Махабхарата
Юдхиштхира спрашивает об отречении, а Вритра говорит о времени12.270.16-22
11256 / 15823
Махабхарата · 12.270.16-22
Деванагари

वृत्र उवाच
सत्येन तपसा चैव विदित्वा संक्षयं ह्य् अहम् ॥
न शोचामि न हृष्यामि भूतानाम् आगतिं गतिम् ॥
कालसंचोदिता जीवा मज्जन्ति नरके ऽवशाः ॥
परिदृष्टानि सर्वाणि दिव्यान्य् आहुर् मनीषिणः ॥
क्षपयित्वा तु तं कालं गणितं कालचोदिताः ॥
सावशेषेण कालेन संभवन्ति पुनः पुनः ॥
तिर्यग्योनिसहस्राणि गत्वा नरकम् एव च ॥
निर्गच्छन्त्य् अवशा जीवाः कालबन्धनबन्धनाः ॥
एवं संसरमाणानि जीवान्य् अहम् अदृष्टवान् ॥
यथा कर्म तथा लाभ इति शास्त्रनिदर्शनम् ॥
तिर्यग् गच्छन्ति नरकं मानुष्यं दैवम् एव च ॥
सुखदुःखे प्रियद्वेष्ये चरित्वा पूर्वम् एव च ॥
कृतान्तविधिसंयुक्तं सर्वलोकः प्रपद्यते ॥
गतं गच्छन्ति चाध्वानं सर्वभूतानि सर्वदा ॥

Транслитерация (IAST)

vṛtra uvāca
satyena tapasā caiva viditvā saṃkṣayaṃ hy aham ||
na śocāmi na hṛṣyāmi bhūtānām āgatiṃ gatim ||
kālasaṃcoditā jīvā majjanti narake 'vaśāḥ ||
paridṛṣṭāni sarvāṇi divyāny āhur manīṣiṇaḥ ||
kṣapayitvā tu taṃ kālaṃ gaṇitaṃ kālacoditāḥ ||
sāvaśeṣeṇa kālena saṃbhavanti punaḥ punaḥ ||
tiryagyonisahasrāṇi gatvā narakam eva ca ||
nirgacchanty avaśā jīvāḥ kālabandhanabandhanāḥ ||
evaṃ saṃsaramāṇāni jīvāny aham adṛṣṭavān ||
yathā karma tathā lābha iti śāstranidarśanam ||
tiryag gacchanti narakaṃ mānuṣyaṃ daivam eva ca ||
sukhaduḥkhe priyadveṣye caritvā pūrvam eva ca ||
kṛtāntavidhisaṃyuktaṃ sarvalokaḥ prapadyate ||
gataṃ gacchanti cādhvānaṃ sarvabhūtāni sarvadā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वृत्र उवाचvṛtra uvācaВритра сказал; Вритра ответил
सत्येन तपसा च एवsatyena tapasā ca evaистиной и тапасом именно; аскезой
विदित्वा संक्षयम् हि अहम्viditvā saṃkṣayam hi ahamпознав разрушение ведь я; конец
न शोचामि न हृष्यामिna śocāmi na hṛṣyāmiне скорблю и не радуюсь; не ликую
भूतानाम् आगतिम् गतिम्bhūtānām āgatim gatimприход и уход существ; рождение и смерть
काल संचोदिताः जीवाःkāla saṃcoditāḥ jīvāḥвременем побуждаемые живые; дживы
मज्जन्ति नरके अवशाःmajjanti narake avaśāḥпогружаются в ад беспомощные; невольно
परिदृष्टानि सर्वाणिparidṛṣṭāni sarvāṇiувидены все; созерцаны
दिव्यानि आहुः मनीषिणःdivyāni āhuḥ manīṣiṇaḥбожественные, говорят мудрые; состояния
क्षपयित्वा तु तम् कालम्kṣapayitvā tu tam kālamистощив же то время; срок
गणितम् काल चोदिताःgaṇitam kāla coditāḥисчисленное, временем движимые; подталкиваемые
सावशेषेण कालेनsāvaśeṣeṇa kālenaс оставшимся временем; остатком
संभवन्ति पुनः पुनःsaṃbhavanti punaḥ punaḥвозникают снова и снова; рождаются
तिर्यक् योनि सहस्राणिtiryak yoni sahasrāṇiтысячи животных лон; низших рождений
गत्वा नरकम् एव चgatvā narakam eva caпройдя и ад именно; нараку
निर्गच्छन्ति अवशा जीवाःnirgacchanti avaśā jīvāḥбеспомощные дживы выходят; покидают
काल बन्धन बन्धनाःkāla bandhana bandhanāḥсвязанные узами времени; пленом
एवम् संसरमाणानिevam saṃsaramāṇāniтак странствующих в самсаре; вращающихся
जीवानि अहम् अदृष्टवान्jīvāni aham adṛṣṭavānживых существ я увидел; созерцал
यथा कर्म तथा लाभःyathā karma tathā lābhaḥкак действие, так и получение; плод
इति शास्त्र निदर्शनम्iti śāstra nidarśanamтаково указание шастры; учение
तिर्यक् गच्छन्ति नरकम्tiryak gacchanti narakamони идут в животное состояние и ад; низшие пути
मानुष्यम् दैवम् एव चmānuṣyam daivam eva caчеловеческое и божественное именно; рождение
सुख दुःखे प्रिय द्वेष्येsukha duḥkhe priya dveṣyeсчастье и страдание, приятное и ненавистное; двойственности
चरित्वा पूर्वम् एव चcaritvā pūrvam eva caпройдя прежде именно; испытав
कृतान्त विधि संयुक्तम्kṛtānta vidhi saṃyuktamсоединённое с законом судьбы; конца
सर्व लोकः प्रपद्यतेsarva lokaḥ prapadyateвесь мир достигает; подчиняется
गतम् गच्छन्ति च अध्वानम्gatam gacchanti ca adhvānamи идут по пройденному пути; дороге
सर्व भूतानि सर्वदाsarva bhūtāni sarvadāвсе существа всегда; живые
Литературный перевод

Вритра сказал: «Истиной и тапасом я познал разрушение; поэтому не скорблю и не радуюсь, видя приход и уход существ. Побуждаемые временем, живые существа беспомощно погружаются в ад; мудрые говорят, что все божественные состояния тоже уже видимы и ограничены. Истощив исчисленный срок, движимые временем, они снова и снова рождаются с остатком времени. Пройдя тысячи животных лон и ад, беспомощные дживы выходят, связанные узами времени. Я видел живых существ, странствующих так в самсаре: каково действие, таково и получение плода — таково указание шастры. Они идут в животные рождения, ад, человеческое и божественное состояние, прежде испытав счастье и страдание, приятное и ненавистное. Весь мир подчиняется закону судьбы; все существа всегда идут по уже пройденному пути».

Версия

ecd6d7869243 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 05:02:51 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами