Махабхарата
Юдхиштхира спрашивает об отречении, а Вритра говорит о времени12.270.24-30
11258 / 15823
Махабхарата · 12.270.24-30
Деванагари

वृत्र उवाच
प्रत्यक्षम् एतद् भवतस् तथान्येषां मनीषिणाम् ॥
मया यज् जयलुब्धेन पुरा तप्तं महत् तपः ॥
गन्धान् आदाय भूतानां रसांश् च विविधान् अपि ॥
अवर्धं त्रीन् समाक्रम्य लोकान् वै स्वेन तेजसा ॥
ज्वालामालापरिक्षिप्तो वैहायसचरस् तथा ॥
अजेयः सर्वभूतानाम् आसं नित्यम् अपेतभीः ॥
ऐश्वर्यं तपसा प्राप्तं भ्रष्टं तच् च स्वकर्मभिः ॥
धृतिम् आस्थाय भगवन् न शोचामि ततस् त्व् अहम् ॥
युयुत्सता महेन्द्रेण पुरा सार्धं महात्मना ॥
ततो मे भगवान् दृष्टो हरिर् नारायणः प्रभुः ॥
वैकुण्ठः पुरुषो विष्णुः शुक्लो ऽनन्तः सनातनः ॥
मुञ्जकेशो हरिश्मश्रुः सर्वभूतपितामहः ॥
नूनं तु तस्य तपसः सावशेषं ममास्ति वै ॥
यद् अहं प्रष्टुम् इच्छामि भवन्तं कर्मणः फलम् ॥

Транслитерация (IAST)

vṛtra uvāca
pratyakṣam etad bhavatas tathānyeṣāṃ manīṣiṇām ||
mayā yaj jayalubdhena purā taptaṃ mahat tapaḥ ||
gandhān ādāya bhūtānāṃ rasāṃś ca vividhān api ||
avardhaṃ trīn samākramya lokān vai svena tejasā ||
jvālāmālāparikṣipto vaihāyasacaras tathā ||
ajeyaḥ sarvabhūtānām āsaṃ nityam apetabhīḥ ||
aiśvaryaṃ tapasā prāptaṃ bhraṣṭaṃ tac ca svakarmabhiḥ ||
dhṛtim āsthāya bhagavan na śocāmi tatas tv aham ||
yuyutsatā mahendreṇa purā sārdhaṃ mahātmanā ||
tato me bhagavān dṛṣṭo harir nārāyaṇaḥ prabhuḥ ||
vaikuṇṭhaḥ puruṣo viṣṇuḥ śuklo 'nantaḥ sanātanaḥ ||
muñjakeśo hariśmaśruḥ sarvabhūtapitāmahaḥ ||
nūnaṃ tu tasya tapasaḥ sāvaśeṣaṃ mamāsti vai ||
yad ahaṃ praṣṭum icchāmi bhavantaṃ karmaṇaḥ phalam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वृत्र उवाचvṛtra uvācaВритра сказал; Вритра ответил
प्रत्यक्षम् एतत् भवतःpratyakṣam etat bhavataḥэто очевидно для тебя; непосредственно
तथा अन्येषाम् मनीषिणाम्tathā anyeṣām manīṣiṇāmи также для других мудрых; мыслителей
मया यत् जय लुब्धेनmayā yat jaya lubdhenaмной, жадным до победы; стремящимся
पुरा तप्तम् महत् तपःpurā taptam mahat tapaḥпрежде совершён великий тапас; аскеза
गन्धान् आदाय भूतानाम्gandhān ādāya bhūtānāmвзяв запахи существ; живых
रसान् च विविधान् अपिrasān ca vividhān apiи различные вкусы также; соки
अवर्धम् त्रीन् समाक्रम्यavardham trīn samākramyaя возрастал, захватив три; покрыв
लोकान् वै स्वेन तेजसाlokān vai svena tejasāмира своим сиянием; мощью
ज्वाला माला परिक्षिप्तःjvālā mālā parikṣiptaḥокружённый гирляндой пламени; огнём
वैहायस चरः तथाvaihāyasa caraḥ tathāи движущийся по небу; пространству
अजेयः सर्व भूतानाम्ajeyaḥ sarva bhūtānāmнепобедимый для всех существ; живых
आसम् नित्यम् अपेत भीःāsam nityam apeta bhīḥя был всегда без страха; бесстрашен
ऐश्वर्यम् तपसा प्राप्तम्aiśvaryam tapasā prāptamвладычество, тапасом достигнутое; могущество
भ्रष्टम् तत् च स्व कर्मभिःbhraṣṭam tat ca sva karmabhiḥпало же оно из-за своих действий; кармы
धृतिम् आस्थाय भगवन्dhṛtim āsthāya bhagavanприняв стойкость, благословенный; твёрдость
न शोचामि ततः तु अहम्na śocāmi tataḥ tu ahamпоэтому я не скорблю; не печалюсь
युयुत्सता महेन्द्रेणyuyutsatā mahendreṇaс желающим сражаться Махендрой; Индрой
पुरा सार्धम् महात्मनाpurā sārdham mahātmanāпрежде вместе, великодушным; великим
ततः मे भगवान् दृष्टःtataḥ me bhagavān dṛṣṭaḥтогда мной был увиден Бхагаван; Господь
हरिः नारायणः प्रभुःhariḥ nārāyaṇaḥ prabhuḥХари, Нараяна, Владыка; Господь
वैकुण्ठः पुरुषः विष्णुःvaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ viṣṇuḥВайкунтха, Пуруша, Вишну; Всевышний
शुक्लः अनन्तः सनातनःśuklaḥ anantaḥ sanātanaḥбелый, бесконечный, вечный; извечный
मुञ्ज केशः हरि श्मश्रुःmuñja keśaḥ hari śmaśruḥс волосами как мунжа, с жёлтой бородой; светлобородый
सर्व भूत पितामहःsarva bhūta pitāmahaḥпраотец всех существ; живых
नूनम् तु तस्य तपसःnūnam tu tasya tapasaḥнесомненно же того тапаса; подвига
सावशेषम् मम अस्ति वैsāvaśeṣam mama asti vaiостаток у меня есть воистину; сохранился
यत् अहम् प्रष्टुम् इच्छामिyat aham praṣṭum icchāmiпотому я хочу спросить; желая
भवन्तम् कर्मणः फलम्bhavantam karmaṇaḥ phalamтебя о плоде действия; кармы
Литературный перевод

Вритра сказал: «Это очевидно тебе и другим мудрым: мной, жаждавшим победы, прежде был совершён великий тапас. Взяв запахи и различные вкусы существ, я возрастал, захватив три мира своим сиянием. Окружённый гирляндой пламени, движущийся по небу, я всегда был бесстрашен и непобедим для всех существ. Владычество, достигнутое тапасом, пало из-за моих собственных действий; поэтому, приняв стойкость, о благословенный, я не скорблю. Когда я прежде сражался с великодушным Махендрой, тогда мной был увиден Бхагаван — Хари, Нараяна, Владыка, Вайкунтха, Пуруша, Вишну, светлый, бесконечный и вечный, с волосами как мунжа, с жёлтой бородой, праотец всех существ. Несомненно, у меня ещё остался плод того тапаса, раз я хочу спросить тебя о плоде действия».

Версия

6459bedd4c26 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 05:02:51 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами