Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1106.110.39-46
5903 / 15823
Махабхарата · 6.110.39-46
Деванагари

शिखण्डी तु समासाद्य भारतानां पितामहम् ॥
अभ्यद्रवत संहृष्टो भयं त्यक्त्वा यतव्रतम् ॥
युधिष्ठिरमुखाः पार्थाः पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥
अयोधयन् रणे भीष्मं संहताः सह सृञ्जयैः ॥
तथैव तावकाः सर्वे पुरस्कृत्य यतव्रतम् ॥
शिखण्डिप्रमुखान् पार्थान् योधयन्ति स्म संयुगे ॥
ततः प्रववृते युद्धं कौरवाणां भयावहम् ॥
तत्र पाण्डुसुतैः सार्धं भीष्मस्य विजयं प्रति ॥
तावकानां रणे भीष्मो ग्लह आसीद् विशां पते ॥
तत्र हि द्यूतम् आयातं विजयायेतराय वा ॥
धृष्टद्युम्नो महाराज सर्वसैन्यान्य् अचोदयत् ॥
अभिद्रवत गाङ्गेयं मा भैष्ट नरसत्तमाः ॥
सेनापतिवचः श्रुत्वा पाण्डवानां वरूथिनी ॥
भीष्मम् एवाभ्ययात् तूर्णं प्राणांस् त्यक्त्वा महाहवे ॥
भीष्मो ऽपि रथिनां श्रेष्ठः प्रतिजग्राह तां चमूम् ॥
आपतन्तीं महाराज वेलाम् इव महोदधिः ॥

Транслитерация (IAST)

śikhaṇḍī tu samāsādya bhāratānāṃ pitāmaham ||
abhyadravata saṃhṛṣṭo bhayaṃ tyaktvā yatavratam ||
yudhiṣṭhiramukhāḥ pārthāḥ puraskṛtya śikhaṇḍinam ||
ayodhayan raṇe bhīṣmaṃ saṃhatāḥ saha sṛñjayaiḥ ||
tathaiva tāvakāḥ sarve puraskṛtya yatavratam ||
śikhaṇḍipramukhān pārthān yodhayanti sma saṃyuge ||
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ kauravāṇāṃ bhayāvaham ||
tatra pāṇḍusutaiḥ sārdhaṃ bhīṣmasya vijayaṃ prati ||
tāvakānāṃ raṇe bhīṣmo glaha āsīd viśāṃ pate ||
tatra hi dyūtam āyātaṃ vijayāyetarāya vā ||
dhṛṣṭadyumno mahārāja sarvasainyāny acodayat ||
abhidravata gāṅgeyaṃ mā bhaiṣṭa narasattamāḥ ||
senāpativacaḥ śrutvā pāṇḍavānāṃ varūthinī ||
bhīṣmam evābhyayāt tūrṇaṃ prāṇāṃs tyaktvā mahāhave ||
bhīṣmo 'pi rathināṃ śreṣṭhaḥ pratijagrāha tāṃ camūm ||
āpatantīṃ mahārāja velām iva mahodadhiḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
शिखण्डी तु समासाद्यśikhaṇḍī tu samāsādyaШикханди же приблизившись; достигнув
भारतानाम् पितामहम्bhāratānām pitāmahamпитамаху Бхаратов; деда рода Бхаратов
अभ्यद्रवत संहृष्टःabhyadravata saṃhṛṣṭaḥнапал радостный; устремился воодушевлённый
भयम् त्यक्त्वा यतव्रतम्bhayam tyaktvā yatavratamстрах оставив, твёрдого в обете; отбросив боязнь
युधिष्ठिरमुखाः पार्थाःyudhiṣṭhiramukhāḥ pārthāḥПартхи во главе с Юдхиштхирой; Пандавы с Юдхиштхирой
पुरस्कृत्य शिखण्डिनम्puraskṛtya śikhaṇḍinamпоставив Шикханди впереди; выдвинув Шикханди
अयोधयन् रणे भीष्मम्ayodhayan raṇe bhīṣmamсражались в бою с Бхишмой; бились с Бхишмой
संहताः सह सृञ्जयैःsaṃhatāḥ saha sṛñjayaiḥсобранные вместе со Сринджаями; соединившись со Сринджаями
तथा एव तावकाः सर्वेtathā eva tāvakāḥ sarveтак же все твои; так и твои воины
पुरस्कृत्य यतव्रतम्puraskṛtya yatavratamпоставив твёрдого в обете впереди; выдвинув Бхишму
शिखण्डिप्रमुखान् पार्थान्śikhaṇḍipramukhān pārthānПартхов во главе с Шикханди; Пандавов с Шикханди
योधयन्ति स्म संयुगेyodhayanti sma saṃyugeсражали в сражении; вели бой
ततः प्रववृते युद्धम्tataḥ pravavṛte yuddhamзатем началась битва; после этого разгорелся бой
कौरवाणाम् भयावहम्kauravāṇām bhayāvahamдля Кауравов ужасная; страшная для Куру
तत्र पाण्डुसुतैः सार्धम्tatra pāṇḍusutaiḥ sārdhamтам с сыновьями Панду; вместе с Пандавами
भीष्मस्य विजयम् प्रतिbhīṣmasya vijayam pratiради победы Бхишмы; за победу Бхишмы
तावकानाम् रणे भीष्मःtāvakānām raṇe bhīṣmaḥдля твоих в бою Бхишма; среди твоих воинов
ग्लहः आसीत् विशाम् पतेglahaḥ āsīt viśām pateставкой был, владыка народов; стал залогом
तत्र हि द्यूतम् आयातम्tatra hi dyūtam āyātamтам ведь игра пришла; там началась игра
विजयाय इतराय वाvijayāya itarāya vāдля победы или обратного; на победу или поражение
धृष्टद्युम्नः महाराजdhṛṣṭadyumnaḥ mahārājaДхриштадьюмна, великий царь; сын Пришаты
सर्वसैन्यानि अचोदयत्sarvasainyāni acodayatвсе войска побуждал; подгонял армии
अभिद्रवत गाङ्गेयम्abhidravata gāṅgeyamнападайте на Гангею; устремляйтесь на Бхишму
मा भैष्ट नरसत्तमाःmā bhaiṣṭa narasattamāḥне бойтесь, лучшие люди; не страшитесь, герои
सेनापतिवचः श्रुत्वाsenāpativacaḥ śrutvāслово полководца услышав; услышав приказ
पाण्डवानाम् वरूथिनीpāṇḍavānām varūthinīвойско Пандавов; армия сыновей Панду
भीष्मम् एव अभ्ययात् तूर्णम्bhīṣmam eva abhyayāt tūrṇamк Бхишме именно пошла быстро; устремилась прямо к Бхишме
प्राणान् त्यक्त्वा महाहवेprāṇān tyaktvā mahāhaveжизни оставив в битве; не щадя жизни
भीष्मः अपि रथिनाम् श्रेष्ठःbhīṣmaḥ api rathinām śreṣṭhaḥБхишма же лучший ратхинов; Бхишма, лучший воинов
प्रतिजग्राह ताम् चमूम्pratijagrāha tām camūmпринял то войско; встретил эту армию
आपतन्तीम् महाराजāpatantīm mahārājaналетающую, великий царь; устремившуюся
वेलाम् इव महोदधिःvelām iva mahodadhiḥкак берег великий океан; словно океан волну
Литературный перевод

Шикханди, приблизившись к питамахе Бхаратов, отбросил страх и радостно устремился на твёрдого в обете Бхишму. Партхи во главе с Юдхиштхирой, поставив Шикханди впереди и соединившись со Сринджаями, сражались в бою с Бхишмой. Так же и все твои воины, выдвинув вперёд твёрдого в обете питамаху, сражались с Партхами, которых возглавлял Шикханди. Тогда разгорелась битва, страшная для Кауравов: там, вместе с сыновьями Панду, всё шло к победе или поражению Бхишмы. Для твоих воинов в бою Бхишма стал ставкой, о владыка народов; там началась игра — на победу или на обратное. Дхриштадьюмна, великий царь, побуждал все войска: “Нападайте на сына Ганги! Не бойтесь, лучшие из людей!” Услышав слово полководца, Пандавская армия, не щадя жизни, быстро устремилась прямо к Бхишме в великой битве. А Бхишма, лучший среди ратхинов, встретил это налетающее войско, великий царь, как великий океан встречает волну».

Версия

34b8df0153c2 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:42 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами