Махабхарата
Бхишма-парва, глава 906.90.39-46
5791 / 15823
Махабхарата · 6.90.39-46
Деванагари

प्रादुश्चक्रे महामायां घोररूपां सुदारुणाम् ॥
मोहयन् समरे द्रौणिं मायावी राक्षसाधिपः ॥
ततस् ते तावकाः सर्वे मायया विमुखीकृताः ॥
अन्योन्यं समपश्यन्त निकृत्तान् मेदिनीतले ॥
विचेष्टमानान् कृपणाञ् शोणितेन समुक्षितान् ॥
द्रोणं दुर्योधनं शल्यम् अश्वत्थामानम् एव च ॥
प्रायशश् च महेष्वासा ये प्रधानाश् च कौरवाः ॥
विध्वस्ता रथिनः सर्वे गजाश् च विनिपातिताः ॥
हयाश् च सहयारोहा विनिकृत्ताः सहस्रशः ॥
तद् दृष्ट्वा तावकं सैन्यं विद्रुतं शिबिरं प्रति ॥
मम प्राक्रोशतो राजंस् तथा देवव्रतस्य च ॥
युध्यध्वं मा पलायध्वं मायैषा राक्षसी रणे ॥
घटोत्कचप्रयुक्तेति नातिष्ठन्त विमोहिताः ॥
नैव ते श्रद्दधुर् भीता वदतोर् आवयोर् वचः ॥
तांश् च प्रद्रवतो दृष्ट्वा जयं प्राप्ताश् च पाण्डवाः ॥
घटोत्कचेन सहिताः सिंहनादान् प्रचक्रिरे ॥
शङ्खदुन्दुभिघोषाश् च समन्तात् सस्वनुर् भृशम् ॥
एवं तव बलं सर्वं हैडिम्बेन दुरात्मना ॥
सूर्यास्तमनवेलायां प्रभग्नं विद्रुतं दिशः ॥

Транслитерация (IAST)

prāduścakre mahāmāyāṃ ghorarūpāṃ sudāruṇām ||
mohayan samare drauṇiṃ māyāvī rākṣasādhipaḥ ||
tatas te tāvakāḥ sarve māyayā vimukhīkṛtāḥ ||
anyonyaṃ samapaśyanta nikṛttān medinītale ||
viceṣṭamānān kṛpaṇāñ śoṇitena samukṣitān ||
droṇaṃ duryodhanaṃ śalyam aśvatthāmānam eva ca ||
prāyaśaś ca maheṣvāsā ye pradhānāś ca kauravāḥ ||
vidhvastā rathinaḥ sarve gajāś ca vinipātitāḥ ||
hayāś ca sahayārohā vinikṛttāḥ sahasraśaḥ ||
tad dṛṣṭvā tāvakaṃ sainyaṃ vidrutaṃ śibiraṃ prati ||
mama prākrośato rājaṃs tathā devavratasya ca ||
yudhyadhvaṃ mā palāyadhvaṃ māyaiṣā rākṣasī raṇe ||
ghaṭotkacaprayukteti nātiṣṭhanta vimohitāḥ ||
naiva te śraddadhur bhītā vadator āvayor vacaḥ ||
tāṃś ca pradravato dṛṣṭvā jayaṃ prāptāś ca pāṇḍavāḥ ||
ghaṭotkacena sahitāḥ siṃhanādān pracakrire ||
śaṅkhadundubhighoṣāś ca samantāt sasvanur bhṛśam ||
evaṃ tava balaṃ sarvaṃ haiḍimbena durātmanā ||
sūryāstamanavelāyāṃ prabhagnaṃ vidrutaṃ diśaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
प्रादुश्चक्रे महामायाम्prāduścakre mahāmāyāmявил великую майю; проявил огромные чары
घोररूपाम् सुदारुणाम्ghorarūpām sudāruṇāmстрашного облика, очень ужасную; грозную и крайне страшную
मोहयन् समरे द्रौणिम्mohayan samare drauṇimсмущая в битве Драуни; вводя Ашваттхамана в замешательство
मायावी राक्षसाधिपःmāyāvī rākṣasādhipaḥчародей, владыка ракшасов; мастер майи, царь ракшасов
ततः ते तावकाः सर्वेtataḥ te tāvakāḥ sarveзатем те твои все; после этого все твои воины
मायया विमुखीकृताःmāyayā vimukhīkṛtāḥмайей обращённые вспять; чарами сбитые с лица
अन्योन्यं समपश्यन्तanyonyaṃ samapaśyantaдруг друга увидели; видели один другого
निकृत्तान् मेदिनीतलेnikṛttān medinītaleрассечёнными на земле; изрубленными на земле
विचेष्टमानान् कृपणान्viceṣṭamānān kṛpaṇānдёргающимися, жалкими; бьющимися в жалком виде
शोणितेन समुक्षितान्śoṇitena samukṣitānкровью орошёнными; залитыми кровью
द्रोणम् दुर्योधनम् शल्यम्droṇam duryodhanam śalyamДрону, Дурьодхану, Шалью; Дрона, Дурьодхана, Шалья
अश्वत्थामानम् एव चaśvatthāmānam eva caи Ашваттхамана именно; и сам Ашваттхаман
प्रायशः च महेष्वासाःprāyaśaḥ ca maheṣvāsāḥи почти все великие лучники; большей частью могучие стрелки
ये प्रधानाः च कौरवाःye pradhānāḥ ca kauravāḥкоторые главные Кауравы; главные среди Куру
विध्वस्ताः रथिनः सर्वेvidhvastāḥ rathinaḥ sarveразбитые колесничие все; все ратхины уничтожены
गजाः च विनिपातिताःgajāḥ ca vinipātitāḥи слоны повержены; слоны низвергнуты
हयाः च सहयारोहाःhayāḥ ca sahayārohāḥи кони с всадниками; лошади вместе с конниками
विनिकृत्ताः सहस्रशःvinikṛttāḥ sahasraśaḥрассечены тысячами; изрублены тысячами
तत् दृष्ट्वा तावकम् सैन्यम्tat dṛṣṭvā tāvakam sainyamто увидев, твоё войско; увидев это, армия твоя
विद्रुतम् शिबिरम् प्रतिvidrutam śibiram pratiпобежало к лагерю; устремилось к стану
मम प्राक्रोशतः राजन्mama prākrośataḥ rājanкогда я кричал, царь; при моём крике
तथा देवव्रतस्य चtathā devavratasya caи также Девавраты; и Бхишмы
युध्यध्वम् मा पलायध्वम्yudhyadhvam mā palāyadhvamсражайтесь, не бегите; бейтеся, не отступайте
माया एषा राक्षसी रणेmāyā eṣā rākṣasī raṇeмайя эта ракшасская в битве; это чары ракшаса
घटोत्कचप्रयुक्ता इतिghaṭotkacaprayuktā itiГхатоткачей применённая, так; созданные Гхатоткачей
न अतिष्ठन्त विमोहिताःna atiṣṭhanta vimohitāḥне стояли, смущённые; не удержались, обманутые
न एव ते श्रद्दधुः भीताःna eva te śraddadhuḥ bhītāḥи не поверили они, испуганные; они в страхе не доверяли
वदतोः आवयोः वचःvadatoḥ āvayoḥ vacaḥслову нас двоих говорящих; нашим с ним словам
तान् च प्रद्रवतः दृष्ट्वाtān ca pradravataḥ dṛṣṭvāи их убегающих увидев; увидев их бегущими
जयम् प्राप्ताः च पाण्डवाःjayam prāptāḥ ca pāṇḍavāḥи победу получившие Пандавы; Пандавы, достигшие успеха
घटोत्कचेन सहिताःghaṭotkacena sahitāḥвместе с Гхатоткачей; соединённые с Гхатоткачей
सिंहनादान् प्रचक्रिरेsiṃhanādān pracakrireльвиные крики издали; начали реветь как львы
शङ्खदुन्दुभिघोषाः चśaṅkhadundubhighoṣāḥ caи звуки раковин и барабанов; грохот шанкх и дундубхи
समन्तात् सस्वनुः भृशम्samantāt sasvanuḥ bhṛśamсо всех сторон зазвучали сильно; отовсюду громко раздались
एवम् तव बलम् सर्वम्evam tava balam sarvamтак всё твоё войско; таким образом вся твоя сила
हैडिम्बेन दुरात्मनाhaiḍimbena durātmanāХайдимбой злодушным; этим грозным Хайдимбой
सूर्यास्तमनवेलायाम्sūryāstamanavelāyāmво время захода солнца; в час солнечного заката
प्रभग्नम् विद्रुतम् दिशःprabhagnam vidrutam diśaḥразбито и разбежалось по сторонам; сломлено, рассеялось по направлениям
Литературный перевод

Тогда владыка ракшасов, чародей Гхатоткача, проявил великую майю, грозную и крайне страшную, вводя Ашваттхамана в замешательство в бою. После этого все твои воины, обращённые вспять чарами, стали видеть друг друга изрубленными на земле, жалко дёргающимися и залитыми кровью. Им виделись Дрона, Дурьодхана, Шалья, сам Ашваттхаман, а также почти все главные великие лучники Кауравов; все колесничие будто были разбиты, слоны повержены, а кони вместе с всадниками тысячами изрублены. Увидев это, твоё войско побежало к лагерю, хотя я кричал, о царь, и Деваврата тоже: “Сражайтесь, не бегите! Это в битве ракшасская майя, применённая Гхатоткачей!” Но они, обманутые, не удержались и, испуганные, не поверили словам нас двоих. Увидев их бегущими, Пандавы, достигшие победы, вместе с Гхатоткачей издали львиные крики. Со всех сторон громко зазвучали раковины и барабаны. Так всё твоё войско, о царь, в час захода солнца было разбито Хайдимбой и разбежалось по сторонам».

Версия

3e7b82e50c61 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:46:25 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами