Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1076.107.17-26
5885 / 15823
Махабхарата · 6.107.17-26
Деванагари

अभिमन्युं तदायान्तं भीष्मायाभ्युद्यतं मृधे ॥
काम्बोजराजो बलवान् वारयाम् आस संयुगे ॥
आर्जुनिर् नृपतिं विद्ध्वा शरैः संनतपर्वभिः ॥
पुनर् एव चतुःषष्ट्या राजन् विव्याध तं नृपम् ॥
सुदक्षिणस् तु समरे कार्ष्णिं विव्याध पञ्चभिः ॥
सारथिं चास्य नवभिर् इच्छन् भीष्मस्य जीवितम् ॥
तद् युद्धम् आसीत् सुमहत् तयोस् तत्र पराक्रमे ॥
यद् अभ्यधावद् गाङ्गेयं शिखण्डी शत्रुतापनः ॥
विराटद्रुपदौ वृद्धौ वारयन्तौ महाचमूम् ॥
भीष्मं च युधि संरब्धाव् आद्रवन्तौ महारथौ ॥
अश्वत्थामा ततः क्रुद्धः समायाद् रथसत्तमः ॥
ततः प्रववृते युद्धं तव तेषां च भारत ॥
विराटो दशभिर् भल्लैर् आजघान परंतप ॥
यतमानं महेष्वासं द्रौणिम् आहवशोभिनम् ॥
द्रुपदश् च त्रिभिर् बाणैर् विव्याध निशितैस् तथा ॥
गुरुपुत्रं समासाद्य भीष्मस्य पुरतः स्थितम् ॥
अश्वत्थामा ततस् तौ तु विव्याध दशभिः शरैः ॥
विराटद्रुपदौ वृद्धौ भीष्मं प्रति समुद्यतौ ॥
तत्राद्भुतम् अपश्याम वृद्धयोश् चरितं महत् ॥
यद् द्रौणेः सायकान् घोरान् प्रत्यवारयतां युधि ॥

Транслитерация (IAST)

abhimanyuṃ tadāyāntaṃ bhīṣmāyābhyudyataṃ mṛdhe ||
kāmbojarājo balavān vārayām āsa saṃyuge ||
ārjunir nṛpatiṃ viddhvā śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||
punar eva catuḥṣaṣṭyā rājan vivyādha taṃ nṛpam ||
sudakṣiṇas tu samare kārṣṇiṃ vivyādha pañcabhiḥ ||
sārathiṃ cāsya navabhir icchan bhīṣmasya jīvitam ||
tad yuddham āsīt sumahat tayos tatra parākrame ||
yad abhyadhāvad gāṅgeyaṃ śikhaṇḍī śatrutāpanaḥ ||
virāṭadrupadau vṛddhau vārayantau mahācamūm ||
bhīṣmaṃ ca yudhi saṃrabdhāv ādravantau mahārathau ||
aśvatthāmā tataḥ kruddhaḥ samāyād rathasattamaḥ ||
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tava teṣāṃ ca bhārata ||
virāṭo daśabhir bhallair ājaghāna paraṃtapa ||
yatamānaṃ maheṣvāsaṃ drauṇim āhavaśobhinam ||
drupadaś ca tribhir bāṇair vivyādha niśitais tathā ||
guruputraṃ samāsādya bhīṣmasya purataḥ sthitam ||
aśvatthāmā tatas tau tu vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ ||
virāṭadrupadau vṛddhau bhīṣmaṃ prati samudyatau ||
tatrādbhutam apaśyāma vṛddhayoś caritaṃ mahat ||
yad drauṇeḥ sāyakān ghorān pratyavārayatāṃ yudhi ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अभिमन्युम् तदा आयान्तम्abhimanyum tadā āyāntamАбхиманью тогда подходящего; к Абхиманью, идущему
भीष्माय अभ्युद्यतम् मृधेbhīṣmāya abhyudyatam mṛdheк Бхишме устремлённого в бою; поднявшемуся против Бхишмы
काम्बोजराजः बलवान्kāmbojarājaḥ balavānцарь Камбоджи сильный; могучий Камбоджийский царь
वारयाम् आस संयुगेvārayām āsa saṃyugeостановил в сражении; сдержал в бою
आर्जुनिः नृपतिम् विद्ध्वाārjuniḥ nṛpatim viddhvāсын Арджуны царя пронзив; Абхиманью, ранив владыку
शरैः संनतपर्वभिःśaraiḥ saṃnataparvabhiḥстрелами с согнутыми узлами; изогнутыми стрелами
पुनः एव चतुःषष्ट्याpunaḥ eva catuḥṣaṣṭyāснова именно шестьюдесятью четырьмя; затем ещё 64
राजन् विव्याध तम् नृपम्rājan vivyādha tam nṛpamцарь, пронзил того владыку; ранил этого царя
सुदक्षिणः तु समरेsudakṣiṇaḥ tu samareСудакшина же в бою; а Судакшина
कार्ष्णिम् विव्याध पञ्चभिःkārṣṇim vivyādha pañcabhiḥКаршни пронзил пятью; Абхиманью ранил пятью
सारथिम् च अस्य नवभिःsārathim ca asya navabhiḥи его возницу девятью; сарати его девятью
इच्छन् भीष्मस्य जीवितम्icchan bhīṣmasya jīvitamжелая жизни Бхишмы; стремясь защитить Бхишму
तत् युद्धम् आसीत् सुमहत्tat yuddham āsīt sumahatта битва была великая; это сражение стало огромным
तयोः तत्र पराक्रमेtayoḥ tatra parākrameдвух там в доблести; между ними в силе
यत् अभ्यधावत् गाङ्गेयम्yat abhyadhāvat gāṅgeyamкогда устремился на Гангею; пока шёл к Бхишме
शिखण्डी शत्रुतापनःśikhaṇḍī śatrutāpanaḥШикханди мучитель врагов; Шикханди, губитель противников
विराटद्रुपदौ वृद्धौvirāṭadrupadau vṛddhauстарые Вирата и Друпада; старцы Вирата с Друпадой
वारयन्तौ महाचमूम्vārayantau mahācamūmсдерживающие великое войско; останавливая большую армию
भीष्मम् च युधि संरब्धौbhīṣmam ca yudhi saṃrabdhauи Бхишму в бою яростные; разгорячённые против Бхишмы
आद्रवन्तौ महारथौādravantau mahārathauбегущие два махаратхи; два ратхина устремлялись
अश्वत्थामा ततः क्रुद्धःaśvatthāmā tataḥ kruddhaḥАшваттхаман затем разгневанный; потом яростный Ашваттхаман
समायात् रथसत्तमःsamāyāt rathasattamaḥподошёл лучший ратхинов; выступил лучший колесничий
ततः प्रववृते युद्धम्tataḥ pravavṛte yuddhamзатем началась битва; после этого разгорелся бой
तव तेषाम् च भारतtava teṣām ca bhārataтвоих и их, Бхарата; между твоими и ними
विराटः दशभिः भल्लैःvirāṭaḥ daśabhiḥ bhallaiḥВирата десятью бхаллами; Вирата десятью стрелами
आजघान परंतपājaghāna paraṃtapaударил, врагов мучитель; поразил героя
यतमानम् महेष्वासम्yatamānam maheṣvāsamстарающегося великого лучника; усердного стрелка
द्रौणिम् आहवशोभिनम्drauṇim āhavaśobhinamДрауни, украшение битвы; Ашваттхамана
द्रुपदः च त्रिभिः बाणैःdrupadaḥ ca tribhiḥ bāṇaiḥи Друпада тремя стрелами; Друпада же тремя стрелами
विव्याध निशितैः तथाvivyādha niśitaiḥ tathāпронзил острыми также; тоже ранил отточенными
गुरुपुत्रम् समासाद्यguruputram samāsādyaсына учителя встретив; подойдя к сыну гуру
भीष्मस्य पुरतः स्थितम्bhīṣmasya purataḥ sthitamперед Бхишмой стоящего; стоящему перед Бхишмой
अश्वत्थामा ततः तौ तुaśvatthāmā tataḥ tau tuАшваттхаман затем их двоих; после этого Ашваттхаман
विव्याध दशभिः शरैःvivyādha daśabhiḥ śaraiḥпронзил десятью стрелами; ранил десятью стрелами
विराटद्रुपदौ वृद्धौvirāṭadrupadau vṛddhauстарых Вирату и Друпаду; старцев Вирату с Друпадой
भीष्मम् प्रति समुद्यतौbhīṣmam prati samudyatauк Бхишме поднявшихся; устремившихся на Бхишму
तत्र अद्भुतम् अपश्यामtatra adbhutam apaśyāmaтам чудо мы увидели; там мы видели удивительное
वृद्धयोः चरितम् महत्vṛddhayoḥ caritam mahatдвух старцев деяние великое; великий подвиг старцев
यत् द्रौणेः सायकान् घोरान्yat drauṇeḥ sāyakān ghorānчто Драуни стрелы ужасные; как стрелы Ашваттхамана
प्रत्यवारयताम् युधिpratyavārayatām yudhiони отражали в бою; оба сдерживали на поле
Литературный перевод

Сильный царь Камбоджи в сражении сдержал Абхиманью, который тогда приближался, поднявшись в бою против Бхишмы. Сын Арджуны пронзил царя изогнутыми стрелами и затем, царь, снова ранил этого владыку шестьюдесятью четырьмя стрелами. Судакшина же, желая сохранить жизнь Бхишмы, в бою пронзил Каршни пятью стрелами, а его возницу — девятью. Между ними развернулось великое сражение, когда Шикханди, мучитель врагов, устремился на Гангею. Старцы Вирата и Друпада, два махаратхи, сдерживая великое войско, яростно бросились в бою на Бхишму. Тогда разгневанный Ашваттхаман, лучший среди ратхинов, выступил навстречу, и между твоими и ими, о Бхарата, началась битва. Вирата десятью бхаллами поразил Драуни, великого лучника, украшение битвы, старавшегося в бою. Друпада же, встретив сына учителя, стоявшего перед Бхишмой, также пронзил его тремя острыми стрелами. После этого Ашваттхаман десятью стрелами ранил старцев Вирату и Друпаду, поднявшихся против Бхишмы. Там мы увидели удивительное, великий подвиг двух старцев: они отражали в бою грозные стрелы Драуни».

Версия

d30fd366a86e · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:41 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами