दन्तिनश् च नरश्रेष्ठ विहीना वरसादिभिः ॥
मृद्नन्तः स्वान्य् अनीकानि संपेतुः सर्वशब्दगाः ॥
वर्मभिश् चामरैश् छत्रैः पताकाभिश् च मारिष ॥
कक्ष्याभिर् अथ तोत्त्रैश् च घण्टाभिस् तोमरैस् तथा ॥
विशीर्णैर् विप्रधावन्तो दृश्यन्ते स्म दिशो दश ॥
नगमेघप्रतीकाशैर् जलदोदयनिस्वनैः ॥
तथैव दन्तिभिर् हीनान् गजारोहान् विशां पते ॥
प्रधावन्तो ऽन्वपश्याम तव तेषां च संकुले ॥
नानादेशसमुत्थांश् च तुरगान् हेमभूषितान् ॥
वातायमानान् अद्राक्षं शतशो ऽथ सहस्रशः ॥
अश्वारोहान् हतैर् अश्वैर् गृहीतासीन् समन्ततः ॥
द्रवमाणान् अपश्याम द्राव्यमाणांश् च संयुगे ॥
गजो गजं समासाद्य द्रवमाणं महारणे ॥
ययौ विमृद्नंस् तरसा पदातीन् वाजिनस् तथा ॥
तथैव च रथान् राजन् संममर्द रणे गजः ॥
रथश् चैव समासाद्य पदातिं तुरगं तथा ॥
व्यमृद्नात् समरे राजंस् तुरगांश् च नरान् रणे ॥
एवं ते बहुधा राजन् प्रमृद्नन्तः परस्परम् ॥
dantinaś ca naraśreṣṭha vihīnā varasādibhiḥ ||
mṛdnantaḥ svāny anīkāni saṃpetuḥ sarvaśabdagāḥ ||
varmabhiś cāmaraiś chatraiḥ patākābhiś ca māriṣa ||
kakṣyābhir atha tottraiś ca ghaṇṭābhis tomarais tathā ||
viśīrṇair vipradhāvanto dṛśyante sma diśo daśa ||
nagameghapratīkāśair jaladodayanisvanaiḥ ||
tathaiva dantibhir hīnān gajārohān viśāṃ pate ||
pradhāvanto 'nvapaśyāma tava teṣāṃ ca saṃkule ||
nānādeśasamutthāṃś ca turagān hemabhūṣitān ||
vātāyamānān adrākṣaṃ śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
aśvārohān hatair aśvair gṛhītāsīn samantataḥ ||
dravamāṇān apaśyāma drāvyamāṇāṃś ca saṃyuge ||
gajo gajaṃ samāsādya dravamāṇaṃ mahāraṇe ||
yayau vimṛdnaṃs tarasā padātīn vājinas tathā ||
tathaiva ca rathān rājan saṃmamarda raṇe gajaḥ ||
rathaś caiva samāsādya padātiṃ turagaṃ tathā ||
vyamṛdnāt samare rājaṃs turagāṃś ca narān raṇe ||
evaṃ te bahudhā rājan pramṛdnantaḥ parasparam ||
Боевые слоны, лучший из людей, лишённые превосходных наездников, метались с разными звуками, сминая собственные войска. Панцири, чамары, зонты, стяги, почтенный, подпруги, стрекала, колокольцы и томары были разбросаны, а слоны, подобные горам и тучам, с грохотом грозовых облаков носились во всех десяти направлениях. В этой сумятице твоих и их войск, владыка народов, мы также видели наездников, лишившихся слонов, которые бежали. Я видел сотни и тысячи золотом украшенных коней, происходивших из разных стран, мчавшихся как ветер. Мы видели всадников при убитых конях, с мечами в руках, бегущих и обращаемых в бегство в сражении. Слон, встретив в великой битве другого бегущего слона, шёл вперёд, силой сминая пехотинцев и коней. Так же слон давил в бою колесницы, царь, а колесница, столкнувшись с пехотинцем или конём, сминала в сражении людей и лошадей. Так они, царь, разными способами давили друг друга».
cbb16973ca19 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:47:12 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Здесь сражение уже почти утратило форму человеческой воли: слоны, кони и колесницы движутся как слепая масса. Собственное войско становится такой же опасностью, как враг, когда порядок распадается.