诃利世系
Плач по КамсеHV 77.41-48
400 / 607
诃利世系 · HV 77.41-48
天城文

सा तस्य वदनं दीनम् उत्सङ्गे पुत्रगृद्धिनी कृत्वा पुत्रेति करुणं विललापार्तया गिरा ॥
पुत्र शूरव्रते युक्त ज्ञातीनां नन्दिवर्धन किम् इदं त्वरितं तात प्रस्थानं कृतवान् असि ॥
प्रसुप्तश् चासि विवृते किं पुत्र शयनं विना तात नैवंविधा भूमौ शेरते कृतलक्षणाः ॥
रावणेन पुरा गीतः श्लोको ऽयं साधुसंमतः बलज्येष्ठेन लोकेषु राक्षसानां समागमे ॥
एवम् ऊर्जितवीर्यस्य मम देवनिघातिनः बान्धवेभ्यो भयं घोरम् अनिवार्यं भविष्यति ॥
तथैव ज्ञातिलुब्धस्य मम पुत्रस्य धीमतः ज्ञातिभ्यो भयम् उत्पन्नं शरीरान्तकरं महत् ॥
सा पतिं भूपतिं वृद्धम् उग्रसेनं विचेतसम् उवाच रुदती वाक्यं विवत्सा सौरभी यथा ॥
एह्य् एहि राजन् धर्मात्मन् पश्य पुत्रं जनेश्वरम् शयानं वीरशयने वज्राहतम् इवाचलम् ॥

转写 (IAST)

sā tasya vadanaṃ dīnam utsaṅge putragṛddhinī kṛtvā putreti karuṇaṃ vilalāpārtayā girā ||
putra śūravrate yukta jñātīnāṃ nandivardhana kim idaṃ tvaritaṃ tāta prasthānaṃ kṛtavān asi ||
prasuptaś cāsi vivṛte kiṃ putra śayanaṃ vinā tāta naivaṃvidhā bhūmau śerate kṛtalakṣaṇāḥ ||
rāvaṇena purā gītaḥ śloko 'yaṃ sādhusaṃmataḥ balajyeṣṭhena lokeṣu rākṣasānāṃ samāgame ||
evam ūrjitavīryasya mama devanighātinaḥ bāndhavebhyo bhayaṃ ghoram anivāryaṃ bhaviṣyati ||
tathaiva jñātilubdhasya mama putrasya dhīmataḥ jñātibhyo bhayam utpannaṃ śarīrāntakaraṃ mahat ||
sā patiṃ bhūpatiṃ vṛddham ugrasenaṃ vicetasam uvāca rudatī vākyaṃ vivatsā saurabhī yathā ||
ehy ehi rājan dharmātman paśya putraṃ janeśvaram śayānaṃ vīraśayane vajrāhatam ivācalam ||

逐字释义
梵语IAST释义
सा तस्य वदनं दीनम्sā tasya vadanaṃ dīnamона его жалкое лицо; она его печальное лицо
उत्सङ्गे पुत्रगृद्धिनीutsaṅge putragṛddhinīна коленях, жадная к сыну; на лоно, тоскуя по сыну
कृत्वा पुत्रेति करुणंkṛtvā putreti karuṇaṃположив, 'сын', жалобно; положив и жалобно говоря 'сын'
विललापार्तया गिराvilalāpārtayā girāзапричитала страдальческим голосом; рыдала измученной речью
पुत्र शूरव्रते युक्तputra śūravrate yuktaсын, связанный с обетом героя; сын, верный долгу воина
ज्ञातीनां नन्दिवर्धनjñātīnāṃ nandivardhanaувеличивающий радость родных; радость своего рода
किम् इदं त्वरितं तातkim idaṃ tvaritaṃ tātaчто это поспешное, дитя; что это за спешка, милый
प्रस्थानं कृतवान् असिprasthānaṃ kṛtavān asiотправление ты совершил; ты совершил уход
प्रसुप्तश् चासि विवृतेprasuptaś cāsi vivṛteи ты спишь на открытом месте; ты лежишь уснувшим под открытым небом
किं पुत्र शयनं विनाkiṃ putra śayanaṃ vināпочему, сын, без ложа; зачем же, сын, без постели
तात नैवंविधा भूमौtāta naivaṃvidhā bhūmauдитя, не такие на земле; милый, такие люди на земле
शेरते कृतलक्षणाःśerate kṛtalakṣaṇāḥлежат, отмеченные благими признаками; не спят, наделённые знаками величия
रावणेन पुरा गीतःrāvaṇena purā gītaḥРаваной прежде был произнесён; когда-то Равана сказал
श्लोको ऽयं साधुसंमतःśloko 'yaṃ sādhusaṃmataḥэтот стих, одобренный мудрыми; эту шлоку, принятую благими
बलज्येष्ठेन लोकेषुbalajyeṣṭhena lokeṣuстаршим по силе в мирах; превосходящим силой в мирах
राक्षसानां समागमेrākṣasānāṃ samāgameна собрании ракшасов; при сходе ракшасов
एवम् ऊर्जितवीर्यस्यevam ūrjitavīryasyaтакого с мощной доблестью; у столь сильного подвигом
मम देवनिघातिनःmama devanighātinaḥу меня, губителя богов; меня, поражающего богов
बान्धवेभ्यो भयं घोरम्bāndhavebhyo bhayaṃ ghoramот родных страх ужасный; страшная опасность от близких
अनिवार्यं भविष्यतिanivāryaṃ bhaviṣyatiнеотвратимой будет; станет неизбежной
तथैव ज्ञातिलुब्धस्यtathaiva jñātilubdhasyaтак же для жадного к родичам; точно так у привязанного к роду
मम पुत्रस्य धीमतःmama putrasya dhīmataḥмоего мудрого сына; моего разумного сына
ज्ञातिभ्यो भयम् उत्पन्नंjñātibhyo bhayam utpannaṃот родичей возник страх; опасность возникла от родственников
शरीरान्तकरं महत्śarīrāntakaraṃ mahatвеликий, создающий конец тела; великая, прекращающая жизнь
सा पतिं भूपतिं वृद्धम्sā patiṃ bhūpatiṃ vṛddhamона мужу, царю, старому; она к мужу, старому царю
उग्रसेनं विचेतसम्ugrasenaṃ vicetasamУграсене, потерявшему сознание; к Уграсене, обезумевшему
उवाच रुदती वाक्यंuvāca rudatī vākyaṃсказала плача слова; произнесла рыдая речь
विवत्सा सौरभी यथाvivatsā saurabhī yathāкак корова, лишённая телёнка; словно корова без телёнка
एह्य् एहि राजन् धर्मात्मन्ehy ehi rājan dharmātmanиди, иди, царь, праведнодушный; подойди, подойди, государь-дхарматма
पश्य पुत्रं जनेश्वरम्paśya putraṃ janeśvaramпосмотри на сына, владыку людей; взгляни на сына, повелителя народа
शयानं वीरशयनेśayānaṃ vīraśayaneлежащего на геройском ложе; лежащего на ложе героя
वज्राहतम् इवाचलम्vajrāhatam ivācalamкак гора, поражённая ваджрой; словно скала, разбитая молнией
译文

Она, тоскуя по сыну, положила его печальное лицо себе на колени и жалобным страдальческим голосом запричитала: «Сын, верный обету героя, радость своего рода, что это за поспешный уход ты совершил, дитя? Ты спишь под открытым небом, сын, без ложа. Милый, люди с такими благими признаками не лежат так на земле. Когда-то Равана, превосходящий силой в мирах, произнёс на собрании ракшасов эту шлоку, одобренную мудрыми: “У меня, губителя богов, столь мощного доблестью, страшная опасность неизбежно придёт от близких”. Так же и для моего разумного сына, привязанного к родичам, великая смертельная опасность возникла от родных». Затем она, рыдая, сказала своему мужу, старому царю Уграсене, потерявшему сознание, словно корова, лишённая телёнка: «Подойди, подойди, о праведный царь. Посмотри на сына, владыку людей, лежащего на геройском ложе, как гора, поражённая ваджрой».

版本

ce1d32ae7b57 · 发布于 2026年6月22日 04:06:36 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂