Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1076.107.27-37
5886 / 15823
Махабхарата · 6.107.27-37
Деванагари

सहदेवं तथा यान्तं कृपः शारद्वतो ऽभ्ययात् ॥
यथा नागो वने नागं मत्तो मत्तम् उपाद्रवत् ॥
कृपश् च समरे राजन् माद्रीपुत्रं महारथम् ॥
आजघान शरैस् तूर्णं सप्तत्या रुक्मभूषणैः ॥
तस्य माद्रीसुतश् चापं द्विधा चिच्छेद सायकैः ॥
अथैनं छिन्नधन्वानं विव्याध नवभिः शरैः ॥
सो ऽन्यत् कार्मुकम् आदाय समरे भारसाधनम् ॥
माद्रीपुत्रं सुसंहृष्टो दशभिर् निशितैः शरैः ॥
आजघानोरसि क्रुद्ध इच्छन् भीष्मस्य जीवितम् ॥
तथैव पाण्डवो राजञ् शारद्वतम् अमर्षणम् ॥
आजघानोरसि क्रुद्धो भीष्मस्य वधकाङ्क्षया ॥
तयोर् युद्धं समभवद् घोररूपं भयावहम् ॥
नकुलं तु रणे क्रुद्धं विकर्णः शत्रुतापनः ॥
विव्याध सायकैः षष्ट्या रक्षन् भीष्मस्य जीवितम् ॥
नकुलो ऽपि भृशं विद्धस् तव पुत्रेण धन्विना ॥
विकर्णं सप्तसप्तत्या निर्बिभेद शिलीमुखैः ॥
तत्र तौ नरशार्दूलौ भीष्महेतोः परंतपौ ॥
अन्योन्यं जघ्नतुर् वीरौ गोष्ठे गोवृषभाव् इव ॥
घटोत्कचं रणे यत्तं निघ्नन्तं तव वाहिनीम् ॥
दुर्मुखः समरे प्रायाद् भीष्महेतोः पराक्रमी ॥
हैडिम्बस् तु ततो राजन् दुर्मुखं शत्रुतापनम् ॥
आजघानोरसि क्रुद्धो नवत्या निशितैः शरैः ॥
भीमसेनसुतं चापि दुर्मुखः सुमुखैः शरैः ॥
षष्ट्या वीरो नदन् हृष्टो विव्याध रणमूर्धनि ॥

Транслитерация (IAST)

sahadevaṃ tathā yāntaṃ kṛpaḥ śāradvato 'bhyayāt ||
yathā nāgo vane nāgaṃ matto mattam upādravat ||
kṛpaś ca samare rājan mādrīputraṃ mahāratham ||
ājaghāna śarais tūrṇaṃ saptatyā rukmabhūṣaṇaiḥ ||
tasya mādrīsutaś cāpaṃ dvidhā ciccheda sāyakaiḥ ||
athainaṃ chinnadhanvānaṃ vivyādha navabhiḥ śaraiḥ ||
so 'nyat kārmukam ādāya samare bhārasādhanam ||
mādrīputraṃ susaṃhṛṣṭo daśabhir niśitaiḥ śaraiḥ ||
ājaghānorasi kruddha icchan bhīṣmasya jīvitam ||
tathaiva pāṇḍavo rājañ śāradvatam amarṣaṇam ||
ājaghānorasi kruddho bhīṣmasya vadhakāṅkṣayā ||
tayor yuddhaṃ samabhavad ghorarūpaṃ bhayāvaham ||
nakulaṃ tu raṇe kruddhaṃ vikarṇaḥ śatrutāpanaḥ ||
vivyādha sāyakaiḥ ṣaṣṭyā rakṣan bhīṣmasya jīvitam ||
nakulo 'pi bhṛśaṃ viddhas tava putreṇa dhanvinā ||
vikarṇaṃ saptasaptatyā nirbibheda śilīmukhaiḥ ||
tatra tau naraśārdūlau bhīṣmahetoḥ paraṃtapau ||
anyonyaṃ jaghnatur vīrau goṣṭhe govṛṣabhāv iva ||
ghaṭotkacaṃ raṇe yattaṃ nighnantaṃ tava vāhinīm ||
durmukhaḥ samare prāyād bhīṣmahetoḥ parākramī ||
haiḍimbas tu tato rājan durmukhaṃ śatrutāpanam ||
ājaghānorasi kruddho navatyā niśitaiḥ śaraiḥ ||
bhīmasenasutaṃ cāpi durmukhaḥ sumukhaiḥ śaraiḥ ||
ṣaṣṭyā vīro nadan hṛṣṭo vivyādha raṇamūrdhani ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सहदेवम् तथा यान्तम्sahadevam tathā yāntamСахадеву так же идущего; к Сахадеве, шедшему
कृपः शारद्वतः अभ्ययात्kṛpaḥ śāradvataḥ abhyayātКрипа Шарадвата подошёл; Крипа выступил
यथा नागः वने नागम्yathā nāgaḥ vane nāgamкак слон в лесу слона; словно слон на слона
मत्तः मत्तम् उपाद्रवत्mattaḥ mattam upādravatпьяный на пьяного напал; яростный на яростного
कृपः च समरे राजन्kṛpaḥ ca samare rājanи Крипа в бою, царь; Крипа на поле
माद्रीपुत्रम् महारथम्mādrīputram mahārathamсына Мадри махаратху; великого Сахадеву
आजघान शरैः तूर्णम्ājaghāna śaraiḥ tūrṇamударил стрелами быстро; быстро поразил стрелами
सप्तत्या रुक्मभूषणैःsaptatyā rukmabhūṣaṇaiḥсемьюдесятью украшенными золотом; семидесятью златоубранными
तस्य माद्रीसुतः चापम्tasya mādrīsutaḥ cāpamего сын Мадри лук; Сахадева его лук
द्विधा चिच्छेद सायकैःdvidhā ciccheda sāyakaiḥнадвое рассёк стрелами; разрубил стрелами
अथ एनम् छिन्नधन्वानम्atha enam chinnadhanvānamзатем его с рассечённым луком; после этого безлукого
विव्याध नवभिः शरैःvivyādha navabhiḥ śaraiḥпронзил девятью стрелами; ранил девятью стрелами
सः अन्यत् कार्मुकम् आदायsaḥ anyat kārmukam ādāyaон другой лук взяв; Крипа взял иной лук
समरे भारसाधनम्samare bhārasādhanamв бою тяжесть выдерживающий; годный для тяжёлой битвы
माद्रीपुत्रम् सुसंहृष्टःmādrīputram susaṃhṛṣṭaḥсына Мадри сильно радостный; Сахадеву воодушевлённый
दशभिः निशितैः शरैःdaśabhiḥ niśitaiḥ śaraiḥдесятью острыми стрелами; десятью отточенными стрелами
आजघान उरसि क्रुद्धःājaghāna urasi kruddhaḥударил в грудь разгневанный; поразил в грудь
इच्छन् भीष्मस्य जीवितम्icchan bhīṣmasya jīvitamжелая жизни Бхишмы; защищая Бхишму
तथा एव पाण्डवः राजन्tathā eva pāṇḍavaḥ rājanтак же Пандава, царь; так и сын Панду
शारद्वतम् अमर्षणम्śāradvatam amarṣaṇamШарадвата нетерпеливого; Крипу гневного
आजघान उरसि क्रुद्धःājaghāna urasi kruddhaḥударил в грудь разгневанный; в ярости поразил
भीष्मस्य वधकाङ्क्षयाbhīṣmasya vadhakāṅkṣayāиз желания убийства Бхишмы; стремясь сразить Бхишму
तयोः युद्धम् समभवत्tayoḥ yuddham samabhavatих битва возникла; между ними начался бой
घोररूपम् भयावहम्ghorarūpam bhayāvahamстрашного вида, ужасная; грозная и пугающая
नकुलम् तु रणे क्रुद्धम्nakulam tu raṇe kruddhamНакулу же в бою разгневанного; яростного Накулу
विकर्णः शत्रुतापनःvikarṇaḥ śatrutāpanaḥВикарна мучитель врагов; Викарна, губитель противников
विव्याध सायकैः षष्ट्याvivyādha sāyakaiḥ ṣaṣṭyāпронзил шестьюдесятью стрелами; ранил 60 стрелами
रक्षन् भीष्मस्य जीवितम्rakṣan bhīṣmasya jīvitamзащищая жизнь Бхишмы; сохраняя Бхишму
नकुलः अपि भृशम् विद्धःnakulaḥ api bhṛśam viddhaḥНакула же сильно пронзённый; Накула тяжко раненый
तव पुत्रेण धन्विनाtava putreṇa dhanvināтвоим сыном-лучником; сыном твоим с луком
विकर्णम् सप्तसप्तत्याvikarṇam saptasaptatyāВикарну семьюдесятью семью; Викарну 77
निर्बिभेद शिलीमुखैःnirbibheda śilīmukhaiḥпронзил стрелами; пробил стрелами
तत्र तौ नरशार्दूलौtatra tau naraśārdūlauтам те два тигра среди людей; эти два героя
भीष्महेतोः परंतपौbhīṣmahetoḥ paraṃtapauради Бхишмы, мучители врагов; из-за Бхишмы
अन्योन्यम् जघ्नतुः वीरौanyonyam jaghnatuḥ vīrauдруг друга били герои; взаимно поражали
गोष्ठे गोवृषभौ इवgoṣṭhe govṛṣabhau ivaкак два быка в загоне; словно быки в стойле
घटोत्कचम् रणे यत्तम्ghaṭotkacam raṇe yattamГхатоткачу в бою собранного; сосредоточенного Гхатоткачу
निघ्नन्तम् तव वाहिनीम्nighnantam tava vāhinīmубивающего твоё войско; поражающего армию
दुर्मुखः समरे प्रायात्durmukhaḥ samare prāyātДурмукха в бою пошёл; Дурмукха выступил
भीष्महेतोः पराक्रमीbhīṣmahetoḥ parākramīради Бхишмы доблестный; защищая Бхишму
हैडिम्बः तु ततः राजन्haiḍimbaḥ tu tataḥ rājanХайдимба же затем, царь; сын Хидимбы
दुर्मुखम् शत्रुतापनम्durmukham śatrutāpanamДурмукху мучителя врагов; Дурмукху-героя
आजघान उरसि क्रुद्धःājaghāna urasi kruddhaḥударил в грудь разгневанный; в ярости поразил
नवत्या निशितैः शरैःnavatyā niśitaiḥ śaraiḥдевяноста острыми стрелами; 90 отточенными стрелами
भीमसेनसुतम् च अपिbhīmasenasutam ca apiи сына Бхимасены также; и Гхатоткачу
दुर्मुखः सुमुखैः शरैःdurmukhaḥ sumukhaiḥ śaraiḥДурмукха прекрасными стрелами; Дурмукха красивыми стрелами
षष्ट्या वीरः नदन् हृष्टःṣaṣṭyā vīraḥ nadan hṛṣṭaḥшестьюдесятью герой, крича радостно; 60, ликуя и рыча
विव्याध रणमूर्धनिvivyādha raṇamūrdhaniпронзил на вершине битвы; ранил в гуще боя
Литературный перевод

К Сахадеве, шедшему вперёд, выступил Крипа Шарадвата, как в лесу пьяный слон нападает на пьяного слона. Крипа, царь, быстро поразил в бою сына Мадри, махаратху, семьюдесятью златоубранными стрелами. Сын Мадри стрелами рассёк его лук надвое и затем пронзил его, оставшегося без лука, девятью стрелами. Крипа взял другой лук, годный для тяжёлой битвы, и, воодушевлённый, желая сохранить жизнь Бхишмы, в ярости поразил сына Мадри десятью острыми стрелами в грудь. Так же и Пандава, стремясь сразить Бхишму, в гневе ударил в грудь нетерпеливого Шарадвата. Между ними начался грозный и страшный бой. Викарна, мучитель врагов, защищая жизнь Бхишмы, пронзил в бою разгневанного Накулу шестьюдесятью стрелами. Накула, тяжко раненный твоим сыном-лучником, пробил Викарну семьюдесятью семью стрелами. Там эти два тигра среди людей, два героя, мучители врагов, из-за Бхишмы поражали друг друга, словно два быка в стойле. Доблестный Дурмукха ради Бхишмы выступил в бою против сосредоточенного Гхатоткачи, поражавшего твою армию. Тогда Хайдимба, разгневавшись, ударил Дурмукху, мучителя врагов, девяноста острыми стрелами в грудь. А герой Дурмукха, радостно рыча, пронзил сына Бхимасены шестьюдесятью красивыми стрелами в гуще битвы».

Версия

e02a17319bfa · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:41 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами