etat tava īpsitamвсё это твоё желанное; всё, чего ты хочешь
तथा तत् भविता इतिtathā tat bhavitā itiтак это будет, сказав; так и станет
उक्त्वा तत्र एव अन्तरधीयतuktvā tatra eva antaradhīyataсказав, там же исчез; произнеся, скрылся
ततः देवर्षिगन्धर्वाःtataḥ devarṣigandharvāḥзатем божественные риши и гандхарвы; после этого дева-риши
विस्मयम् परमम् गताःvismayam paramam gatāḥв высшее изумление пришли; достигли великого удивления
कौतूहलपराः सर्वेkautūhalaparāḥ sarveлюбопытством охваченные все; все полные желания знать
पितामहम् अथ अब्रुवन्pitāmaham atha abruvanпраотцу тогда сказали; обратились к Брахме
कः नु अयम् यः भगवताkaḥ nu ayam yaḥ bhagavatāкто же этот, который благословенным; кто этот, кого Господь
प्रणम्य विनयात् विभोpraṇamya vinayāt vibhoпочтив поклоном смиренно, Владыка; поклонившись с почтением
वाग्भिः स्तुतः वरिष्ठाभिःvāgbhiḥ stutaḥ variṣṭhābhiḥречами прославлен превосходными; высшими словами восхвалён
श्रोतुम् इच्छाम तम् वयम्śrotum icchāma tam vayamуслышать хотим его мы; мы желаем узнать
एवम् उक्तः तु भगवान्evam uktaḥ tu bhagavānтак спрошенный же благословенный; услышав это, владыка
प्रत्युवाच पितामहःpratyuvāca pitāmahaḥответил праотец; Брахма ответил
देवब्रह्मर्षिगन्धर्वान्devabrahmarṣigandharvānбогам, брахмарши и гандхарвам; дева, риши, гандхарвам
सर्वान् मधुरया गिराsarvān madhurayā girāвсем сладкой речью; ко всем мягким голосом
यत् तत् परम् भविष्यम् चyat tat param bhaviṣyam caто высшее, будущее также; то высшее, что будет
भवितव्यम् च यत् परम्bhavitavyam ca yat paramи должное быть высшее; и высшее предназначенное
भूतात्मा यः प्रभुः च एवbhūtātmā yaḥ prabhuḥ ca evaтот Атман существ и Господь; душа существ, владыка
ब्रह्म यत् च परम् पदम्brahma yat ca param padamБрахман и высшая обитель; Брахман, верховное место
तेन अस्मि कृतसंवादःtena asmi kṛtasaṃvādaḥс Ним я беседовал; с Ним был мой разговор
प्रसन्नेन सुरर्षभाःprasannena surarṣabhāḥмилостивым, лучшие богов; благосклонным, божественные
जगतः अनुग्रहार्थायjagataḥ anugrahārthāyaради милости к миру; для благословения мира
याचितः मे जगत्पतिःyācitaḥ me jagatpatiḥмной был попрошен Господь мира; я просил владыку мира
मानुषम् लोकम् आतिष्ठmānuṣam lokam ātiṣṭhaчеловеческий мир прими; в человеческом мире пребывай
वासुदेवः इति श्रुतःvāsudevaḥ iti śrutaḥкак Васудева известный; именуемый Васудевой
असुराणाम् वधार्थायasurāṇām vadhārthāyaради убийства асуров; для уничтожения демонов
संभवस्व महीतलेsaṃbhavasva mahītaleявись на земле; родись на земле
Литературный перевод

Бхишма сказал: «Тогда тот благословенный Бог, высший владыка миров, ответил Брахме мягким и глубоким голосом: “Мне силой Моей йоги известно всё, чего ты желаешь, сын. Так это и будет”. Сказав это, Он там же исчез. Тогда божественные риши и гандхарвы, охваченные великим изумлением и любопытством, обратились к Праотцу: “Кто же этот, Владыка, кому ты смиренно поклонился и кого прославил превосходными речами? Мы желаем узнать о Нём”. Так спрошенный, благословенный Праотец ответил всем богам, брахмарши и гандхарвам сладкой речью: “То высшее, что будет, то высшее, чему надлежит быть, тот Атман существ и Господь, тот Брахман и высшая обитель, — с Ним, милостивым, я беседовал, лучшие богов. Ради благословения мира я просил Господа мира: ‘Прими человеческий мир, будь известен как Васудева и явись на земле ради уничтожения асуров’”».

Версия

5b63a58ac0f4 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:35:52 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами