तत्रस्थान् ऋषिसंघांस् तान् अभिवाद्य हलायुधः ॥
ततो रामो ऽगमत् तीर्थम् ऋषिभिः सेवितं महत् ॥
यत्र भूयो निववृते प्राङ्मुखा वै सरस्वती ॥
ऋषीणां नैमिषेयाणाम् अवेक्षार्थं महात्मनाम् ॥
निवृत्तां तां सरिच्छ्रेष्ठां तत्र दृष्ट्वा तु लाङ्गली ॥
बभूव विस्मितो राजन् बलः श्वेतानुलेपनः ॥
जनमेजय उवाच
कस्मात् सरस्वती ब्रह्मन् निवृत्ता प्राङ्मुखी ततः ॥
व्याख्यातुम् एतद् इच्छामि सर्वम् अध्वर्युसत्तम ॥
कस्मिंश् च कारणे तत्र विस्मितो यदुनन्दनः ॥
विनिवृत्ता सरिच्छ्रेष्ठा कथम् एतद् द्विजोत्तम ॥
tatrasthān ṛṣisaṃghāṃs tān abhivādya halāyudhaḥ ||
tato rāmo 'gamat tīrtham ṛṣibhiḥ sevitaṃ mahat ||
yatra bhūyo nivavṛte prāṅmukhā vai sarasvatī ||
ṛṣīṇāṃ naimiṣeyāṇām avekṣārthaṃ mahātmanām ||
nivṛttāṃ tāṃ saricchreṣṭhāṃ tatra dṛṣṭvā tu lāṅgalī ||
babhūva vismito rājan balaḥ śvetānulepanaḥ ||
janamejaya uvāca
kasmāt sarasvatī brahman nivṛttā prāṅmukhī tataḥ ||
vyākhyātum etad icchāmi sarvam adhvaryusattama ||
kasmiṃś ca kāraṇe tatra vismito yadunandanaḥ ||
vinivṛttā saricchreṣṭhā katham etad dvijottama ||
«Тех сонмов риши, там пребывавших, поприветствовав, Халаюдха затем, Рама, пошёл к броду, чтимому риши, великому, — где снова повернула на восток Сарасвати, ради наймишейских мудрецов, великих духом. Ту повернувшую лучшую из рек там увидев, плугоносец изумился, о царь, — Бала, с белым умащением». Джанамеджая сказал: «Отчего Сарасвати, о брахман, повернула тогда на восток? Объяснить это желаю всё, о лучший из адхварью. И по какой причине там изумился радость ядавов? Как повернула лучшая из рек, о лучший из дваждырождённых?»
29429c6ed4f4 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 15:55:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Дивится и Баларама, и сам Джанамеджая: река потекла вспять, на восток. Чудо это не пустая диковина — за ним стоит деяние милосердия, о коем спросит слушатель. Удивление пред нарушением природного порядка есть в эпосе врата к познанию высшего смысла: где естество отступает от обычного хода, там, значит, явила себя воля духа, и о ней-то и ведётся рассказ.