Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1066.106.38-45
5883 / 15823
Махабхарата · 6.106.38-45
Деванагари

सो ऽन्यत् कार्मुकम् आदाय भीष्मस्य प्रमुखे स्थितः ॥
अर्जुनं पञ्चविंशत्या बाह्वोर् उरसि चार्पयत् ॥
तस्य क्रुद्धो महाराज पाण्डवः शत्रुकर्शनः ॥
अप्रैषीद् विशिखान् घोरान् यमदण्डोपमान् बहून् ॥
अप्राप्तान् एव तान् बाणांश् चिच्छेद तनयस् तव ॥
यतमानस्य पार्थस्य तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥
पार्थं च निशितैर् बाणैर् अविध्यत् तनयस् तव ॥
ततः क्रुद्धो रणे पार्थः शरान् संधाय कार्मुके ॥
प्रेषयाम् आस समरे स्वर्णपुङ्खाञ् शिलाशितान् ॥
न्यमज्जंस् ते महाराज तस्य काये महात्मनः ॥
यथा हंसा महाराज तडागं प्राप्य भारत ॥
पीडितश् चैव पुत्रस् ते पाण्डवेन महात्मना ॥
हित्वा पार्थं रणे तूर्णं भीष्मस्य रथम् आश्रयत् ॥
अगाधे मज्जतस् तस्य द्वीपो भीष्मो ऽभवत् तदा ॥
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां पुत्रस् तव विशां पते ॥
अवारयत् ततः शूरो भूय एव पराक्रमी ॥
शरैः सुनिशितैः पार्थं यथा वृत्रः पुरंदरम् ॥
निर्बिभेद महावीर्यो विव्यथे नैव चार्जुनात् ॥

Транслитерация (IAST)

so 'nyat kārmukam ādāya bhīṣmasya pramukhe sthitaḥ ||
arjunaṃ pañcaviṃśatyā bāhvor urasi cārpayat ||
tasya kruddho mahārāja pāṇḍavaḥ śatrukarśanaḥ ||
apraiṣīd viśikhān ghorān yamadaṇḍopamān bahūn ||
aprāptān eva tān bāṇāṃś ciccheda tanayas tava ||
yatamānasya pārthasya tad adbhutam ivābhavat ||
pārthaṃ ca niśitair bāṇair avidhyat tanayas tava ||
tataḥ kruddho raṇe pārthaḥ śarān saṃdhāya kārmuke ||
preṣayām āsa samare svarṇapuṅkhāñ śilāśitān ||
nyamajjaṃs te mahārāja tasya kāye mahātmanaḥ ||
yathā haṃsā mahārāja taḍāgaṃ prāpya bhārata ||
pīḍitaś caiva putras te pāṇḍavena mahātmanā ||
hitvā pārthaṃ raṇe tūrṇaṃ bhīṣmasya ratham āśrayat ||
agādhe majjatas tasya dvīpo bhīṣmo 'bhavat tadā ||
pratilabhya tataḥ saṃjñāṃ putras tava viśāṃ pate ||
avārayat tataḥ śūro bhūya eva parākramī ||
śaraiḥ suniśitaiḥ pārthaṃ yathā vṛtraḥ puraṃdaram ||
nirbibheda mahāvīryo vivyathe naiva cārjunāt ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सः अन्यत् कार्मुकम् आदायsaḥ anyat kārmukam ādāyaон другой лук взяв; взяв иной лук
भीष्मस्य प्रमुखे स्थितःbhīṣmasya pramukhe sthitaḥперед Бхишмой стоящий; стоя у Бхишмы
अर्जुनम् पञ्चविंशत्याarjunam pañcaviṃśatyāАрджуну двадцатью пятью; Партху двадцатью пятью стрелами
बाह्वोः उरसि च अर्पयत्bāhvoḥ urasi ca arpayatв руки и грудь вонзил; поразил руки и грудь
तस्य क्रुद्धः महाराजtasya kruddhaḥ mahārājaна него разгневанный, великий царь; тогда яростный
पाण्डवः शत्रुकर्शनःpāṇḍavaḥ śatrukarśanaḥПандава мучитель врагов; Арджуна, губитель противников
अप्रैषीत् विशिखान् घोरान्apraiṣīt viśikhān ghorānпослал ужасные стрелы; выпустил страшные стрелы
यमदण्डोपमान् बहून्yamadaṇḍopamān bahūnподобные посоху Ямы, многие; множество как жезл смерти
अप्राप्तान् एव तान् बाणान्aprāptān eva tān bāṇānещё не достигшие те стрелы; эти стрелы до подлёта
चिच्छेद तनयः तवciccheda tanayaḥ tavaрассек твой сын; разрубил сын твой
यतमानस्य पार्थस्यyatamānasya pārthasyaстарающегося Партхи; при усилии Арджуны
तत् अद्भुतम् इव अभवत्tat adbhutam iva abhavatэто было словно чудо; казалось удивительным
पार्थम् च निशितैः बाणैःpārtham ca niśitaiḥ bāṇaiḥи Партху острыми стрелами; Арджуну отточенными стрелами
अविध्यत् तनयः तवavidhyat tanayaḥ tavaпронзил твой сын; ранил сын твой
ततः क्रुद्धः रणे पार्थःtataḥ kruddhaḥ raṇe pārthaḥзатем разгневанный в бою Партха; после этого яростный Арджуна
शरान् संधाय कार्मुकेśarān saṃdhāya kārmukeстрелы наложив на лук; поставив стрелы на тетиву
प्रेषयाम् आस समरेpreṣayām āsa samareпослал в сражении; выпустил на поле
स्वर्णपुङ्खान् शिलाशितान्svarṇapuṅkhān śilāśitānзолотопёрые, камнеострые; отточенные с золотыми перьями
न्यमज्जन् ते महाराजnyamajjan te mahārājaпогрузились они, великий царь; они вошли
तस्य काये महात्मनःtasya kāye mahātmanaḥв тело его великодушного; в тело Духшасаны
यथा हंसा महाराजyathā haṃsā mahārājaкак гуси, великий царь; словно лебеди
तडागम् प्राप्य भारतtaḍāgam prāpya bhārataдостигнув озера, Бхарата; попав в пруд
पीडितः च एव पुत्रः तेpīḍitaḥ ca eva putraḥ teи измученный твой сын; также поражённый сын твой
पाण्डवेन महात्मनाpāṇḍavena mahātmanāвеликодушным Пандавой; могучим Арджуной
हित्वा पार्थम् रणे तूर्णम्hitvā pārtham raṇe tūrṇamоставив Партху в бою быстро; быстро отойдя от Арджуны
भीष्मस्य रथम् आश्रयत्bhīṣmasya ratham āśrayatк колеснице Бхишмы прибег; искал ратху Бхишмы
अगाधे मज्जतः तस्यagādhe majjataḥ tasyaв бездне тонущего его; когда он тонул
द्वीपः भीष्मः अभवत् तदाdvīpaḥ bhīṣmaḥ abhavat tadāостровом Бхишма стал тогда; Бхишма стал опорой
प्रतिलभ्य ततः संज्ञाम्pratilabhya tataḥ saṃjñāmобретя затем сознание; придя в себя
पुत्रः तव विशाम् पतेputraḥ tava viśām pateтвой сын, владыка народов; сын твой
अवारयत् ततः शूरःavārayat tataḥ śūraḥостановил затем герой; снова сдержал
भूयः एव पराक्रमीbhūyaḥ eva parākramīещё раз доблестный; снова проявив силу
शरैः सुनिशितैः पार्थम्śaraiḥ suniśitaiḥ pārthamочень острыми стрелами Партху; отточенными стрелами Арджуну
यथा वृत्रः पुरंदरम्yathā vṛtraḥ puraṃdaramкак Вритра Пурандару; словно Вритра Индру
निर्बिभेद महावीर्यःnirbibheda mahāvīryaḥпронзил великосильный; пробил могучий
विव्यथे न एव च अर्जुनात्vivyathe na eva ca arjunātи не дрогнул от Арджуны; не испугался Партхи
Литературный перевод

Стоя перед Бхишмой, Духшасана взял другой лук и двадцатью пятью стрелами поразил Арджуну в руки и грудь. Тогда разгневанный Пандава, мучитель врагов, послал в него множество страшных стрел, подобных посоху Ямы. Но твой сын рассёк эти стрелы ещё до того, как они достигли цели; при всём усилии Партхи это выглядело как чудо. И твой сын снова пронзил Партху острыми стрелами. Тогда разгневанный Партха в бою наложил на лук стрелы и выпустил в сражении золотопёрые, отточенные стрелы. Они вошли в тело великодушного Духшасаны, о великий царь, как лебеди входят в озеро, о Бхарата. Твой сын, измученный великодушным Пандавой, быстро оставил Партху в бою и прибег к колеснице Бхишмы. Для него, тонущего в бездне, Бхишма тогда стал островом. Затем, придя в себя, твой доблестный сын, о владыка народов, снова проявил силу: он сдержал Партху очень острыми стрелами, пронзил его, как Вритра — Пурандару, и не дрогнул перед Арджуной».

Версия

8848788ae601 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:41 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами