Махабхарата
Бхишма-парва, глава 906.90.15-27
5789 / 15823
Linux
Листать
Махабхарата · 6.90.15-27
Деванагари

एवम् उक्त्वा महाबाहुर् महद् विस्फार्य कार्मुकम् ॥
भाद्वाजस् तो भीमं ड्विंत्या मार्पयत्
भूयश् चैनं हाबाहुः रैः शीघ्रम् वाकिरत्
र्वतं वारिधाराभिः दी लाकः
तं प्रत्यविध्यद् भिर् भीसेनः शिलीमुखैः
त्वमाणो हेष्वासः व्ये पार्श्वे हालः
गाविद्धो व्यथितो योवृद्धश् भा
प्रष्टसंज्ञः सा थोस्थ पाविशत्
गुरुं प्रव्यथितं दृष्ट्वा राजा दुर्योनः स्वयम्
द्रौणानिश् संक्रुद्धौ भीसेनम् भिद्रुतौ
ताव् न्तौ संप्रेक्ष्य कालान्तमोमौ
भीसेनो हाबाहुर् दाम् दा त्वरः
प्लुत्य थात् तूर्णं स्थौ गिरिर् वालः
मुद्यम्य दां गुर्वीं ण्डोमां णे
तम् द्यदं दृष्ट्वा कैलासम् शृङ्गिणम्
कौवो द्रोपुत्रश् हिताव् भ्यधाताम्
ताव् न्तौ हितौ त्वरितौ लिनां रौ
भ्यधा वेगे त्वमाणो वृकोरः
तम् न्तं संप्रेक्ष्य संक्रुद्धं भीर्शनम्
भ्यधावंस् त्वरिताः कौवाणां हाथाः
भाद्वामुखाः र्वे भीसेजिघांया
नानाविधानि स्त्राणि भीस्योरस्य् पायन्
हिताः पाण्डवं र्वे पीन्तः न्ततः
तं दृष्ट्वा संयं प्राप्तं पीड्यमानं हाथम्
भिन्युप्रभृयः पाण्डवानां हाथाः
भ्यधावन् रीप्सन्तः प्राणांस् त्यक्त्वा सुदुस्त्यजान्
नूपाधितिः शूरो भीस्य यितः खा
नीलो नीलाम्बुप्रख्यः संक्रुद्धो द्रौणिम् भ्ययात्
स्पर्धते हि हेष्वासो नित्यं द्रोसुते यः

Транслитерация (IAST)

evam uktvā mahābāhur mahad visphārya kārmukam ||
bhāradvājas tato bhīmaṃ ṣaḍviṃśatyā sarpayat ||
bhūyaś cainaṃ mahuḥ śaraiḥ śīghram akirat ||
parvataṃ ridhābhiḥ śarava bahakaḥ ||
taṃ pratyavidhyad daśabhir bhīmasenaḥ śimukhaiḥ ||
tvaraṇo maheṣvāsaḥ savye rśve mabalaḥ ||
sa ḍhaviddho vyathito vayovṛddhaś ca bhārata ||
pranaṣṭasaṃjñaḥ saha rathopastha uviśat ||
guruṃ pravyathitaṃ dṛṣṭvā duryodhanaḥ svayam ||
drauṇāyaniś ca saṃkruddhau bhīmasenam abhidrutau ||
v āpatantau saṃprekṣya ntakayamopamau ||
bhīmaseno mahur gam āya satvaraḥ ||
avaplutya rathāt tūrṇaṃ tasthau girir icalaḥ ||
samudyamya gadāṃ gurvīṃ yamadaṇḍopamāṃ raṇe ||
tam udyatagadaṃ dṛṣṭvā kaisam iva śṛṅgiṇam ||
kauravo droṇaputraś ca sahiv abhyadhāvatām ||
v āpatantau sahitau tvaritau balināṃ varau ||
abhyadhāvata vegena tvaraṇo vṛkodaraḥ ||
tam āpatantaṃ saṃprekṣya saṃkruddhaṃ bhīmadarśanam ||
samabhyadhāvaṃs tvaritāḥ kauraṇāṃ marathāḥ ||
bhāradvājamukhāḥ sarve bhīmasenajighāṃsa ||
vidhāni śastrāṇi bhīmasyorasy atayan ||
sahitāḥ ṇḍavaṃ sarve ḍayantaḥ samantataḥ ||
taṃ dṛṣṭvā saṃśayaṃ prāptaṃ ḍyanaṃ maratham ||
abhimanyuprabhṛtayaḥ ṇḍanāṃ marathāḥ ||
abhyadhāvan papsantaḥ prāṇāṃs tyaktvā sudustyajān ||
adhipatiḥ śūro bhīmasya dayitaḥ sakhā ||
lo mbudaprakhyaḥ saṃkruddho drauṇim abhyayāt ||
spardhate hi maheṣvāso nityaṃ droṇasutena yaḥ ||

Ануштубх · 8+8+8+8 · ×14

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एवम् उक्त्वा महाबाहुःevam uktvā mahābāhuḥтак сказав, сильнорукий; произнеся это
महत् विस्फार्य कार्मुकम्mahat visphārya kārmukamсильно натянув лук; растянув большой лук
भारद्वाजः ततः भीमम्bhāradvājaḥ tataḥ bhīmamБхарадваджа затем Бхиму; Дрона после этого Бхиму
षड्विंशत्या समार्पयत्ṣaḍviṃśatyā samārpayatдвадцатью шестью поразил; ударил двадцатью шестью
भूयः च एनम् महाबाहुःbhūyaḥ ca enam mahābāhuḥснова и его сильнорукий; и опять великий воин
शरैः शीघ्रम् अवाकिरत्śaraiḥ śīghram avākiratстрелами быстро осыпал; быстро покрыл стрелами
पर्वतम् वारिधाराभिःparvatam vāridhārābhiḥгору потоками воды; как гору водяными струями
शरदि इव बलाहकःśaradi iva balāhakaḥосенью как облако; словно осенняя туча
तम् प्रत्यविध्यत् दशभिःtam pratyavidhyat daśabhiḥего в ответ пронзил десятью; он поразил его десятью
भीमसेनः शिलीमुखैःbhīmasenaḥ śilīmukhaiḥБхимасена острыми стрелами; Бхима стрелами
त्वरमाणः महेष्वासःtvaramāṇaḥ maheṣvāsaḥспешащий великий лучник; быстрый могучий стрелок
सव्ये पार्श्वे महाबलःsavye pārśve mahābalaḥв левый бок, могучий; в левую сторону
स गाढविद्धः व्यथितःsa gāḍhaviddhaḥ vyathitaḥон глубоко пронзённый, страдающий; тяжело раненный и мучимый
वयोवृद्धः च भारतvayovṛddhaḥ ca bhārataи возрастом старый, Бхарата; пожилой, о Бхарата
प्रनष्टसंज्ञः सहसाpranaṣṭasaṃjñaḥ sahasāпотерявший сознание внезапно; вдруг лишённый чувств
रथोपस्थे उपाविशत्rathopasthe upāviśatна площадке колесницы сел; осел в ратхе
गुरुम् प्रव्यथितम् दृष्ट्वाgurum pravyathitam dṛṣṭvāучителя потрясённым увидев; увидев Дрону ослабленным
राजा दुर्योधनः स्वयम्rājā duryodhanaḥ svayamцарь Дурьодхана сам; сам Дурьодхана
द्रौणायनिः च संक्रुद्धौdrauṇāyaniḥ ca saṃkruddhauи сын Дроны разгневанные; и Ашваттхаман в ярости
भीमसेनम् अभिद्रुतौbhīmasenam abhidrutauна Бхимасену устремились; побежали к Бхиме
तौ आपतन्तौ संप्रेक्ष्यtau āpatantau saṃprekṣyaтех двоих наступающих увидев; увидев их приближение
कालान्तकयमोपमौkālāntakayamopamauподобных Кале, Антаке и Яме; словно Смерть, Конец и Яма
भीमसेनः महाबाहुःbhīmasenaḥ mahābāhuḥБхимасена сильнорукий; могучий Бхима
गदाम् आदाय सत्वरःgadām ādāya satvaraḥбулаву взяв быстро; поспешно схватив палицу
अवप्लुत्य रथात् तूर्णम्avaplutya rathāt tūrṇamспрыгнув с колесницы быстро; стремительно сойдя с ратхи
तस्थौ गिरिः इव अचलःtasthau giriḥ iva acalaḥстал как неподвижная гора; остановился как гора
समुद्यम्य गदाम् गुर्वीम्samudyamya gadām gurvīmподняв тяжёлую булаву; вознеся тяжкую палицу
यमदण्डोपमाम् रणेyamadaṇḍopamām raṇeподобную жезлу Ямы в бою; как посох Ямы
तम् उद्यतगदम् दृष्ट्वाtam udyatagadam dṛṣṭvāего с поднятой булавой увидев; заметив его с палицей
कैलासम् इव शृङ्गिणम्kailāsam iva śṛṅgiṇamкак Кайлас с вершиной; словно гору Кайлас
कौरवः द्रोणपुत्रः चkauravaḥ droṇaputraḥ caКаурава и сын Дроны; Дурьодхана и Ашваттхаман
सहितौ अभ्यधावताम्sahitau abhyadhāvatāmвместе напали; вдвоём устремились
तौ आपतन्तौ सहितौtau āpatantau sahitauтех двоих наступающих вместе; этих двоих приближавшихся
त्वरितौ बलिनाम् वरौtvaritau balinām varauбыстрых лучших сильных; спешащих лучших воинов
अभ्यधावत वेगेनabhyadhāvata vegenaатаковал стремительно; побежал навстречу
त्वरमाणः वृकोदरःtvaramāṇaḥ vṛkodaraḥспешащий Врикодара; быстрый Бхима
तम् आपतन्तम् संप्रेक्ष्यtam āpatantam saṃprekṣyaего наступающего увидев; заметив его приближение
संक्रुद्धम् भीमदर्शनम्saṃkruddham bhīmadarśanamразгневанного, страшного видом; яростного и грозного
समभ्यधावन् त्वरिताःsamabhyadhāvan tvaritāḥустремились быстро; поспешно побежали
कौरवाणाम् महारथाःkauravāṇām mahārathāḥмахаратхи Кауравов; великие воины Куру
भारद्वाजमुखाः सर्वेbhāradvājamukhāḥ sarveс Бхарадваджей во главе все; все во главе с Дроной
भीमसेनजिघांसयाbhīmasenajighāṃsayāиз желания убить Бхимасену; стремясь сразить Бхиму
नानाविधानि शस्त्राणिnānāvidhāni śastrāṇiразличные оружия; разное оружие
भीमस्य उरसि अपातयन्bhīmasya urasi apātayanна грудь Бхимы бросали; обрушивали на грудь Бхимы
सहिताः पाण्डवम् सर्वेsahitāḥ pāṇḍavam sarveвместе Пандаву все; все сообща Пандаву
पीडयन्तः समन्ततःpīḍayantaḥ samantataḥтеснящие со всех сторон; давя отовсюду
तम् दृष्ट्वा संशयम् प्राप्तम्tam dṛṣṭvā saṃśayam prāptamего увидев в опасности; видя, что он в угрозе
पीड्यमानम् महारथम्pīḍyamānam mahārathamтеснимого махаратху; угнетаемого великого воина
अभिमन्युप्रभृतयःabhimanyuprabhṛtayaḥначиная с Абхиманью; Абхиманью и другие
पाण्डवानाम् महारथाःpāṇḍavānām mahārathāḥмахаратхи Пандавов; великие воины Пандавов
अभ्यधावन् परीप्सन्तःabhyadhāvan parīpsantaḥпобежали, желая защитить; устремились на помощь
प्राणान् त्यक्त्वा सुदुस्त्यजान्prāṇān tyaktvā sudustyajānоставив жизни, трудно оставляемые; пожертвовав дорогими жизнями
अनूपाधिपतिः शूरःanūpādhipatiḥ śūraḥвладыка Анупы герой; героический царь Анупы
भीमस्य दयितः सखाbhīmasya dayitaḥ sakhāБхимы дорогой друг; любимый товарищ Бхимы
नीलः नीलाम्बुदप्रख्यःnīlaḥ nīlāmbudaprakhyaḥНила, подобный тёмной туче; Нила, как синее облако
संक्रुद्धः द्रौणिम् अभ्ययात्saṃkruddhaḥ drauṇim abhyayātразгневанный к Драуни пошёл; яростно двинулся к Ашваттхаману
स्पर्धते हि महेष्वासःspardhate hi maheṣvāsaḥведь соперничает великий лучник; ибо этот могучий стрелок
नित्यम् द्रोणसुतेन यःnityam droṇasutena yaḥпостоянно с сыном Дроны; всегда сражался в соперничестве
Литературный перевод

Сказав так, сильнорукий Бхарадваджа натянул большой лук и затем поразил Бхиму двадцатью шестью стрелами. Затем великий воин снова быстро осыпал его стрелами, как осенняя туча покрывает гору потоками воды. В ответ могучий Бхимасена, быстрый великий лучник, поразил его десятью острыми стрелами в левый бок. Тяжело раненный, мучимый и уже старый возрастом, о Бхарата, Дрона внезапно потерял сознание и осел на площадке колесницы. Увидев учителя потрясённым, царь Дурьодхана сам и разгневанный сын Дроны устремились на Бхимасену. Увидев, как эти двое, подобные Кале, Антаке и Яме, наступают, сильнорукий Бхимасена быстро схватил булаву, стремительно спрыгнул с колесницы и встал неподвижно, как гора. Подняв в бою тяжёлую булаву, подобную жезлу Ямы, он казался Кайласой с вершиной. Увидев его с поднятой булавой, Каурава и сын Дроны вместе устремились на него. Врикодара, не медля, бросился навстречу этим двоим, быстрым и сильным лучшим воинам. Увидев, что разгневанный и страшный видом Бхима наступает, махаратхи Кауравов во главе с Бхарадваджей поспешно побежали к нему, желая убить Бхимасену. Они обрушивали на грудь Бхимы различное оружие и все вместе теснили Пандаву со всех сторон. Увидев, что этот махаратха попал в опасность и его теснят, махаратхи Пандавов во главе с Абхиманью, желая защитить его, устремились вперёд, пожертвовав дорогими жизнями. Тогда героический владыка Анупы Нила, дорогой друг Бхимы, подобный тёмной туче, разгневанный, пошёл на Ашваттхамана, с которым этот великий лучник всегда соперничал».

Версия

b60f5e175d96 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:46:25 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами