Махабхарата
Подвиг превыше всего: Бхагиратха и Брахма (часть 1)13.106.36-42
12557 / 15823
Махабхарата · 13.106.36-42
Деванагари

दशभिर् विश्वजिद्भिश् च शतैर् अष्टादशोत्तरैः ॥
न चैव तेषां देवेश फलेनाहम् इहागतः ॥
सरय्वां बाहुदायां च गङ्गायाम् अथ नैमिषे ॥
गवां शतानाम् अयुतम् अददं न च तेन वै ॥
इन्द्रेण गुह्यं निहितं वै गुहायां; यद् भार्गवस् तपसेहाभ्यविन्दत् ॥
जाज्वल्यमानम् उशनस्तेजसेह; तत् साधयाम् आस महं वरेण्यम् ॥
ततो मे ब्राह्मणास् तुष्टास् तस्मिन् कर्मणि साधिते ॥
सहस्रम् ऋषयश् चासन् ये वै तत्र समागताः ॥
उक्तस् तैर् अस्मि गच्छ त्वं ब्रह्मलोकम् इति प्रभो ॥
प्रीतेनोक्तः सहस्रेण ब्राह्मणानाम् अहं प्रभो ॥
इमं लोकम् अनुप्राप्तो मा भूत् ते ऽत्र विचारणा ॥
कामं यथावद् विहितं विधात्रा; पृष्टेन वाच्यं तु मया यथावत् ॥
तपो हि नान्यच् चानशनान् मतं मे; नमो ऽस्तु ते देववर प्रसीद ॥
भीष्म उवाच
इत्य् उक्तवन्तं तं ब्रह्मा राजानं स्म भगीरथम् ॥
पूजयाम् आस पूजार्हं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥

Транслитерация (IAST)

daśabhir viśvajidbhiś ca śatair aṣṭādaśottaraiḥ ||
na caiva teṣāṃ deveśa phalenāham ihāgataḥ ||
sarayvāṃ bāhudāyāṃ ca gaṅgāyām atha naimiṣe ||
gavāṃ śatānām ayutam adadaṃ na ca tena vai ||
indreṇa guhyaṃ nihitaṃ vai guhāyāṃ; yad bhārgavas tapasehābhyavindat ||
jājvalyamānam uśanastejaseha; tat sādhayām āsa mahaṃ vareṇyam ||
tato me brāhmaṇās tuṣṭās tasmin karmaṇi sādhite ||
sahasram ṛṣayaś cāsan ye vai tatra samāgatāḥ ||
uktas tair asmi gaccha tvaṃ brahmalokam iti prabho ||
prītenoktaḥ sahasreṇa brāhmaṇānām ahaṃ prabho ||
imaṃ lokam anuprāpto mā bhūt te 'tra vicāraṇā ||
kāmaṃ yathāvad vihitaṃ vidhātrā; pṛṣṭena vācyaṃ tu mayā yathāvat ||
tapo hi nānyac cānaśanān mataṃ me; namo 'stu te devavara prasīda ||
bhīṣma uvāca
ity uktavantaṃ taṃ brahmā rājānaṃ sma bhagīratham ||
pūjayām āsa pūjārhaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दशभिः विश्वजिद्भिः चdaśabhiḥ viśvajidbhiḥ ca«десятью вишваджитами
शतैः अष्टादश-उत्तरैःśataiḥ aṣṭādaśa-uttaraiḥс сотнями, на восемнадцать больше
न च एव तेषां देवेशna ca eva teṣāṃ deveśaи не их, о владыка богов
फलेन अहम् इह आगतःphalena aham iha āgataḥплодом я сюда пришёл»
सरय्वां बाहुदायां चsarayvāṃ bāhudāyāṃ ca«на Сараю, Бахуде
गङ्गायाम् अथ नैमिषेgaṅgāyām atha naimiṣeна Ганге и в Наймише
गवां शतानाम् अयुतम्gavāṃ śatānām ayutamкоров сотен ают
अददं न च तेन वैadadaṃ na ca tena vaiдал, и не тем»
इन्द्रेण गुह्यं निहितं वै गुहायांindreṇa guhyaṃ nihitaṃ vai guhāyāṃ«Индрою тайно сокрытое в пещере
यत् भार्गवः तपसा इह अभ्यविन्दत्yat bhārgavaḥ tapasā iha abhyavindatчто Бхаргава подвигом тут обрёл
जाज्वल्यमानम् उशनस्तेजसा इहjājvalyamānam uśanastejasā ihaпылающее Ушанаса жаром тут
तत् साधयाम् आस महं वरेण्यम्tat sādhayām āsa mahaṃ vareṇyamто совершил я, превосходное»
ततः मे ब्राह्मणाः तुष्टाःtataḥ me brāhmaṇāḥ tuṣṭāḥ«тогда мною брахманы довольны
तस्मिन् कर्मणि साधितेtasmin karmaṇi sādhiteв том деле свершённом
सहस्रम् ऋषयः च आसन्sahasram ṛṣayaḥ ca āsanтысяча риши были
ये वै तत्र समागताःye vai tatra samāgatāḥкоторые там сошлись»
प्रीतेन उक्तः सहस्रेणprītena uktaḥ sahasreṇa«обрадованной тысячею сказанный
ब्राह्मणानाम् अहं प्रभोbrāhmaṇānām ahaṃ prabhoбрахманов, я, о владыка
इमं लोकम् अनुप्राप्तःimaṃ lokam anuprāptaḥэтот мир обрёл
मा भूत् ते अत्र विचारणाmā bhūt te atra vicāraṇāда не будет тебе тут сомнения»
कामं यथावत् विहितं विधात्राkāmaṃ yathāvat vihitaṃ vidhātrā«хотя как должно установлено Творцом
पृष्टेन वाच्यं तु मया यथावत्pṛṣṭena vācyaṃ tu mayā yathāvatспрошенным, сказать должно мною как есть
तपः हि न अन्यत् चtapaḥ hi na anyat caподвига нет иного
अनशनात् मतं मेanaśanāt mataṃ meкроме поста, по мне
नमः अस्तु ते देववर प्रसीदnamaḥ astu te devavara prasīdaпоклон тебе, о лучший из богов, будь милостив»
इति उक्तवन्तं तं ब्रह्माiti uktavantaṃ taṃ brahmāтак сказавшего, его Брахма
राजानं स्म भगीरथम्rājānaṃ sma bhagīrathamцаря Бхагиратху
पूजयाम् आस पूजार्हंpūjayām āsa pūjārhaṃпочтил, достойного почёта
विधिदृष्टेन कर्मणाvidhidṛṣṭena karmaṇāпо уставу виданным обрядом
Литературный перевод

«Десятью вишваджитами с сотнями, на восемнадцать больше, — и не их, о владыка богов, плодом я сюда пришёл. На Сараю, Бахуде, на Ганге и в Наймише коров сотен ают дал, — и не тем. Индрою тайно сокрытое в пещере, что Бхаргава подвигом тут обрёл, пылающее Ушанаса жаром, — то совершил я, превосходное. Тогда мною брахманы довольны в том деле свершённом; тысяча риши были, которые там сошлись. Обрадованной тысячею сказанный брахманов, я, о владыка, этот мир обрёл; да не будет тебе тут сомнения. Хотя как должно установлено Творцом, спрошенным, сказать должно мною как есть: подвига нет иного, кроме поста, по мне; поклон тебе, о лучший из богов, будь милостив». Бхишма сказал: «Так сказавшего, его Брахма, царя Бхагиратху, почтил, достойного почёта, по уставу виданным обрядом».

Версия

eee1c21f7b17 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 03:45:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами