Махабхарата
Ричика и Сатьявати; рождение брахманства Вишвамитры13.4.7-12
11742 / 15823
Махабхарата · 13.4.7-12
Деванагари

कन्या जज्ञे सुता तस्य वने निवसतः सतः ॥
नाम्ना सत्यवती नाम रूपेणाप्रतिमा भुवि ॥
तां वव्रे भार्गवः श्रीमांश् च्यवनस्यात्मजः प्रभुः ॥
ऋचीक इति विख्यातो विपुले तपसि स्थितः ॥
स तां न प्रददौ तस्मै ऋचीकाय महात्मने ॥
दरिद्र इति मत्वा वै गाधिः शत्रुनिबर्हणः ॥
प्रत्याख्याय पुनर् यान्तम् अब्रवीद् राजसत्तमः ॥
शुल्कं प्रदीयतां मह्यं ततो वेत्स्यसि मे सुताम् ॥
ऋचीक उवाच
किं प्रयच्छामि राजेन्द्र तुभ्यं शुल्कम् अहं नृप ॥
दुहितुर् ब्रूह्य् असंसक्तो मात्राभूत् ते विचारणा ॥
गाधिर् उवाच
चन्द्ररश्मिप्रकाशानां हयानां वातरंहसाम् ॥
एकतः श्यामकर्णानां सहस्रं देहि भार्गव ॥

Транслитерация (IAST)

kanyā jajñe sutā tasya vane nivasataḥ sataḥ ||
nāmnā satyavatī nāma rūpeṇāpratimā bhuvi ||
tāṃ vavre bhārgavaḥ śrīmāṃś cyavanasyātmajaḥ prabhuḥ ||
ṛcīka iti vikhyāto vipule tapasi sthitaḥ ||
sa tāṃ na pradadau tasmai ṛcīkāya mahātmane ||
daridra iti matvā vai gādhiḥ śatrunibarhaṇaḥ ||
pratyākhyāya punar yāntam abravīd rājasattamaḥ ||
śulkaṃ pradīyatāṃ mahyaṃ tato vetsyasi me sutām ||
ṛcīka uvāca
kiṃ prayacchāmi rājendra tubhyaṃ śulkam ahaṃ nṛpa ||
duhitur brūhy asaṃsakto mātrābhūt te vicāraṇā ||
gādhir uvāca
candraraśmiprakāśānāṃ hayānāṃ vātaraṃhasām ||
ekataḥ śyāmakarṇānāṃ sahasraṃ dehi bhārgava ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
कन्या जज्ञे सुता तस्यkanyā jajñe sutā tasyaдочь родилась, дитя его
वने निवसतः सतःvane nivasataḥ sataḥв лесу пребывавшего
नाम्ना सत्यवती नामnāmnā satyavatī nāmaпо имени Сатьявати
रूपेण अप्रतिमा भुविrūpeṇa apratimā bhuviкрасотою несравненная на земле
तां वव्रे भार्गवः श्रीमान्tāṃ vavre bhārgavaḥ śrīmānеё посватал Бхаргава славный
च्यवनस्य आत्मजः प्रभुःcyavanasya ātmajaḥ prabhuḥЧьяваны сын, владыка
ऋचीक इति विख्यातःṛcīka iti vikhyātaḥРичикою прославленный
विपुले तपसि स्थितःvipule tapasi sthitaḥв обширном подвиге пребывающий
सः तां न प्रददौ तस्मैsaḥ tāṃ na pradadau tasmaiон её не отдал тому
ऋचीकाय महात्मनेṛcīkāya mahātmaneРичике, великому духом
दरिद्रः इति मत्वा वैdaridraḥ iti matvā vai«беден» — помыслив
गाधिः शत्रुनिबर्हणःgādhiḥ śatrunibarhaṇaḥГадхи, губитель врагов
प्रत्याख्याय पुनः यान्तम्pratyākhyāya punaḥ yāntamотказав, снова уходящему
अब्रवीत् राजसत्तमःabravīt rājasattamaḥсказал лучший из царей
शुल्कं प्रदीयतां मह्यंśulkaṃ pradīyatāṃ mahyaṃвыкуп да будет дан мне
ततः वेत्स्यसि मे सुताम्tataḥ vetsyasi me sutāmтогда получишь мою дочь
किं प्रयच्छामि राजेन्द्रkiṃ prayacchāmi rājendraчто дам, о владыка царей
तुभ्यं शुल्कम् अहं नृपtubhyaṃ śulkam ahaṃ nṛpaтебе как выкуп я, о царь
दुहितुः ब्रूहि असंसक्तःduhituḥ brūhi asaṃsaktaḥза дочь скажи, без утайки
मा अत्र अभूत् ते विचारणाmā atra abhūt te vicāraṇāда не будет у тебя колебания
चन्द्ररश्मिप्रकाशानांcandraraśmiprakāśānāṃс блеском лунных лучей
हयानां वातरंहसाम्hayānāṃ vātaraṃhasāmконей, со скоростью ветра
एकतः श्यामकर्णानांekataḥ śyāmakarṇānāṃс одной стороны тёмноухих
सहस्रं देहि भार्गवsahasraṃ dehi bhārgavaтысячу дай, о Бхаргава
Литературный перевод

«Дочь родилась, дитя его, в лесу пребывавшего, по имени Сатьявати, красотою несравненная на земле. Её посватал славный Бхаргава, сын Чьяваны, владыка, прославленный как Ричика, пребывающий в обширном подвиге. Он не отдал её тому Ричике, великому духом, — „беден“ помыслив, Гадхи, губитель врагов. Отказав, снова уходящему сказал лучший из царей: „Выкуп да будет дан мне, тогда получишь мою дочь“. „Что дам тебе как выкуп, о владыка царей, за дочь, — скажи без утайки; да не будет у тебя колебания“. „С блеском лунных лучей коней, со скоростью ветра, с одной стороны тёмноухих, тысячу дай, о Бхаргава“».

Версия

47344c6207a6 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 19:15:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами