Махабхарата
Подвиг превыше всего: Бхагиратха и Брахма (часть 1)13.106.22-28
12555 / 15823
Linux
Листать
Махабхарата · 13.106.22-28

Бхагиратха

Деванагари

क्रतुल्यप्रभावानाम् ज्यया विक्रमे
स्रं निष्कण्ठानाम् दं क्षिणाम् हम्
विजित्य नृतीन् र्वान् खैर् ष्ट्वा पिता
ष्टभ्यो रासूयेभ्यो तेनाहम् तः
स्रोतश् यावद् ङ्गायाश् न्नम् सीज् त्पते
क्षिणाभिः प्रवृत्ताभिर् नागां त्कृते
वाजिनां स्रे द्वे सुर्णभूषिते
रं ग्रातं चाहम् कैस्य त्रिधादम्
स्वी निताहारः मम् स्था वाग्यतः
दीर्घकालं हिति ङ्गायाश् दुरुत्सहाम्
मूर्ध्ना धारां हादेवः शिसा याम् धायत्
तेनाप्य् हम् च्छं लेने पिता
म्याक्षेपैर् जं यच् देवान्; द्यस्कानाम् युतैश् चापि यत् तत्
त्रयोद्वाशाहांश् दे; पौण्डरीकान् तेषां ले
ष्टौ स्राणि कुद्मिनाम् हं; शुक्लर्षभाणाम् दं ब्राह्मणेभ्यः
कैकं वै काञ्चनं शृङ्गम् भ्यः; त्नीश् चैषाम् दं निष्कण्ठीः

Транслитерация (IAST)

śakratulyaprabhām ijya vikrameṇa ca ||
sahasraṃ niṣkakaṇṭhām adadaṃ dakṣiṇām aham ||
vijitya nṛpan sarvān makhair iṣṭvā pimaha ||
aṣṭabhyo jayebhyo na ca teham āgataḥ ||
srotaś ca vad gaṅgāś channam āj jagatpate ||
dakṣiṇābhiḥ pravṛttābhir mama gāṃ ca tatkṛte ||
jināṃ ca sahasre dve suvarṇaśatabhūṣite ||
varaṃ grāmaśataṃ ham ekaikasya tridhādadam ||
tapasvī niyaraḥ śamam āsthāya gyataḥ ||
rghalaṃ himavati gaṅgāś ca durutsahām ||
rdhnā dhārāṃ madevaḥ śira m adhārayat ||
na tepy aham āgacchaṃ phaleneha pimaha ||
śamyākṣepair ayajaṃ yac ca den; sadyaskām ayutaiś cāpi yat tat ||
trayodaśadvādaśāhāṃś ca deva; sapauṇḍan na ca teṣāṃ phalena ||
aṣṭau sahasrāṇi kakudmim ahaṃ; śuklarṣabhāṇām adadaṃ brāhmaṇebhyaḥ ||
ekaikaṃ vai ñcanaṃ śṛṅgam ebhyaḥ; patnīś caiṣām adadaṃ niṣkakaṇṭhīḥ ||

размер не определён

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
शक्रतुल्यप्रभावानाम्śakratulyaprabhāvānām«Шакре равных мощью
इज्यया विक्रमेण चijyayā vikrameṇa caжертвою и доблестью
सहस्रं निष्ककण्ठानाम्sahasraṃ niṣkakaṇṭhānāmтысячу, с нишками на шеях
अददं दक्षिणाम् अहम्adadaṃ dakṣiṇām ahamдал дакшиною я
विजित्य नृपतीन् सर्वान्vijitya nṛpatīn sarvān«победив царей всех
मखैः इष्ट्वा पितामहmakhaiḥ iṣṭvā pitāmahaжертвами пожертвовав, о Прародитель
अष्टभ्यः राजसूयेभ्यःaṣṭabhyaḥ rājasūyebhyaḥот восьми раджасуй
न च तेन अहम् आगतःna ca tena aham āgataḥи не тем я пришёл»
स्रोतः च यावत् गङ्गायाःsrotaḥ ca yāvat gaṅgāyāḥ«поток сколь Ганги
छन्नम् आसीत् जगत्पतेchannam āsīt jagatpateпокрыт был, о владыка мира
दक्षिणाभिः प्रवृत्ताभिःdakṣiṇābhiḥ pravṛttābhiḥдакшинами текущими
मम न अगां च तत्कृतेmama na agāṃ ca tatkṛteмоими, не пришёл я тем»
वाजिनां च सहस्रे द्वेvājināṃ ca sahasre dve«коней две тысячи
सुवर्णशतभूषितेsuvarṇaśatabhūṣiteзолота сотней украшенных
वरं ग्रामशतं च अहम्varaṃ grāmaśataṃ ca ahamи лучших сёл сотню я
एकैकस्य त्रिधा अददम्ekaikasya tridhā adadamкаждому трояко давал
दीर्घकालं हिमवतिdīrghakālaṃ himavati«долго на Химавате
गङ्गायाः च दुरुत्सहाम्gaṅgāyāḥ ca durutsahāmи Ганги неодолимый
मूर्ध्ना धारां महादेवःmūrdhnā dhārāṃ mahādevaḥглавою поток Махадева
शिरसा याम् अधारयत्śirasā yām adhārayatголовою какой держал
शम्याक्षेपैः अयजं यत् च देवान्śamyākṣepaiḥ ayajaṃ yat ca devān«шамья-бросаниями жертвовал что богам
सद्यस्कानाम् अयुतैःsadyaskānām ayutaiḥсадьяска-жертв аютами
च अपि यत् तत्ca api yat tatчто также то
त्रयोदश-द्वादशाहान् च देवtrayodaśa-dvādaśāhān ca devaтринадцати-, двенадцатидневные, о бог
सपौण्डरीकान् न च तेषां फलेनsapauṇḍarīkān na ca teṣāṃ phalenaс паундарика, и не их плодом»
अष्टौ सहस्राणि ककुद्मिनाम् अहम्aṣṭau sahasrāṇi kakudminām aham«восемь тысяч горбатых быков я
शुक्लर्षभाणाम् अददं ब्राह्मणेभ्यःśuklarṣabhāṇām adadaṃ brāhmaṇebhyaḥбелых быков дал брахманам
एकैकं वै काञ्चनं शृङ्गम् एभ्यःekaikaṃ vai kāñcanaṃ śṛṅgam ebhyaḥпо одному золотому рогу им
पत्नीः च एषाम् अददं निष्ककण्ठीःpatnīḥ ca eṣām adadaṃ niṣkakaṇṭhīḥи самок их дал, с нишками на шее»
Литературный перевод

Бхагиратха сказал: «Шакре равных мощью, жертвою и доблестью, тысячу, с нишками на шеях, дал дакшиною я. Победив царей всех, жертвами пожертвовав, о Прародитель, от восьми раджасуй — и не тем я пришёл. Поток сколь Ганги покрыт был, о владыка мира, дакшинами текущими моими, — не пришёл я тем. Коней две тысячи, золота сотней украшенных, и лучших сёл сотню я каждому трояко давал. Долго на Химавате и Ганги неодолимый главою поток Махадева головою какой держал... Шамья-бросаниями жертвовал что богам, садьяска-жертв аютами что, тринадцати-, двенадцатидневные, о бог, с паундарика, — и не их плодом. Восемь тысяч горбатых быков я, белых быков дал брахманам, по одному золотому рогу им, и самок их дал, с нишками на шее».

Версия

9a2a636d92d0 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 03:45:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами