Sanat-kumāra
एकाक्षरो वराहस्य मन्त्रः कल्पद्रुमोऽपरः ॥ पूजाद्यार्ध्यादिकं सर्वमस्यां पूर्वोक्तवञ्चरेत्
सवामकर्णानिद्रास्याद्वराहाय हृदंतिमः ॥ ताराद्यो वसुवर्णोऽयं सर्वैश्वर्यप्रदायकः
ब्रह्मा मुनिः स्याद्गायत्री छन्दो वाराहसंज्ञकः ॥ देवश्चंद्रेंद्वब्धिनेत्रैः सवेणांगक्रिया मता
ध्यानपूजाप्रयोगादि प्राग्वदस्यापि कल्पयेत् ॥ प्रणवादौ च ङेन्तं च भगवतीति पदं ततः ॥ धरणिद्वितयं पश्चाद्धरेर्द्वयमुदीरयेत्
एकोनविंशत्यर्णाढ्यो मन्त्रो वह्निप्रियांतिमः ॥ वराहोऽस्य मुनिश्छन्दो गायत्री निवृदादिका
देवता धरणी बीजं तारःशक्तिर्वसुप्रिया ॥ रामवेदाग्निबाणाक्षिनेत्रार्णैरंगरकल्पनम्
श्यामां चित्रविभूषाढ्यां पद्मस्थां तुंगसुस्तनीम् ॥ नीलांबुजद्वयं शालिमंजरीं च शुक्रं करैः
दधतीं चित्रवसनां धरां भगवतीं स्मरेत् ॥ एवं ध्यात्वा जपेल्लक्षं दशांशं पायसेन तु
साज्येन जुहुयान्मन्त्री विष्णोः पीठे समर्चयेत् ॥ मूर्तिं संकल्प्य मूलेन तस्यां वसुमतीं यजेत्
अङ्गानि पूर्वमाराध्य भूवह्निजलमारुतान् ॥ दिक्पात्रेषु च सम्पूज्य कोणपत्रेषु तत्कलाः
निवृत्तिश्च प्रतिष्टा च विद्यानां तैश्च तत्कलाः ॥ इंद्राद्यानपि वञ्चादीन्पूजयेत्तदनंतरम्
एवं सिद्धे मनौ मंत्री साधयेदिष्टमात्मनः ॥ धरणी प्रभजन्नेवं पशुरत्नांबरादिभिः
ekākṣaro varāhasya mantraḥ kalpadrumo'paraḥ || pūjādyārdhyādikaṃ sarvamasyāṃ pūrvoktavañcaret
savāmakarṇānidrāsyādvarāhāya hṛdaṃtimaḥ || tārādyo vasuvarṇo'yaṃ sarvaiśvaryapradāyakaḥ
brahmā muniḥ syādgāyatrī chando vārāhasaṃjñakaḥ || devaścaṃdreṃdvabdhinetraiḥ saveṇāṃgakriyā matā
dhyānapūjāprayogādi prāgvadasyāpi kalpayet || praṇavādau ca ṅentaṃ ca bhagavatīti padaṃ tataḥ || dharaṇidvitayaṃ paścāddharerdvayamudīrayet
ekonaviṃśatyarṇāḍhyo mantro vahnipriyāṃtimaḥ || varāho'sya muniśchando gāyatrī nivṛdādikā
devatā dharaṇī bījaṃ tāraḥśaktirvasupriyā || rāmavedāgnibāṇākṣinetrārṇairaṃgarakalpanam
śyāmāṃ citravibhūṣāḍhyāṃ padmasthāṃ tuṃgasustanīm || nīlāṃbujadvayaṃ śālimaṃjarīṃ ca śukraṃ karaiḥ
dadhatīṃ citravasanāṃ dharāṃ bhagavatīṃ smaret || evaṃ dhyātvā japellakṣaṃ daśāṃśaṃ pāyasena tu
sājyena juhuyānmantrī viṣṇoḥ pīṭhe samarcayet || mūrtiṃ saṃkalpya mūlena tasyāṃ vasumatīṃ yajet
aṅgāni pūrvamārādhya bhūvahnijalamārutān || dikpātreṣu ca sampūjya koṇapatreṣu tatkalāḥ
nivṛttiśca pratiṣṭā ca vidyānāṃ taiśca tatkalāḥ || iṃdrādyānapi vañcādīnpūjayettadanaṃtaram
evaṃ siddhe manau maṃtrī sādhayediṣṭamātmanaḥ || dharaṇī prabhajannevaṃ paśuratnāṃbarādibhiḥ
«Односложная мантра Варахи — иное древо желаний; почитание, аргхью и всё прочее у неё да совершит он, как прежде сказано. С левым ухом и «нидра» да будет «Варахе», с «намах» в конце и с пранавой впереди — эта восьмисложная, дающая всякое владычество. Риши да будет Брахма, размер — гаятри, бог — зовущийся Варахой; одним, одним, четырьмя и двумя слогами и всею считается действие членов. Созерцание, почитание, применения и прочее и у неё да устроит он, как прежде. Пранава сперва, в дательном слово «бхагавати», затем двойное «дхарани», затем да произнесёт двойное «харе» — мантра, богатая девятнадцатью слогами, с «сваха» в конце. Риши у неё Вараха, размер — гаятри, начинающаяся с ниврит, божество — Дхарани, слог-семя — пранава, сила — «сваха»; тремя, четырьмя, тремя, пятью, двумя и двумя слогами — устроение членов. Да помянет он владычицу Землю: тёмную, богатую пёстрыми украшениями, стоящую на лотосе, с высокою прекрасною грудью, держащую руками два синих лотоса, колос риса и попугая, в пёстрой одежде. Так созерцая, да повторит сто тысяч раз и десятою частью того, молочною кашей с топлёным маслом, да совершит возлияние знаток мантр; на престоле Вишну да почтит. Устроив образ коренною, да почтит в нём Васумати. Сперва почтив члены, да почтит землю, огонь, воду и ветер на лепестках сторон, а на угловых лепестках — их доли: Нивритти, Пратиштху и прочие доли знаний; и Индру с прочими, с ваджрой и прочим, да почтит вслед за тем. При достигнутой так мантре знаток мантр да достигнет желанного себе. Так чтущий Дхарани — скотом, самоцветами, одеждами и прочим...»
1f46f279b37a · опубликовано 5 сент. 2026 г., 10:27:01 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Земля изображена держащей колос риса и попугая. Второе неожиданно и оттого особенно живо: птица, которая кормится в поле, оказывается в руке богини поля. Не отвлечённая «земля» здесь описана, а та, что родит и кормит птиц.
Одежда её названа пёстрой, а сама она — тёмной. Цвет почвы и пестрота всходов и цветов; описание идёт от вида возделанной земли, а не от условного знака. Такие подробности отличают эту главу от чисто счётных мест книги.
Односложная мантра Варахи названа «иным древом желаний». Оборот скромный и точный: не единственным, а иным. Составитель знает, что подобных мантр много, и не выдаёт свою за исключительную — редкая для этого рода книг оговорка.