Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1076.107.47-55
5888 / 15823
Махабхарата · 6.107.47-55
Деванагари

युधिष्ठिरं महाराज महत्या सेनया वृतम् ॥
भीष्मायाभिमुखं यान्तं भारद्वाजो न्यवारयत् ॥
द्रोणस्य रथनिर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् ॥
श्रुत्वा प्रभद्रका राजन् समकम्पन्त मारिष ॥
सा सेना महती राजन् पाण्डुपुत्रस्य संयुगे ॥
द्रोणेन वारिता यत्ता न चचाल पदात् पदम् ॥
चेकितानं रणे क्रुद्धं भीष्मं प्रति जनेश्वर ॥
चित्रसेनस् तव सुतः क्रुद्धरूपम् अवारयत् ॥
भीष्महेतोः पराक्रान्तश् चित्रसेनो महारथः ॥
चेकितानं परं शक्त्या योधयाम् आस भारत ॥
तथैव चेकितानो ऽपि चित्रसेनम् अयोधयत् ॥
तद् युद्धम् आसीत् सुमहत् तयोस् तत्र पराक्रमे ॥
अर्जुनो वार्यमाणस् तु बहुशस् तनयेन ते ॥
विमुखीकृत्य पुत्रं ते तव सेनां ममर्द ह ॥
दुःशासनो ऽपि परया शक्त्या पार्थम् अवारयत् ॥
कथं भीष्मं परो हन्याद् इति निश्चित्य भारत ॥
सा वध्यमाना समरे पुत्रस्य तव वाहिनी ॥
लोड्यते रथिभिः श्रेष्ठैस् तत्र तत्रैव भारत ॥

Транслитерация (IAST)

yudhiṣṭhiraṃ mahārāja mahatyā senayā vṛtam ||
bhīṣmāyābhimukhaṃ yāntaṃ bhāradvājo nyavārayat ||
droṇasya rathanirghoṣaṃ parjanyaninadopamam ||
śrutvā prabhadrakā rājan samakampanta māriṣa ||
sā senā mahatī rājan pāṇḍuputrasya saṃyuge ||
droṇena vāritā yattā na cacāla padāt padam ||
cekitānaṃ raṇe kruddhaṃ bhīṣmaṃ prati janeśvara ||
citrasenas tava sutaḥ kruddharūpam avārayat ||
bhīṣmahetoḥ parākrāntaś citraseno mahārathaḥ ||
cekitānaṃ paraṃ śaktyā yodhayām āsa bhārata ||
tathaiva cekitāno 'pi citrasenam ayodhayat ||
tad yuddham āsīt sumahat tayos tatra parākrame ||
arjuno vāryamāṇas tu bahuśas tanayena te ||
vimukhīkṛtya putraṃ te tava senāṃ mamarda ha ||
duḥśāsano 'pi parayā śaktyā pārtham avārayat ||
kathaṃ bhīṣmaṃ paro hanyād iti niścitya bhārata ||
sā vadhyamānā samare putrasya tava vāhinī ||
loḍyate rathibhiḥ śreṣṭhais tatra tatraiva bhārata ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
युधिष्ठिरम् महाराजyudhiṣṭhiram mahārājaЮдхиштхиру, великий царь; к Юдхиштхире
महत्या सेनया वृतम्mahatyā senayā vṛtamвеликим войском окружённого; окружённому большой армией
भीष्माय अभिमुखम् यान्तम्bhīṣmāya abhimukham yāntamк Бхишме лицом идущего; двигавшемуся на Бхишму
भारद्वाजः न्यवारयत्bhāradvājaḥ nyavārayatБхарадваджа остановил; Дрона сдержал
द्रोणस्य रथनिर्घोषम्droṇasya rathanirghoṣamгрохот колесницы Дроны; звук ратхи Дроны
पर्जन्यनिनदोपमम्parjanyaninadopamamподобный грохоту тучи; как гром облака
श्रुत्वा प्रभद्रकाः राजन्śrutvā prabhadrakāḥ rājanуслышав Прабхадраки, царь; воины Прабхадраки
समकम्पन्त मारिषsamakampanta māriṣaзадрожали, почтенный; содрогнулись
सा सेना महती राजन्sā senā mahatī rājanта великая армия, царь; это большое войско
पाण्डुपुत्रस्य संयुगेpāṇḍuputrasya saṃyugeсына Панду в сражении; Юдхиштхиры в бою
द्रोणेन वारिता यत्ताdroṇena vāritā yattāДроной остановленная, собранная; сдержанная Дроной
न चचाल पदात् पदम्na cacāla padāt padamне двинулась с шага на шаг; не сдвинулась ни на шаг
चेकितानम् रणे क्रुद्धम्cekitānam raṇe kruddhamЧекитану в бою разгневанного; яростного Чекитану
भीष्मम् प्रति जनेश्वरbhīṣmam prati janeśvaraк Бхишме, владыка людей; шедшего на Бхишму
चित्रसेनः तव सुतःcitrasenaḥ tava sutaḥЧитрасена твой сын; сын твой Читрасена
क्रुद्धरूपम् अवारयत्kruddharūpam avārayatгневного видом остановил; сдержал яростного
भीष्महेतोः पराक्रान्तःbhīṣmahetoḥ parākrāntaḥради Бхишмы доблестный; стараясь для Бхишмы
चित्रसेनः महारथःcitrasenaḥ mahārathaḥЧитрасена махаратха; великий ратхин Читрасена
चेकितानम् परम् शक्त्याcekitānam param śaktyāЧекитану высшей силой; изо всех сил Чекитану
योधयाम् आस भारतyodhayām āsa bhārataзаставил сражаться, Бхарата; связал боем
तथा एव चेकितानः अपिtathā eva cekitānaḥ apiтак же и Чекитана; Чекитана также
चित्रसेनम् अयोधयत्citrasenam ayodhayatс Читрасеной сражался; бился с Читрасеной
तत् युद्धम् आसीत् सुमहत्tat yuddham āsīt sumahatто сражение было велико; этот бой стал огромным
तयोः तत्र पराक्रमेtayoḥ tatra parākrameдвух там в доблести; между ними
अर्जुनः वार्यमाणः तुarjunaḥ vāryamāṇaḥ tuАрджуна же сдерживаемый; Партха, которого останавливали
बहुशः तनयेन तेbahuśaḥ tanayena teмного раз твоим сыном; неоднократно сыном твоим
विमुखीकृत्य पुत्रम् तेvimukhīkṛtya putram teотвратив твоего сына; заставив его отвернуться
तव सेनाम् ममर्द हtava senām mamarda haтвоё войско смял; стал давить армию
दुःशासनः अपि परयाduḥśāsanaḥ api parayāи Духшасана высшей; Духшасана же великой
शक्त्या पार्थम् अवारयत्śaktyā pārtham avārayatсилой Партху остановил; мощью сдерживал Арджуну
कथम् भीष्मम् परः हन्यात्katham bhīṣmam paraḥ hanyātкак Бхишму другой убьёт; как враг сразит Бхишму
इति निश्चित्य भारतiti niścitya bhārataтак решив, Бхарата; приняв такое решение
सा वध्यमाना समरेsā vadhyamānā samareона поражаемая в бою; эта армия, избиваемая
पुत्रस्य तव वाहिनीputrasya tava vāhinīвойско твоего сына; армия Дурьодханы
लोड्यते रथिभिः श्रेष्ठैःloḍyate rathibhiḥ śreṣṭhaiḥдавилась лучшими ратхинами; сминалась героями
तत्र तत्र एव भारतtatra tatra eva bhārataтам и там, Бхарата; повсюду
Литературный перевод

Дрона, сын Бхарадваджи, сдержал Юдхиштхиру, окружённого великой армией и идущего прямо к Бхишме. Услышав грохот колесницы Дроны, подобный грому тучи, Прабхадраки, царь, содрогнулись, почтенный. Эта великая армия сына Панду, собранная в сражении и остановленная Дроной, не сдвинулась ни на шаг. Читрасена, твой сын, сдержал разгневанного Чекитану, владыка людей, когда тот шёл к Бхишме. Доблестный ради Бхишмы, махаратха Читрасена изо всех сил связал Чекитану боем, о Бхарата; и Чекитана так же сражался с Читрасеной. Между ними развернулось великое сражение. Арджуна же, которого твой сын неоднократно сдерживал, заставил его отвернуться и стал сминать твоё войско. Но Духшасана, решив: “Как враг может убить Бхишму?”, снова с великой силой сдерживал Партху. А войско твоего сына, избиваемое в бою, повсюду, о Бхарата, сминалось лучшими ратхинами».

Версия

e6f4f7b897e0 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:41 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами