Махабхарата
Ричика и Сатьявати; рождение брахманства Вишвамитры13.4.35-40
11747 / 15823
Махабхарата · 13.4.35-40
Деванагари

दृष्ट्वा गर्भम् अनुप्राप्तां भार्यां स च महान् ऋषिः ॥
उवाच तां सत्यवतीं दुर्मना भृगुसत्तमः ॥
व्यत्यासेनोपयुक्तस् ते चरुर् व्यक्तं भविष्यति ॥
व्यत्यासः पादपे चापि सुव्यक्तं ते कृतः शुभे ॥
मया हि विश्वं यद् ब्रह्म त्वच्चरौ संनिवेशितम् ॥
क्षत्रवीर्यं च सकलं चरौ तस्या निवेशितम् ॥
त्रिलोकविख्यातगुणं त्वं विप्रं जनयिष्यसि ॥
सा च क्षत्रं विशिष्टं वै तत एतत् कृतं मया ॥
व्यत्यासस् तु कृतो यस्मात् त्वया मात्रा तथैव च ॥
तस्मात् सा ब्राह्मणश्रेष्ठं माता ते जनयिष्यति ॥
क्षत्रियं तूग्रकर्माणं त्वं भद्रे जनयिष्यसि ॥
न हि ते तत् कृतं साधु मातृस्नेहेन भामिनि ॥

Транслитерация (IAST)

dṛṣṭvā garbham anuprāptāṃ bhāryāṃ sa ca mahān ṛṣiḥ ||
uvāca tāṃ satyavatīṃ durmanā bhṛgusattamaḥ ||
vyatyāsenopayuktas te carur vyaktaṃ bhaviṣyati ||
vyatyāsaḥ pādape cāpi suvyaktaṃ te kṛtaḥ śubhe ||
mayā hi viśvaṃ yad brahma tvaccarau saṃniveśitam ||
kṣatravīryaṃ ca sakalaṃ carau tasyā niveśitam ||
trilokavikhyātaguṇaṃ tvaṃ vipraṃ janayiṣyasi ||
sā ca kṣatraṃ viśiṣṭaṃ vai tata etat kṛtaṃ mayā ||
vyatyāsas tu kṛto yasmāt tvayā mātrā tathaiva ca ||
tasmāt sā brāhmaṇaśreṣṭhaṃ mātā te janayiṣyati ||
kṣatriyaṃ tūgrakarmāṇaṃ tvaṃ bhadre janayiṣyasi ||
na hi te tat kṛtaṃ sādhu mātṛsnehena bhāmini ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दृष्ट्वा गर्भम् अनुप्राप्तांdṛṣṭvā garbham anuprāptāṃувидев зачатие обретшую
भार्यां सः च महान् ऋषिःbhāryāṃ saḥ ca mahān ṛṣiḥжену, он, великий риши
उवाच तां सत्यवतींuvāca tāṃ satyavatīṃсказал той Сатьявати
दुर्मना भृगुसत्तमःdurmanā bhṛgusattamaḥопечаленный, лучший из Бхригу
व्यत्यासेन उपयुक्तः तेvyatyāsena upayuktaḥ teс обменом вкушённый твой
चरुः व्यक्तं भविष्यतिcaruḥ vyaktaṃ bhaviṣyatiчару — явно это проявится
व्यत्यासः पादपे च अपिvyatyāsaḥ pādape ca apiобмен и деревьев
सुव्यक्तं ते कृतः शुभेsuvyaktaṃ te kṛtaḥ śubheвесьма явно тобою сделан, о благая
मया हि विश्वं यत् ब्रह्मmayā hi viśvaṃ yat brahmaмною ведь всё то брахман
त्वच्चरौ संनिवेशितम्tvaccarau saṃniveśitamв твой чару вложен
क्षत्रवीर्यं च सकलंkṣatravīryaṃ ca sakalaṃи кшатрийская мощь вся
चरौ तस्या निवेशितम्carau tasyā niveśitamв чару её вложена
त्रिलोकविख्यातगुणंtrilokavikhyātaguṇaṃв трёх мирах прославленного достоинствами
त्वं विप्रं जनयिष्यसिtvaṃ vipraṃ janayiṣyasiты брахмана должна была родить
सा च क्षत्रं विशिष्टं वैsā ca kṣatraṃ viśiṣṭaṃ vaiа она — кшатрия превосходного
ततः एतत् कृतं मयाtataḥ etat kṛtaṃ mayāради того это сделано мною
व्यत्यासः तु कृतः यस्मात्vyatyāsaḥ tu kṛtaḥ yasmātобмен же сделан, поскольку
त्वया मात्रा तथा एव चtvayā mātrā tathā eva caтобою и матерью
तस्मात् सा ब्राह्मणश्रेष्ठंtasmāt sā brāhmaṇaśreṣṭhaṃпотому она — лучшего из брахманов
माता ते जनयिष्यतिmātā te janayiṣyatiмать твоя родит
क्षत्रियं तु उग्रकर्माणंkṣatriyaṃ tu ugrakarmāṇaṃа кшатрия грозных деяний
त्वं भद्रे जनयिष्यसिtvaṃ bhadre janayiṣyasiты, о добрая, родишь
न हि ते तत्na hi te tatне во благо тобою то
कृतं साधुkṛtaṃ sādhuсодеяно благо
मातृस्नेहेन भामिनिmātṛsnehena bhāminiиз любви к матери, о прекрасная
Литературный перевод

«Увидев жену, зачатие обретшую, он, великий риши, сказал той Сатьявати, опечаленный, лучший из Бхригу: „С обменом вкушён твой чару — явно это проявится; и обмен деревьев весьма явно тобою сделан, о благая. Ведь мною всё то брахман в твой чару вложен, а вся кшатрийская мощь — в чару её. Ты должна была родить брахмана, прославленного достоинствами в трёх мирах, а она — кшатрия превосходного; ради того это сделано мною. Но поскольку обмен совершён тобою и матерью, потому мать твоя родит лучшего из брахманов, а ты, о добрая, родишь кшатрия грозных деяний. Не во благо тобою то содеяно — из любви к матери, о прекрасная“».

Версия

303241da6965 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 19:15:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами