छित्त्वा धनूंषि वीराणां शरांश् च बहुधा रणे ॥
पातयाम् आसतुर् वीरौ शिरांसि शतशो नृणाम् ॥
रथाश् च बहवो भग्ना हयाश् च शतशो हताः ॥
गजाश् च सगजारोहाः पेतुर् उर्व्यां महामृधे ॥
रथिनः सादिनश् चैव तत्र तत्र निसूदिताः ॥
दृश्यन्ते बहुधा राजन् वेष्टमानाः समन्ततः ॥
हतैर् गजपदात्योघैर् वाजिभिश् च निसूदितैः ॥
रथैश् च बहुधा भग्नैः समास्तीर्यत मेदिनी ॥
छत्रैश् च बहुधा छिन्नैर् ध्वजैश् च विनिपातितैः ॥
अङ्कुशैर् अपविद्धैश् च परिस्तोमैश् च भारत ॥
केयूरैर् अङ्गदैर् हारै राङ्कवैर् मृदितैस् तथा ॥
उष्णीषैर् अपविद्धैश् च चामरव्यजनैर् अपि ॥
तत्र तत्रापविद्धैश् च बाहुभिश् चन्दनोक्षितैः ॥
ऊरुभिश् च नरेन्द्राणां समास्तीर्यत मेदिनी ॥
तत्राद्भुतम् अपश्याम रणे पार्थस्य विक्रमम् ॥
शरैः संवार्य तान् वीरान् निजघान बलं तव ॥
chittvā dhanūṃṣi vīrāṇāṃ śarāṃś ca bahudhā raṇe ||
pātayām āsatur vīrau śirāṃsi śataśo nṛṇām ||
rathāś ca bahavo bhagnā hayāś ca śataśo hatāḥ ||
gajāś ca sagajārohāḥ petur urvyāṃ mahāmṛdhe ||
rathinaḥ sādinaś caiva tatra tatra nisūditāḥ ||
dṛśyante bahudhā rājan veṣṭamānāḥ samantataḥ ||
hatair gajapadātyoghair vājibhiś ca nisūditaiḥ ||
rathaiś ca bahudhā bhagnaiḥ samāstīryata medinī ||
chatraiś ca bahudhā chinnair dhvajaiś ca vinipātitaiḥ ||
aṅkuśair apaviddhaiś ca paristomaiś ca bhārata ||
keyūrair aṅgadair hārai rāṅkavair mṛditais tathā ||
uṣṇīṣair apaviddhaiś ca cāmaravyajanair api ||
tatra tatrāpaviddhaiś ca bāhubhiś candanokṣitaiḥ ||
ūrubhiś ca narendrāṇāṃ samāstīryata medinī ||
tatrādbhutam apaśyāma raṇe pārthasya vikramam ||
śaraiḥ saṃvārya tān vīrān nijaghāna balaṃ tava ||
Разрубая в бою луки героев и их стрелы, эти два воина сотнями сбивали головы людей. Многие колесницы были разбиты, сотни коней убиты, а слоны вместе с погонщиками падали на землю в великой битве. Ратхины и всадники, повсюду сражённые, были видны, царь, корчащимися со всех сторон. Земля была устлана убитыми толпами слонов и пеших, сражёнными конями и многократно разбитыми колесницами. Она была покрыта разрубленными зонтами, поверженными знамёнами, отброшенными анкушами и слоновьими попонами, о Бхарата; браслетами, наручьями, ожерельями, смятыми шкурами, отброшенными тюрбанами и чамарами-веерами; повсюду разбросанными руками, умащёнными сандалом, и бёдрами царей. Там мы увидели удивительную доблесть Партхи в бою: сдержав этих героев стрелами, он стал уничтожать твоё войско».
dc1b0ec3e936 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:42 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Описание поля боя показывает цену прорыва: не абстрактная победа, а земля, покрытая телами, оружием и знаками царской власти. Доблесть Арджуны раскрывается на фоне этого разрушения.