Махабхарата
Бхишма-парва: величие Васудевы6.62.26-35
5680 / 15823
Махабхарата · 6.62.26-35
Деванагари

एतच् छ्रुतं मया तात ऋषीणां भावितात्मनाम् ॥
वासुदेवं कथयतां समवाये पुरातनम् ॥
जामदग्न्यस्य रामस्य मार्कण्डेयस्य धीमतः ॥
व्यासनारदयोश् चापि श्रुतं श्रुतविशारद ॥
एतम् अर्थं च विज्ञाय श्रुत्वा च प्रभुम् अव्ययम् ॥
वासुदेवं महात्मानं लोकानाम् ईश्वरेश्वरम् ॥
यस्यासाव् आत्मजो ब्रह्मा सर्वस्य जगतः पिता ॥
कथं न वासुदेवो ऽयम् अर्च्यश् चेज्यश् च मानवैः ॥
वारितो ऽसि पुरा तात मुनिभिर् वेदपारगैः ॥
मा गच्छ संयुगं तेन वासुदेवेन धीमता ॥
मा पाण्डवैः सार्धम् इति तच् च मोहान् न बुध्यसे ॥
मन्ये त्वां राक्षसं क्रूरं तथा चासि तमोवृतः ॥
यस्माद् द्विषसि गोविन्दं पाण्डवं च धनंजयम् ॥
नरनारायणौ देवौ नान्यो द्विष्याद् धि मानवः ॥
तस्माद् ब्रवीमि ते राजन्न् एष वै शाश्वतो ऽव्ययः ॥
सर्वलोकमयो नित्यः शास्ता धाता धरो ध्रुवः ॥
लोकान् धारयते यस् त्रींश् चराचरगुरुः प्रभुः ॥
योद्धा जयश् च जेता च सर्वप्रकृतिर् ईश्वरः ॥
राजन् सत्त्वमयो ह्य् एष तमोरागविवर्जितः ॥
यतः कृष्णस् ततो धर्मो यतो धर्मस् ततो जयः ॥
तस्य माहात्म्ययोगेन योगेनात्मन एव च ॥
धृताः पाण्डुसुता राजञ् जयश् चैषां भविष्यति ॥

Транслитерация (IAST)

etac chrutaṃ mayā tāta ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām ||
vāsudevaṃ kathayatāṃ samavāye purātanam ||
jāmadagnyasya rāmasya mārkaṇḍeyasya dhīmataḥ ||
vyāsanāradayoś cāpi śrutaṃ śrutaviśārada ||
etam arthaṃ ca vijñāya śrutvā ca prabhum avyayam ||
vāsudevaṃ mahātmānaṃ lokānām īśvareśvaram ||
yasyāsāv ātmajo brahmā sarvasya jagataḥ pitā ||
kathaṃ na vāsudevo 'yam arcyaś cejyaś ca mānavaiḥ ||
vārito 'si purā tāta munibhir vedapāragaiḥ ||
mā gaccha saṃyugaṃ tena vāsudevena dhīmatā ||
mā pāṇḍavaiḥ sārdham iti tac ca mohān na budhyase ||
manye tvāṃ rākṣasaṃ krūraṃ tathā cāsi tamovṛtaḥ ||
yasmād dviṣasi govindaṃ pāṇḍavaṃ ca dhanaṃjayam ||
naranārāyaṇau devau nānyo dviṣyād dhi mānavaḥ ||
tasmād bravīmi te rājann eṣa vai śāśvato 'vyayaḥ ||
sarvalokamayo nityaḥ śāstā dhātā dharo dhruvaḥ ||
lokān dhārayate yas trīṃś carācaraguruḥ prabhuḥ ||
yoddhā jayaś ca jetā ca sarvaprakṛtir īśvaraḥ ||
rājan sattvamayo hy eṣa tamorāgavivarjitaḥ ||
yataḥ kṛṣṇas tato dharmo yato dharmas tato jayaḥ ||
tasya māhātmyayogena yogenātmana eva ca ||
dhṛtāḥ pāṇḍusutā rājañ jayaś caiṣāṃ bhaviṣyati ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एतत् श्रुतम् मया तातetat śrutam mayā tātaэто услышано мной, сын; я слышал это
ऋषीणाम् भावितात्मनाम्ṛṣīṇām bhāvitātmanāmот риши очищенной души; от созерцательных мудрецов
वासुदेवम् कथयताम्vāsudevam kathayatāmВасудеву излагающих; говорящих о Васудеве
समवाये पुरातनम्samavāye purātanamв древнем собрании; на древнем сходе
जामदग्न्यस्य रामस्यjāmadagnyasya rāmasyaДжамадагньи Рамы; Рамы сына Джамадагни
मार्कण्डेयस्य धीमतःmārkaṇḍeyasya dhīmataḥмудрого Маркандеи; разумного Маркандеи
व्यासनारदयोः च अपिvyāsanāradayoḥ ca apiВьясы и Нарады также; также Вьясы с Нарадой
श्रुतम् श्रुतविशारदśrutam śrutaviśāradaуслышано, знаток слышанного; слушано, сведущий
एतम् अर्थम् च विज्ञायetam artham ca vijñāyaи этот смысл узнав; поняв это значение
श्रुत्वा च प्रभुम् अव्ययम्śrutvā ca prabhum avyayamи услышав о нетленном Господе; выслушав о Владыке
वासुदेवम् महात्मानम्vāsudevam mahātmānamо Васудеве великодушном; великом Васудеве
लोकानाम् ईश्वरेश्वरम्lokānām īśvareśvaramГосподе владык миров; Владыке владык мира
यस्य असौ आत्मजः ब्रह्माyasya asau ātmajaḥ brahmāчьим сыном тот Брахма; от которого рождён Брахма
सर्वस्य जगतः पिताsarvasya jagataḥ pitāотец всего мира; прародитель вселенной
कथम् न वासुदेवः अयम्katham na vāsudevaḥ ayamкак не Васудева этот; как же Васудева не
अर्च्यः च इज्यः च मानवैःarcyaḥ ca ijyaḥ ca mānavaiḥпочитаем и жертвуем людьми; достоин поклонения людей
वारितः असि पुरा तातvāritaḥ asi purā tātaты был удерживаем прежде, сын; тебя предупреждали раньше
मुनिभिः वेदपारगैःmunibhiḥ vedapāragaiḥмудрецами, знатоками Вед; муни, переправившимися через Веды
मा गच्छ संयुगम् तेनmā gaccha saṃyugam tenaне иди в бой с тем; не вступай в сражение
वासुदेवेन धीमताvāsudevena dhīmatāс мудрым Васудевой; с разумным Васудевой
मा पाण्डवैः सार्धम् इतिmā pāṇḍavaiḥ sārdham itiне с Пандавами вместе, так; и не с Пандавами
तत् च मोहात् न बुध्यसेtat ca mohāt na budhyaseи это из заблуждения не понимаешь; ты не понял от мохи
मन्ये त्वाम् राक्षसम् क्रूरम्manye tvām rākṣasam krūramсчитаю тебя ракшасом жестоким; думаю, ты свирепый ракшас
तथा च असि तमोवृतःtathā ca asi tamovṛtaḥи так ты тьмой покрыт; ты окутан тамасом
यस्मात् द्विषसि गोविन्दम्yasmāt dviṣasi govindamпоскольку ненавидишь Говинду; потому что враждуешь с Говиндой
पाण्डवम् च धनंजयम्pāṇḍavam ca dhanaṃjayamи Пандаву Дхананджаю; и Арджуну Пандаву
नरनारायणौ देवौnaranārāyaṇau devauдвух богов Нару-Нараяну; божественных Нару и Нараяну
न अन्यः द्विष्यात् हि मानवःna anyaḥ dviṣyāt hi mānavaḥникто другой не ненавидел бы; человек не стал бы ненавидеть
तस्मात् ब्रवीमि ते राजन्tasmāt bravīmi te rājanпоэтому говорю тебе, царь; потому я скажу
एष वै शाश्वतः अव्ययःeṣa vai śāśvataḥ avyayaḥОн воистину вечный, нетленный; этот неизменный вечный
सर्वलोकमयः नित्यःsarvalokamayaḥ nityaḥсостоящий из всех миров, вечный; все миры в Нём
शास्ता धाता धरः ध्रुवःśāstā dhātā dharaḥ dhruvaḥправитель, устроитель, держатель, неизменный; наставник, творец, опора
लोकान् धारयते यः त्रीन्lokān dhārayate yaḥ trīnкоторый держит три мира; поддерживает три мира
चराचरगुरुः प्रभुःcarācaraguruḥ prabhuḥГосподь, учитель движимого и недвижимого; владыка всего сущего
योद्धा जयः च जेता चyoddhā jayaḥ ca jetā caвоин, победа и победитель; сражающийся и побеждающий
सर्वप्रकृतिः ईश्वरःsarvaprakṛtiḥ īśvaraḥвсеприрода, Господь; источник всех природ
राजन् सत्त्वमयः हि एषrājan sattvamayaḥ hi eṣaцарь, Он из саттвы ведь; Он саттвичен
तमोरागविवर्जितःtamorāgavivarjitaḥлишён тьмы и страсти; свободен от тамаса-раджаса
यतः कृष्णः ततः धर्मःyataḥ kṛṣṇaḥ tataḥ dharmaḥгде Кришна, там дхарма; с Кришной праведность
यतः धर्मः ततः जयःyataḥ dharmaḥ tataḥ jayaḥгде дхарма, там победа; с дхармой победа
तस्य माहात्म्ययोगेनtasya māhātmyayogenaсилой Его величия; йогой Его могущества
योगेन आत्मनः एव चyogena ātmanaḥ eva caи собственной йогой; и силой Себя Самого
धृताः पाण्डुसुताः राजन्dhṛtāḥ pāṇḍusutāḥ rājanподдержаны сыновья Панду, царь; Пандавы удержаны
जयः च एषाम् भविष्यतिjayaḥ ca eṣām bhaviṣyatiи победа их будет; им достанется победа
Литературный перевод

«Это я слышал, сын, от риши очищенной души, говоривших о Васудеве на древнем собрании; слышал от Рамы Джамадагньи, мудрого Маркандеи, а также от Вьясы и Нарады, о знаток предания. Узнав этот смысл и услышав о нетленном Господе, великодушном Васудеве, Господе владык миров, от которого рождён Брахма, отец всего мира, как же не быть этому Васудеве почитаемым и достойным жертвенного поклонения для людей? Прежде тебя, сын, удерживали мудрецы, достигшие полноты Вед: “Не вступай в бой с мудрым Васудевой и с Пандавами”. Но ты из заблуждения этого не понял. Я считаю тебя жестоким ракшасом; ты покрыт тьмой, потому что ненавидишь Говинду и Пандаву Дхананджаю — божественных Нару и Нараяну. Ни один человек не стал бы их ненавидеть. Поэтому я говорю тебе, царь: Он воистину вечный и нетленный, в Нём все миры; Он вечный правитель, устроитель, держатель и неизменная опора. Он, Господь и учитель движимого и недвижимого, поддерживает три мира; Он воин, победа и победитель, Господь и источник всех природ. Царь, Он состоит из саттвы и свободен от тьмы и страсти. Где Кришна, там дхарма; где дхарма, там победа. Силой Его величия и Его собственной йогой поддержаны сыновья Панду, царь, и победа будет за ними».

Версия

66556e48256f · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:35:52 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами