Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1066.106.30-37
5882 / 15823
Махабхарата · 6.106.30-37
Деванагари

दुःशासनो महाराज पाण्डवं विशिखैस् त्रिभिः ॥
वासुदेवं च विंशत्या ताडयाम् आस संयुगे ॥
ततो ऽर्जुनो जातमन्युर् वार्ष्णेयं वीक्ष्य पीडितम् ॥
दुःशासनं शतेनाजौ नाराचानां समार्पयत् ॥
ते तस्य कवचं भित्त्वा पपुः शोणितम् आहवे ॥
दुःशासनस् ततः क्रुद्धः पार्थं विव्याध पञ्चभिः ॥
ललाटे भरतश्रेष्ठ शरैः संनतपर्वभिः ॥
ललाटस्थैस् तु तैर् बाणैः शुशुभे पाण्डवोत्तमः ॥
यथा मेरुर् महाराज शृङ्गैर् अत्यर्थम् उच्छ्रितैः ॥
सो ऽतिविद्धो महेष्वासः पुत्रेण तव धन्विना ॥
व्यराजत रणे पार्थः किंशुकः पुष्पवान् इव ॥
दुःशासनं ततः क्रुद्धः पीडयाम् आस पाण्डवः ॥
पर्वणीव सुसंक्रुद्धो राहुर् उग्रो निशाकरम् ॥
पीड्यमानो बलवता पुत्रस् तव विशां पते ॥
विव्याध समरे पार्थं कङ्कपत्रैः शिलाशितैः ॥
तस्य पार्थो धनुश् छित्त्वा त्वरमाणः पराक्रमी ॥
आजघान ततः पश्चात् पुत्रं ते नवभिः शरैः ॥

Транслитерация (IAST)

duḥśāsano mahārāja pāṇḍavaṃ viśikhais tribhiḥ ||
vāsudevaṃ ca viṃśatyā tāḍayām āsa saṃyuge ||
tato 'rjuno jātamanyur vārṣṇeyaṃ vīkṣya pīḍitam ||
duḥśāsanaṃ śatenājau nārācānāṃ samārpayat ||
te tasya kavacaṃ bhittvā papuḥ śoṇitam āhave ||
duḥśāsanas tataḥ kruddhaḥ pārthaṃ vivyādha pañcabhiḥ ||
lalāṭe bharataśreṣṭha śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||
lalāṭasthais tu tair bāṇaiḥ śuśubhe pāṇḍavottamaḥ ||
yathā merur mahārāja śṛṅgair atyartham ucchritaiḥ ||
so 'tividdho maheṣvāsaḥ putreṇa tava dhanvinā ||
vyarājata raṇe pārthaḥ kiṃśukaḥ puṣpavān iva ||
duḥśāsanaṃ tataḥ kruddhaḥ pīḍayām āsa pāṇḍavaḥ ||
parvaṇīva susaṃkruddho rāhur ugro niśākaram ||
pīḍyamāno balavatā putras tava viśāṃ pate ||
vivyādha samare pārthaṃ kaṅkapatraiḥ śilāśitaiḥ ||
tasya pārtho dhanuś chittvā tvaramāṇaḥ parākramī ||
ājaghāna tataḥ paścāt putraṃ te navabhiḥ śaraiḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दुःशासनः महाराजduḥśāsanaḥ mahārājaДухшасана, великий царь; сын твой Духшасана
पाण्डवम् विशिखैः त्रिभिःpāṇḍavam viśikhaiḥ tribhiḥПандаву тремя стрелами; Арджуну тремя стрелами
वासुदेवम् च विंशत्याvāsudevam ca viṃśatyāи Васудеву двадцатью; Кришну двадцатью стрелами
ताडयाम् आस संयुगेtāḍayām āsa saṃyugeударил в сражении; поразил в бою
ततः अर्जुनः जातमन्युःtataḥ arjunaḥ jātamanyuḥтогда Арджуна разгневанный; после этого Арджуна в ярости
वार्ष्णेयम् वीक्ष्य पीडितम्vārṣṇeyam vīkṣya pīḍitamВаршнею увидев поражённого; увидев Кришну раненым
दुःशासनम् शतेन आजौduḥśāsanam śatena ājauДухшасану сотней в бою; в сражении Духшасану
नाराचानाम् समार्पयत्nārācānām samārpayatнарачей вонзил; поразил сотней стрел
ते तस्य कवचम् भित्त्वाte tasya kavacam bhittvāони его панцирь пробив; пронзив его броню
पपुः शोणितम् आहवेpapuḥ śoṇitam āhaveпили кровь в битве; впились в кровь
दुःशासनः ततः क्रुद्धःduḥśāsanaḥ tataḥ kruddhaḥДухшасана затем разгневанный; потом яростный Духшасана
पार्थम् विव्याध पञ्चभिःpārtham vivyādha pañcabhiḥПартху пронзил пятью; ранил Арджуну пятью
ललाटे भरतश्रेष्ठlalāṭe bharataśreṣṭhaв лоб, лучший Бхаратов; по лбу
शरैः संनतपर्वभिःśaraiḥ saṃnataparvabhiḥстрелами с согнутыми узлами; изогнутыми стрелами
ललाटस्थैः तु तैः बाणैःlalāṭasthaiḥ tu taiḥ bāṇaiḥна лбу стоящими теми стрелами; с этими стрелами во лбу
शुशुभे पाण्डवोत्तमःśuśubhe pāṇḍavottamaḥсиял лучший Пандавов; Арджуна блистал
यथा मेरुः महाराजyathā meruḥ mahārājaкак Меру, великий царь; словно гора Меру
शृङ्गैः अत्यर्थम् उच्छ्रितैःśṛṅgaiḥ atyartham ucchritaiḥвершинами очень высокими; с чрезмерно поднятыми пиками
सः अतिविद्धः महेष्वासःsaḥ atividdhaḥ maheṣvāsaḥон сильно пронзённый великий лучник; этот раненый стрелок
पुत्रेण तव धन्विनाputreṇa tava dhanvināтвоим сыном-лучником; сыном твоим с луком
व्यराजत रणे पार्थःvyarājata raṇe pārthaḥсиял в бою Партха; Арджуна блистал на поле
किंशुकः पुष्पवान् इवkiṃśukaḥ puṣpavān ivaкак кимшука цветущий; словно дерево в цветах
दुःशासनम् ततः क्रुद्धःduḥśāsanam tataḥ kruddhaḥДухшасану затем разгневанный; потом в ярости
पीडयाम् आस पाण्डवःpīḍayām āsa pāṇḍavaḥстал теснить Пандава; Арджуна начал мучить
पर्वणि इव सुसंक्रुद्धःparvaṇi iva susaṃkruddhaḥкак в полнолуние сильно разгневанный; словно в срок затмения
राहुः उग्रः निशाकरम्rāhuḥ ugraḥ niśākaramсвирепый Раху месяц; Раху луну
पीड्यमानः बलवताpīḍyamānaḥ balavatāтеснимый сильным; мучимый могучим
पुत्रः तव विशाम् पतेputraḥ tava viśām pateтвой сын, владыка народов; сын твой
विव्याध समरे पार्थम्vivyādha samare pārthamпронзил в битве Партху; ранил Арджуну
कङ्कपत्रैः शिलाशितैःkaṅkapatraiḥ śilāśitaiḥс перьями цапли, камнеострыми; отточенными стрелами
तस्य पार्थः धनुः छित्त्वाtasya pārthaḥ dhanuḥ chittvāего Партха лук рассёк; Арджуна разрубил лук
त्वरमाणः पराक्रमीtvaramāṇaḥ parākramīспешащий доблестный; стремительный герой
आजघान ततः पश्चात्ājaghāna tataḥ paścātударил затем после; после этого поразил
पुत्रम् ते नवभिः शरैःputram te navabhiḥ śaraiḥтвоего сына девятью стрелами; Духшасану девятью стрелами
Литературный перевод

Духшасана, великий царь, поразил Пандаву тремя стрелами, а Васудеву — двадцатью в этом сражении. Тогда Арджуна, разгневавшись при виде раненого Варшнеи, вонзил в Духшасану в бою сотню нарачей. Они пробили его панцирь и в битве впились в кровь. Затем разгневанный Духшасана пронзил Партху пятью изогнутыми стрелами в лоб, о лучший из Бхаратов. С этими стрелами во лбу лучший из Пандавов сиял, великий царь, словно Меру с высоко поднятыми вершинами. Сильно пронзённый твоим сыном-лучником, великий стрелок Партха сиял в бою, словно цветущая кимшука. Потом разгневанный Пандава стал теснить Духшасану, как свирепый Раху в срок затмения теснит месяц. Твой сын, о владыка народов, мучимый могучим Арджуной, всё же пронзил Партху в битве отточенными стрелами с перьями цапли. Тогда стремительный и доблестный Партха рассёк его лук и после этого поразил твоего сына девятью стрелами».

Версия

ffb082d22d04 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:41 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами