Падма-пурана
Освобождение Мадхавы7.6.64-70
5420 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 7.6.64-70
Деванагари

दिग्गजैर्नलिनीभ्रान्त्या प्रफुल्लकमलानना । विषदण्डप्रहस्ता च नीरजाकलिकाकुचा ॥
केचिद्वदन्ति सृष्ट्वा तां द्रष्टुमन्यां स्त्रियं नृप । तद्रूपदर्शनार्थाय नीता रूपगुणास्थिता ॥
केचिद्वदन्ति भूपाल त्वया सर्वदिशो जिताः । रूपैर्दैवाङ्गनां जेतुं गता सा त्रिदिवं प्रति ॥
अथ ते मन्त्रिणोऽन्योन्यमालोक्य विमुखश्रियः । स्तब्धा इवाभवन्सर्वे निरुत्साहाः ससाध्वसाः ॥
भूपः सुलोचने पुत्रि क्व गतासि विहाय माम् । इत्युक्त्वा स महीपालः पृथिव्यां मूर्च्छितोऽपतत् ॥
राजानं पतितं दृष्ट्वा शोकेन महता ततः । जज्ञे हाहारवस्तस्मिन्पुरे द्विजसत्तम ॥
तत्क्रन्दनध्वनेस्तत्र दिक्षु जाता प्रतिध्वनिः । उत्प्रेक्षते तत्र लोकः क्रन्दन्ति ककुभो दश ॥

Транслитерация (IAST)

diggajairnalinībhrāntyā praphullakamalānanā | viṣadaṇḍaprahastā ca nīrajākalikākucā ||
kecidvadanti sṛṣṭvā tāṃ draṣṭumanyāṃ striyaṃ nṛpa | tadrūpadarśanārthāya nītā rūpaguṇāsthitā ||
kecidvadanti bhūpāla tvayā sarvadiśo jitāḥ | rūpairdaivāṅganāṃ jetuṃ gatā sā tridivaṃ prati ||
atha te mantriṇo'nyonyamālokya vimukhaśriyaḥ | stabdhā ivābhavansarve nirutsāhāḥ sasādhvasāḥ ||
bhūpaḥ sulocane putri kva gatāsi vihāya mām | ityuktvā sa mahīpālaḥ pṛthivyāṃ mūrcchito'patat ||
rājānaṃ patitaṃ dṛṣṭvā śokena mahatā tataḥ | jajñe hāhāravastasminpure dvijasattama ||
tatkrandanadhvanestatra dikṣu jātā pratidhvaniḥ | utprekṣate tatra lokaḥ krandanti kakubho daśa ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दिग्-गजैर्dig-gajairслонами сторон света
नलिनी-भ्रान्त्याnalinī-bhrāntyāпо ошибке приняв за лотос
प्रफुल्ल-कमलाननाpraphulla-kamalānanāс лицом, как расцветший лотос
विष-दण्ड-प्रहस्ताviṣa-daṇḍa-prahastāсо стеблем в руке
caи
नीरज-कलिका-कुचाnīraja-kalikā-kucāс грудью, как бутоны лотоса
केचिद्kecidнекоторые
वदन्तिvadantiговорят
सृष्ट्वाsṛṣṭvāсотворив
तांtāṃту
द्रष्टुम्draṣṭumувидеть
अन्यांanyāṃиную
स्त्रियंstriyaṃженщину
नृपnṛpaо царь
तद्-रूप-दर्शनार्थायtad-rūpa-darśanārthāyaради лицезрения её красоты
नीताnītāуведена
रूप-गुणा-स्थिताrūpa-guṇā-sthitāстоящая в достоинстве красоты
केचिद्kecidнекоторые
वदन्तिvadantiговорят
भूपालbhūpālaо хранитель земли
त्वयाtvayāтобою
सर्व-दिशोsarva-diśoвсе стороны света
जिताःjitāḥпокорены
रूपैर्rūpairкрасотою
दैवाङ्गनांdaivāṅganāṃнебесную деву
जेतुंjetuṃпобедить
गताgatāушла
साона
त्रिदिवंtridivaṃна третье небо
प्रतिpratiк
अथathaзатем
तेteте
मन्त्रिणोऽन्योन्यम्mantriṇo'nyonyamсоветники друг на друга
आलोक्यālokyaвзглянув
विमुख-श्रियःvimukha-śriyaḥс отвернувшимся благополучием
स्तब्धाstabdhāоцепеневшими
इवाभवन्ivābhavanсловно стали
सर्वेsarveвсе
निरुत्साहाःnirutsāhāḥбез воодушевления
स-साध्वसाःsa-sādhvasāḥсо смятением
भूपःbhūpaḥцарь
सुलोचनेsulocaneо Сулочана
पुत्रिputriо дочь
क्वkvaкуда
गतासिgatāsiты ушла
विहायvihāyaоставив
माम्māmменя
इत्युक्त्वाityuktvāтак сказав
saтот
महीपालःmahīpālaḥвладыка земли
पृथिव्यांpṛthivyāṃна землю
मूर्च्छितोऽपतत्mūrcchito'patatпал без чувств
राजानंrājānaṃцаря
पतितंpatitaṃпавшего
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
शोकेनśokenaскорбью
महताmahatāвеликою
ततःtataḥзатем
जज्ञेjajñeродился
हाहारवस्hāhāravasвопль
तस्मिन्tasminв том
पुरेpureгороде
द्विज-सत्तमdvija-sattamaо лучший из дваждырождённых
तत्-क्रन्दन-ध्वनेस्tat-krandana-dhvanesот звука того рыдания
तत्रtatraтам
दिक्षुdikṣuпо сторонам света
जाताjātāродилось
प्रतिध्वनिःpratidhvaniḥэхо
उत्प्रेक्षतेutprekṣateмнится
तत्रtatraтам
लोकःlokaḥлюдям
क्रन्दन्तिkrandantiрыдают
ककुभोkakubhoстороны света
दशdaśaдесять
Литературный перевод

«Слонами сторон света, по ошибке принявшими её за лотос, — ту, с лицом, как расцветший лотос, со стеблем в руке, с грудью, как бутоны лотоса». Некоторые говорят: «Сотворив иную женщину, о царь, её увели ради лицезрения её красоты — стоящую в достоинстве красоты». Некоторые говорят: «О хранитель земли, тобою покорены все стороны света; она ушла на третье небо, чтобы победить красотою небесную деву». Затем те советники, взглянув друг на друга, с отвернувшимся благополучием, словно стали все оцепеневшими, без воодушевления, со смятением. Царь сказал: «О Сулочана, о дочь, куда ты ушла, оставив меня?» — и тот владыка земли пал на землю без чувств. Увидев царя павшим, затем от великой скорби родился вопль в том городе, о лучший из дваждырождённых. От звука того рыдания родилось там эхо по сторонам света; людям там мнится, что рыдают десять сторон света.

Версия

849eb25e7187 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:08 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами