Махабхарата
Подвиг превыше всего: Бхагиратха и Брахма (часть 1)13.106.29-35
12556 / 15823
Linux
Листать
Махабхарата · 13.106.29-35

Бхагиратха

Деванагари

हिण्यत्ननिचितान् दं त्नर्वतान्
धान्यमृद्धांश् ग्रामाञ् स्रशः
तं तानां गृष्टीनाम् दं चाप्य् न्द्रितः
ष्ट्वानेकैर् हाज्ञैर् ब्राह्मणेभ्यो ते
काशाहैर् जं क्षिणैर्; द्विर्द्वाशाहैर् श्वमेधैश् दे
र्काणैः षोभिश् ब्रह्मंस्; तेषां लेने चातो ऽस्मि
निष्कैण्ठम् दं योनातं; तद् विस्तीर्णं काञ्चपापानाम्
नं चूतानां त्नविभूषितानां; चै तेषाम् तो ऽहं ले
तुराणं हि व्रतम् प्रधृष्यम्; क्रोनो ऽवं त्रिंतो ऽब्दान्
तं वाम् ष्ट तानि चै; दिने दिने ह्य् दं ब्राह्मणेभ्यः
स्विनीनाम् रोहिणीनां; थै चाप्य् डुहां लोना
प्रादां नित्यं ब्राह्मणेभ्यः सुरे; नेहातस् ते ले चाहम्
त्रिंशद् ग्निम् हं ब्रह्मन्न् जं यच् नित्यदा
ष्टाभिः र्वमेधैश् मेधैश् प्तभिः

Транслитерация (IAST)

hiraṇyaratnanicin adadaṃ ratnaparvatān ||
dhanadhānyasamṛddhāṃś ca grāñ śatasahasraśaḥ ||
śataṃ śanāṃ gṛṣṭīm adadaṃ py atandritaḥ ||
iṣṭvānekair mayajñair brāhmaṇebhyo na tena ca ||
edaśāhair ayajaṃ sadakṣiṇair; dvirdvādaśāhair aśvamedhaiś ca deva ||
ārkāyaṇaiḥ ṣoḍaśabhiś ca brahmaṃs; teṣāṃ phaleneha na gato 'smi ||
niṣkaikakaṇṭham adadaṃ yojayataṃ; tad vistīrṇaṃ ñcanadanām ||
vanaṃ nāṃ ratnavibhūṣināṃ; na caiva teṣām āgato 'haṃ phalena ||
tuyaṇaṃ hi vratam apradhṛṣyam; akrodhano 'karavaṃ triṃśato 'bdān ||
śataṃ gam aṣṭa śani caiva; dine dine hy adadaṃ brāhmaṇebhyaḥ ||
payasvim atha rohiṇīnāṃ; tathaiva py anaḍuhāṃ lokatha ||
prādāṃ nityaṃ brāhmaṇebhyaḥ sureśa; negatas tena phalena ham ||
triṃśad agnim ahaṃ brahmann ayajaṃ yac ca nitya ||
aṣṭābhiḥ sarvamedhaiś ca naramedhaiś ca saptabhiḥ ||

размер не определён

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
हिरण्यरत्ननिचितान्hiraṇyaratnanicitān«золотом-камнями устланные
अददं रत्नपर्वतान्adadaṃ ratnaparvatānдал самоцветные горы
धनधान्यसमृद्धान् चdhanadhānyasamṛddhān caбогатством-зерном обильные
ग्रामान् शतसहस्रशःgrāmān śatasahasraśaḥсёла сотнями тысяч
शतं शतानां गृष्टीनाम्śataṃ śatānāṃ gṛṣṭīnām«сто сотен первотёлок
अददं च अपि अतन्द्रितःadadaṃ ca api atandritaḥдал, неленивый
इष्ट्वा अनेकैः महायज्ञैःiṣṭvā anekaiḥ mahāyajñaiḥпожертвовав многими великими жертвами
ब्राह्मणेभ्यः न तेन चbrāhmaṇebhyaḥ na tena caбрахманам, не тем»
एकादशाहैः अयजं सदक्षिणैःekādaśāhaiḥ ayajaṃ sadakṣiṇaiḥ«одиннадцатидневными жертвовал, с дакшинами
द्विः-द्वादशाहैः अश्वमेधैः च देवdviḥ-dvādaśāhaiḥ aśvamedhaiḥ ca devaдважды-двенадцатидневными и ашвамедхами, о бог
आर्कायणैः षोडशभिः च ब्रह्मन्ārkāyaṇaiḥ ṣoḍaśabhiḥ ca brahmanаркаяна шестнадцатью, о брахман
तेषां फलेन इहteṣāṃ phalena ihaих плодом сюда
न च आगतः अस्मिna ca āgataḥ asmiи не пришёл я»
निष्कैककण्ठम् अददं योजनायतंniṣkaikakaṇṭham adadaṃ yojanāyataṃ«дал на йоджану длиной, с нишкою
तत् विस्तीर्णं काञ्चनपादपानाम्tat vistīrṇaṃ kāñcanapādapānāmто обширное, из золотых дерев
वनं चूतानां रत्नविभूषितानांvanaṃ cūtānāṃ ratnavibhūṣitānāṃрощу манго, самоцветами убранную
न च एव तेषाम्na ca eva teṣāmи не их
आगतः अहं फलेनāgataḥ ahaṃ phalenaпришёл я плодом»
तुरायणं हि व्रतम् अप्रधृष्यम्turāyaṇaṃ hi vratam apradhṛṣyam«тураяна-обет неодолимый
अक्रोधनः अकरवं त्रिंशतः अब्दान्akrodhanaḥ akaravaṃ triṃśataḥ abdānбезгневный, творил тридцать лет
शतं गवाम्śataṃ gavāmсто коров
अष्ट शतानि च एवaṣṭa śatāni ca evaи восемьсот
दिने दिने हि अददं ब्राह्मणेभ्यःdine dine hi adadaṃ brāhmaṇebhyaḥдень за днём давал брахманам»
पयस्विनीनाम् अथ रोहिणीनांpayasvinīnām atha rohiṇīnāṃ«молочных, рыжих
तथा एव च अपि अनडुहांtathā eva ca api anaḍuhāṃи также быков
लोकनाथlokanāthaо владыка мира
प्रादां नित्यं ब्राह्मणेभ्यः सुरेशprādāṃ nityaṃ brāhmaṇebhyaḥ sureśaдавал всегда брахманам, о владыка богов
न इह आगतः तेनna iha āgataḥ tenaне сюда тем пришёл
फलेन च अहम्phalena ca ahamплодом я»
त्रिंशत् अग्निम् अहं ब्रह्मन्triṃśat agnim ahaṃ brahman«тридцать раз огню я, о брахман
अयजं यत् च नित्यदाayajaṃ yat ca nityadāжертвовал что всегда
अष्टाभिः सर्वमेधैः चaṣṭābhiḥ sarvamedhaiḥ caвосемью сарвамедхами
नरमेधैः च सप्तभिःnaramedhaiḥ ca saptabhiḥи нарамедхами семью»
Литературный перевод

«Золотом-камнями устланные дал самоцветные горы, богатством-зерном обильные сёла сотнями тысяч. Сто сотен первотёлок дал, неленивый, пожертвовав многими великими жертвами брахманам, — не тем. Одиннадцатидневными жертвовал, с дакшинами, дважды-двенадцатидневными и ашвамедхами, о бог, аркаяна шестнадцатью, о брахман, — их плодом сюда и не пришёл я. Дал на йоджану длиной, с нишкою, то обширное, из золотых дерев, рощу манго, самоцветами убранную, — и не их плодом пришёл я. Тураяна-обет неодолимый, безгневный, творил тридцать лет; сто коров и восемьсот день за днём давал брахманам. Молочных, рыжих, и также быков, о владыка мира, давал всегда брахманам, о владыка богов, — не сюда пришёл тем плодом я. Тридцать раз огню я, о брахман, жертвовал что всегда, восемью сарвамедхами и нарамедхами семью».

Версия

154bf8e0d6d3 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 03:45:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами