Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1056.105.23-28
5877 / 15823
Махабхарата · 6.105.23-28
Деванагари

एवम् उक्तो महाराज पिता देवव्रतस् तव ॥
चिन्तयित्वा मुहूर्तं तु कृत्वा निश्चयम् आत्मनः ॥
तव संधारयन् पुत्रम् अब्रवीच् छंतनोः सुतः ॥
दुर्योधन विजानीहि स्थिरो भव विशां पते ॥
पूर्वकालं तव मया प्रतिज्ञातं महाबल ॥
हत्वा दश सहस्राणि क्षत्रियाणां महात्मनाम् ॥
संग्रामाद् व्यपयातव्यम् एतत् कर्म ममाह्निकम् ॥
इति तत् कृतवांश् चाहं यथोक्तं भरतर्षभ ॥
अद्य चापि महत् कर्म प्रकरिष्ये महाहवे ॥
अहं वा निहतः शेष्ये हनिष्ये वाद्य पाण्डवान् ॥
अद्य ते पुरुषव्याघ्र प्रतिमोक्ष्ये ऋणं महत् ॥
भर्तृपिण्डकृतं राजन् निहतः पृतनामुखे ॥
इत्य् उक्त्वा भरतश्रेष्ठः क्षत्रियान् प्रतपञ् शरैः ॥
आससाद दुराधर्षः पाण्डवानाम् अनीकिनीम् ॥

Транслитерация (IAST)

evam ukto mahārāja pitā devavratas tava ||
cintayitvā muhūrtaṃ tu kṛtvā niścayam ātmanaḥ ||
tava saṃdhārayan putram abravīc chaṃtanoḥ sutaḥ ||
duryodhana vijānīhi sthiro bhava viśāṃ pate ||
pūrvakālaṃ tava mayā pratijñātaṃ mahābala ||
hatvā daśa sahasrāṇi kṣatriyāṇāṃ mahātmanām ||
saṃgrāmād vyapayātavyam etat karma mamāhnikam ||
iti tat kṛtavāṃś cāhaṃ yathoktaṃ bharatarṣabha ||
adya cāpi mahat karma prakariṣye mahāhave ||
ahaṃ vā nihataḥ śeṣye haniṣye vādya pāṇḍavān ||
adya te puruṣavyāghra pratimokṣye ṛṇaṃ mahat ||
bhartṛpiṇḍakṛtaṃ rājan nihataḥ pṛtanāmukhe ||
ity uktvā bharataśreṣṭhaḥ kṣatriyān pratapañ śaraiḥ ||
āsasāda durādharṣaḥ pāṇḍavānām anīkinīm ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एवम् उक्तः महाराजevam uktaḥ mahārājaтак сказанный, великий царь; когда ему так сказали
पिता देवव्रतः तवpitā devavrataḥ tavaтвой отец Деваврата; Деваврата Бхишма
चिन्तयित्वा मुहूर्तम् तुcintayitvā muhūrtam tuподумав мгновение же; поразмыслив немного
कृत्वा निश्चयम् आत्मनःkṛtvā niścayam ātmanaḥсделав решение своё; приняв решение
तव संधारयन् पुत्रम्tava saṃdhārayan putramтвоего поддерживая сына; ободряя твоего сына
अब्रवीत् शंतनोः सुतःabravīt śaṃtanoḥ sutaḥсказал сын Шантану; Шантанава произнёс
दुर्योधन विजानीहिduryodhana vijānīhiДурьодхана, знай; пойми, Дурьодхана
स्थिरः भव विशाम् पतेsthiraḥ bhava viśām pateстойким будь, владыка народов; держись твёрдо
पूर्वकालम् तव मयाpūrvakālam tava mayāпрежде для тебя мной; раньше тебе
प्रतिज्ञातम् महाबलpratijñātam mahābalaбыло обещано, могучий; я дал обещание
हत्वा दश सहस्राणिhatvā daśa sahasrāṇiубив десять тысяч; сразив десятки тысяч
क्षत्रियाणाम् महात्मनाम्kṣatriyāṇām mahātmanāmкшатриев великодушных; великих воинов
संग्रामात् व्यपयातव्यम्saṃgrāmāt vyapayātavyamиз битвы следует отходить; надо удаляться с поля
एतत् कर्म मम आह्निकम्etat karma mama āhnikamэто дело моё дневное; таков мой ежедневный труд
इति तत् कृतवान् च अहम्iti tat kṛtavān ca ahamтак это сделал и я; и я это исполнил
यथोक्तम् भरतर्षभyathoktam bharatarṣabhaкак сказано, бык Бхаратов; как обещал
अद्य च अपि महत् कर्मadya ca api mahat karmaсегодня же также великое дело; и ныне великий подвиг
प्रकरिष्ये महाहवेprakariṣye mahāhaveсовершу в великой битве; сделаю на поле
अहम् वा निहतः शेष्येaham vā nihataḥ śeṣyeили я убитый лягу; либо я паду убитым
हनिष्ये वा अद्य पाण्डवान्haniṣye vā adya pāṇḍavānили убью сегодня Пандавов; либо сражу Пандавов
अद्य ते पुरुषव्याघ्रadya te puruṣavyāghraсегодня тебе, тигр людей; нынче для тебя
प्रतिमोक्ष्ये ऋणम् महत्pratimokṣye ṛṇam mahatосвобожу великий долг; уплачу большой долг
भर्तृपिण्डकृतम् राजन्bhartṛpiṇḍakṛtam rājanсозданный хлебом господина, царь; долг за царскую пищу
निहतः पृतनामुखेnihataḥ pṛtanāmukheубитый перед войском; пав на переднем крае
इति उक्त्वा भरतश्रेष्ठःiti uktvā bharataśreṣṭhaḥтак сказав лучший Бхаратов; произнеся это
क्षत्रियान् प्रतपन् शरैःkṣatriyān pratapan śaraiḥкшатриев паля стрелами; жёг воинов стрелами
आससाद दुराधर्षःāsasāda durādharṣaḥприблизился неприступный; устремился грозный
पाण्डवानाम् अनीकिनीम्pāṇḍavānām anīkinīmк войску Пандавов; к армии сыновей Панду
Литературный перевод

Когда ему так сказали, великий царь, твой отец Деваврата, немного подумав и приняв решение, поддержал твоего сына. Сын Шантану сказал: «Дурьодхана, пойми и будь стоек, владыка народов. Раньше, могучий, я дал тебе обещание: сразив десятки тысяч великодушных кшатриев, я буду уходить с поля битвы; таков мой ежедневный труд. Это я и исполнял, о бык Бхаратов, как было сказано. Но сегодня в великой битве я совершу ещё более великое дело: либо я лягу убитым, либо сегодня сражу Пандавов. Сегодня, тигр среди людей, я уплачу тебе великий долг, созданный хлебом господина, царь, даже если паду убитым перед войском». Сказав так, лучший из Бхаратов, неприступный Бхишма, паля кшатриев стрелами, устремился к Пандавской армии».

Версия

2a390700195c · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:41 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами