सत्येन धर्मपुण्यैश्च दानैर्नियमसंयमैः । अश्वमेधादिभिर्यज्ञैस्तीर्थैः संयमनैस्तथा
सुपुण्यैः सुकृतैश्चान्यैर्जरा नैव प्रधार्यते । पातकैश्च महाराज द्रवते कायमेव सा
कस्माज्जरा समुत्पन्ना कस्मात्कायं प्रपीडयेत् । मम विस्तरतस्त्वं च वक्तुमर्हसि सत्तम
हन्त ते वर्णयिष्यामि जरायाः परिकारणम् । यस्माच्चेयं समुद्भूता कायमध्ये नृपोत्तम
पञ्चभूतात्मकः कायो विषयैः पञ्चभिः श्रितः । यदात्मा त्यजते राजन्स कायः परिशिष्यते
वह्निना दीप्यमानस्तु स रसो ज्वलते नृप । तस्माद्विजायते धूमो धूमान्मेघाश्च जज्ञिरे
satyena dharmapuṇyaiśca dānairniyamasaṃyamaiḥ | aśvamedhādibhiryajñaistīrthaiḥ saṃyamanaistathā
supuṇyaiḥ sukṛtaiścānyairjarā naiva pradhāryate | pātakaiśca mahārāja dravate kāyameva sā
kasmājjarā samutpannā kasmātkāyaṃ prapīḍayet | mama vistaratastvaṃ ca vaktumarhasi sattama
hanta te varṇayiṣyāmi jarāyāḥ parikāraṇam | yasmācceyaṃ samudbhūtā kāyamadhye nṛpottama
pañcabhūtātmakaḥ kāyo viṣayaiḥ pañcabhiḥ śritaḥ | yadātmā tyajate rājansa kāyaḥ pariśiṣyate
vahninā dīpyamānastu sa raso jvalate nṛpa | tasmādvijāyate dhūmo dhūmānmeghāśca jajñire
«Ни истиной, ни заслугами дхармы, ни дарами, ни обетами и обузданием, ни жертвами — ашвамедхой и прочими, ни тиртхами, ни воздержаниями, ни благими заслугами, ни иными добрыми делами старость вовсе не удерживается; а от грехов, о великий царь, она и вовсе растекается по телу». — «Отчего родилась старость, отчего теснит она тело? Изволь сказать мне о том подробно, о лучший». — «Что ж, опишу тебе причину старости — отчего она восстала посреди тела, о лучший из царей. Тело состоит из пяти стихий и держится пятью предметами чувств; когда душа его покидает, о царь, тело остаётся лежать. Разжигаемый огнём, о царь, пылает тот сок; от него рождается дым, а от дыма родились облака.»
899daf3feb53 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:35 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Книга, полная обещаний за обряды, здесь прямо говорит, чего обряды не могут: старость не удержать ни жертвой, ни тиртхой, ни воздержанием. Честность этого признания и делает разговор серьёзным — тот, кто обещает всё, ничего не стоит. Дальше остаётся спросить не «как избежать», а «отчего это устроено так».