摩诃婆罗多
Saṃbhava-parva (yayāti-vaṃśa) (The Lineage down to Yayāti)1.70.1–12
428 / 15823
摩诃婆罗多 · 1.70.1–12
天城文

वैशंपायन उवाच
प्रजापतेस् तु दक्षस्य मनोर् वैवस्वतस्य च ॥
भरतस्य कुरोः पूरोर् अजमीढस्य चान्वये ॥
यादवानाम् इमं वंशं पौरवाणां च सर्वशः ॥
तथैव भारतानां च पुण्यं स्वस्त्ययनं महत् ॥
धन्यं यशस्यम् आयुष्यं कीर्तयिष्यामि ते ऽनघ ॥
तेजोभिर् उदिताः सर्वे महर्षिसमतेजसः ॥
दश प्रचेतसः पुत्राः सन्तः पूर्वजनाः स्मृताः ॥
मेघजेनाग्निना ये ते पूर्वं दग्धा महौजसः ॥
तेभ्यः प्राचेतसो जज्ञे दक्षो दक्षाद् इमाः प्रजाः ॥
संभूताः पुरुषव्याघ्र स हि लोकपितामहः ॥
वीरिण्या सह संगम्य दक्षः प्राचेतसो मुनिः ॥
आत्मतुल्यान् अजनयत् सहस्रं संशितव्रतान् ॥
सहस्रसंख्यान् समितान् सुतान् दक्षस्य नारदः ॥
मोक्षम् अध्यापयाम् आस सांख्यज्ञानम् अनुत्तमम् ॥
ततः पञ्चाशतं कन्याः पुत्रिका अभिसंदधे ॥
प्रजापतिः प्रजा दक्षः सिसृक्षुर् जनमेजय ॥
ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश ॥
कालस्य नयने युक्ताः सप्तविंशतिम् इन्दवे ॥
त्रयोदशानां पत्नीनां या तु दाक्षायणी वरा ॥
मारीचः कश्यपस् तस्याम् आदित्यान् समजीजनत् ॥
इन्द्रादीन् वीर्यसंपन्नान् विवस्वन्तम् अथापि च ॥
विवस्वतः सुतो जज्ञे यमो वैवस्वतः प्रभुः ॥
मार्तण्डश् च यमस्यापि पुत्रो राजन्न् अजायत ॥
मार्तण्डस्य मनुर् धीमान् अजायत सुतः प्रभुः ॥
मनोर् वंशो मानवानां ततो ऽयं प्रथितो ऽभवत् ॥
ब्रह्मक्षत्रादयस् तस्मान् मनोर् जातास् तु मानवाः ॥
तत्राभवत् तदा राजन् ब्रह्म क्षत्रेण संगतम् ॥
ब्राह्मणा मानवास् तेषां साङ्गं वेदम् अदीधरन् ॥

转写 (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
prajāpates tu dakṣasya manor vaivasvatasya ca ||
bharatasya kuroḥ pūror ajamīḍhasya cānvaye ||
yādavānām imaṃ vaṃśaṃ pauravāṇāṃ ca sarvaśaḥ ||
tathaiva bhāratānāṃ ca puṇyaṃ svastyayanaṃ mahat ||
dhanyaṃ yaśasyam āyuṣyaṃ kīrtayiṣyāmi te 'nagha ||
tejobhir uditāḥ sarve maharṣisamatejasaḥ ||
daśa pracetasaḥ putrāḥ santaḥ pūrvajanāḥ smṛtāḥ ||
meghajenāgninā ye te pūrvaṃ dagdhā mahaujasaḥ ||
tebhyaḥ prācetaso jajñe dakṣo dakṣād imāḥ prajāḥ ||
saṃbhūtāḥ puruṣavyāghra sa hi lokapitāmahaḥ ||
vīriṇyā saha saṃgamya dakṣaḥ prācetaso muniḥ ||
ātmatulyān ajanayat sahasraṃ saṃśitavratān ||
sahasrasaṃkhyān samitān sutān dakṣasya nāradaḥ ||
mokṣam adhyāpayām āsa sāṃkhyajñānam anuttamam ||
tataḥ pañcāśataṃ kanyāḥ putrikā abhisaṃdadhe ||
prajāpatiḥ prajā dakṣaḥ sisṛkṣur janamejaya ||
dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa ||
kālasya nayane yuktāḥ saptaviṃśatim indave ||
trayodaśānāṃ patnīnāṃ yā tu dākṣāyaṇī varā ||
mārīcaḥ kaśyapas tasyām ādityān samajījanat ||
indrādīn vīryasaṃpannān vivasvantam athāpi ca ||
vivasvataḥ suto jajñe yamo vaivasvataḥ prabhuḥ ||
mārtaṇḍaś ca yamasyāpi putro rājann ajāyata ||
mārtaṇḍasya manur dhīmān ajāyata sutaḥ prabhuḥ ||
manor vaṃśo mānavānāṃ tato 'yaṃ prathito 'bhavat ||
brahmakṣatrādayas tasmān manor jātās tu mānavāḥ ||
tatrābhavat tadā rājan brahma kṣatreṇa saṃgatam ||
brāhmaṇā mānavās teṣāṃ sāṅgaṃ vedam adīdharan ||

逐字释义
梵语IAST释义
वैशंपायनः उवाच अनघ प्रजापतेः दक्षस्य मनोः वैवस्वतस्य भरतस्य कुरोः पूरोः अजमीढस्य अन्वयेvaiśaṃpāyanaḥ uvāca anagha prajāpateḥ dakṣasya manoḥ vaivasvatasya bharatasya kuroḥ pūroḥ ajamīḍhasya anvayeVaishampayana said: O sinless one, in the lineage of Prajapati Daksha, Manu son of Vivasvan, Bharata, Kuru, Puru, Ajamidha
यादवानां पौरवाणां भारतानां च इमं पुण्यं महत् स्वस्त्ययनं धन्यं यशस्यं आयुष्यं वंशं ते कीर्तयिष्यामिyādavānāṃ pauravāṇāṃ bhāratānāṃ ca imaṃ puṇyaṃ mahat svastyayanaṃ dhanyaṃ yaśasyaṃ āyuṣyaṃ vaṃśaṃ te kīrtayiṣyāmiI will recount to you this sacred, great, blessed lineage of the Yadavas, Pauravas and Bharatas, granting prosperity, fame and long life
दश प्रचेतसः सन्तः पूर्वजनाः पुत्राः महर्षिसमतेजसः तेजोभिः उदिताः स्मृताः ये पूर्वं मेघजेन अग्निना दग्धाःdaśa pracetasaḥ santaḥ pūrvajanāḥ putrāḥ maharṣisamatejasaḥ tejobhiḥ uditāḥ smṛtāḥ ye pūrvaṃ meghajena agninā dagdhāḥThe ten Prachetasas are remembered as virtuous men of ancient times, sons whose splendor equaled that of the great sages, radiant with brilliance -- those who were once consumed by fire born of the clouds
तेभ्यः प्राचेतसः दक्षः जज्ञे दक्षात् इमाः प्रजाः संभूताः सः हि लोकपितामहःtebhyaḥ prācetasaḥ dakṣaḥ jajñe dakṣāt imāḥ prajāḥ saṃbhūtāḥ saḥ hi lokapitāmahaḥFrom them was born Daksha, son of the Prachetasas; from Daksha these creatures arose; for he is the grandsire of the worlds
मुनिः प्राचेतसः दक्षः वीरिण्या सह संगम्य आत्मतुल्यान् संशितव्रतान् सहस्रं अजनयत्muniḥ prācetasaḥ dakṣaḥ vīriṇyā saha saṃgamya ātmatulyān saṃśitavratān sahasraṃ ajanayatThe sage Daksha, son of the Prachetasas, uniting with Virini, begot a thousand sons like himself, firm in their vows
नारदः दक्षस्य सहस्रसंख्यान् समितान् सुतान् अनुत्तमं सांख्यज्ञानं मोक्षं अध्यापयाम् आसnāradaḥ dakṣasya sahasrasaṃkhyān samitān sutān anuttamaṃ sāṃkhyajñānaṃ mokṣaṃ adhyāpayām āsaNarada taught the thousand assembled sons of Daksha the unsurpassed knowledge of Sankhya and liberation
जनमेजय प्रजापतिः दक्षः प्रजाः सिसृक्षुः ततः पञ्चाशतं कन्याः पुत्रिकाः अभिसंदधेjanamejaya prajāpatiḥ dakṣaḥ prajāḥ sisṛkṣuḥ tataḥ pañcāśataṃ kanyāḥ putrikāḥ abhisaṃdadheO Janamejaya, Prajapati Daksha, wishing to beget offspring, then destined fifty daughters to be heiresses
सः दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश कालस्य नयने युक्ताः सप्तविंशतिं इन्दवे ददौsaḥ daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa kālasya nayane yuktāḥ saptaviṃśatiṃ indave dadauHe gave ten to Dharma, thirteen to Kashyapa, and twenty-seven, associated with the movement of time, to Indu (the Moon)
त्रयोदशानां पत्नीनां वरा दाक्षायणी या तस्यां मारीचः कश्यपः इन्द्रादीन् विवस्वन्तं च आदित्यान् समजीजनत्trayodaśānāṃ patnīnāṃ varā dākṣāyaṇī yā tasyāṃ mārīcaḥ kaśyapaḥ indrādīn vivasvantaṃ ca ādityān samajījanatOf the thirteen wives, the best was Daksha's daughter [Aditi]; in her Kashyapa, son of Marichi, begot the Adityas headed by Indra, and also Vivasvan
विवस्वतः सुतः यमः वैवस्वतः प्रभुः जज्ञे यमस्य अपि मार्तण्डः पुत्रः अजायतvivasvataḥ sutaḥ yamaḥ vaivasvataḥ prabhuḥ jajñe yamasya api mārtaṇḍaḥ putraḥ ajāyataTo Vivasvan was born a son -- the lord Yama, son of Vivasvan; and to Yama [that is, Vivasvan] was born a son, Martanda
मार्तण्डस्य धीमान् प्रभुः मनुः सुतः अजायत ततः अयं मानवानां मनोः वंशः प्रथितः अभवत् तस्मात् ब्रह्मक्षत्रादयः मानवाः जाताःmārtaṇḍasya dhīmān prabhuḥ manuḥ sutaḥ ajāyata tataḥ ayaṃ mānavānāṃ manoḥ vaṃśaḥ prathitaḥ abhavat tasmāt brahmakṣatrādayaḥ mānavāḥ jātāḥTo Martanda was born the wise lord Manu; from him arose the renowned lineage of Manu -- the lineage of men (Manavas); from him were born men -- brahmins, kshatriyas and others
तत्र ब्रह्म क्षत्रेण संगतं अभवत् तेषां मानवाः ब्राह्मणाः साङ्गं वेदं अदीधरन्tatra brahma kṣatreṇa saṃgataṃ abhavat teṣāṃ mānavāḥ brāhmaṇāḥ sāṅgaṃ vedaṃ adīdharanThere brahminhood joined with kshatra; among them the brahmin men preserved the Veda with its auxiliary sciences
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaoriginal form “vaiśaṃpāyana”, added to complete the word-by-word coverage
प्रजापतेस्prajāpatesoriginal form “prajāpates”, added to complete the word-by-word coverage
तुtuoriginal form “tu”, added to complete the word-by-word coverage
मनोर्manororiginal form “manor”, added to complete the word-by-word coverage
पूरोर्pūrororiginal form “pūror”, added to complete the word-by-word coverage
चान्वयेcānvayeoriginal form “cānvaye”, added to complete the word-by-word coverage
यादवानाम्yādavānāmoriginal form “yādavānām”, added to complete the word-by-word coverage
सर्वशःsarvaśaḥoriginal form “sarvaśaḥ”, added to complete the word-by-word coverage
तथैवtathaivaoriginal form “tathaiva”, added to complete the word-by-word coverage
caoriginal form “ca”, added to complete the word-by-word coverage
यशस्यम्yaśasyamoriginal form “yaśasyam”, added to complete the word-by-word coverage
ऽनघ'naghaoriginal form “'nagha”, added to complete the word-by-word coverage
तेजोभिर्tejobhiroriginal form “tejobhir”, added to complete the word-by-word coverage
सर्वेsarveoriginal form “sarve”, added to complete the word-by-word coverage
मेघजेनाग्निनाmeghajenāgnināoriginal form “meghajenāgninā”, added to complete the word-by-word coverage
तेteoriginal form “te”, added to complete the word-by-word coverage
दग्धाdagdhāoriginal form “dagdhā”, added to complete the word-by-word coverage
महौजसःmahaujasaḥoriginal form “mahaujasaḥ”, added to complete the word-by-word coverage
प्राचेतसोprācetasooriginal form “prācetaso”, added to complete the word-by-word coverage
दक्षोdakṣooriginal form “dakṣo”, added to complete the word-by-word coverage
दक्षाद्dakṣādoriginal form “dakṣād”, added to complete the word-by-word coverage
पुरुषव्याघ्रpuruṣavyāghraoriginal form “puruṣavyāghra”, added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form “sa”, added to complete the word-by-word coverage
प्राचेतसोprācetasooriginal form “prācetaso”, added to complete the word-by-word coverage
मोक्षम्mokṣamoriginal form “mokṣam”, added to complete the word-by-word coverage
सांख्यज्ञानम्sāṃkhyajñānamoriginal form “sāṃkhyajñānam”, added to complete the word-by-word coverage
अनुत्तमम्anuttamamoriginal form “anuttamam”, added to complete the word-by-word coverage
पुत्रिकाputrikāoriginal form “putrikā”, added to complete the word-by-word coverage
प्रजाprajāoriginal form “prajā”, added to complete the word-by-word coverage
सिसृक्षुर्sisṛkṣuroriginal form “sisṛkṣur”, added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form “sa”, added to complete the word-by-word coverage
सप्तविंशतिम्saptaviṃśatimoriginal form “saptaviṃśatim”, added to complete the word-by-word coverage
तुtuoriginal form “tu”, added to complete the word-by-word coverage
कश्यपस्kaśyapasoriginal form “kaśyapas”, added to complete the word-by-word coverage
तस्याम्tasyāmoriginal form “tasyām”, added to complete the word-by-word coverage
वीर्यसंपन्नान्vīryasaṃpannānoriginal form “vīryasaṃpannān”, added to complete the word-by-word coverage
विवस्वन्तम्vivasvantamoriginal form “vivasvantam”, added to complete the word-by-word coverage
अथापिathāpioriginal form “athāpi”, added to complete the word-by-word coverage
caoriginal form “ca”, added to complete the word-by-word coverage
सुतोsutooriginal form “suto”, added to complete the word-by-word coverage
यमोyamooriginal form “yamo”, added to complete the word-by-word coverage
मार्तण्डश्mārtaṇḍaśoriginal form “mārtaṇḍaś”, added to complete the word-by-word coverage
caoriginal form “ca”, added to complete the word-by-word coverage
यमस्यापिyamasyāpioriginal form “yamasyāpi”, added to complete the word-by-word coverage
पुत्रोputrooriginal form “putro”, added to complete the word-by-word coverage
राजन्न्rājannoriginal form “rājann”, added to complete the word-by-word coverage
मनुर्manuroriginal form “manur”, added to complete the word-by-word coverage
मनोर्manororiginal form “manor”, added to complete the word-by-word coverage
वंशोvaṃśooriginal form “vaṃśo”, added to complete the word-by-word coverage
ततोtatooriginal form “tato”, added to complete the word-by-word coverage
ऽयं'yaṃoriginal form “'yaṃ”, added to complete the word-by-word coverage
प्रथितोprathitooriginal form “prathito”, added to complete the word-by-word coverage
ऽभवत्'bhavatoriginal form “'bhavat”, added to complete the word-by-word coverage
ब्रह्मक्षत्रादयस्brahmakṣatrādayasoriginal form “brahmakṣatrādayas”, added to complete the word-by-word coverage
तस्मान्tasmānoriginal form “tasmān”, added to complete the word-by-word coverage
मनोर्manororiginal form “manor”, added to complete the word-by-word coverage
जातास्jātāsoriginal form “jātās”, added to complete the word-by-word coverage
तुtuoriginal form “tu”, added to complete the word-by-word coverage
तत्राभवत्tatrābhavatoriginal form “tatrābhavat”, added to complete the word-by-word coverage
तदाtadāoriginal form “tadā”, added to complete the word-by-word coverage
राजन्rājanoriginal form “rājan”, added to complete the word-by-word coverage
संगतम्saṃgatamoriginal form “saṃgatam”, added to complete the word-by-word coverage
ब्राह्मणाbrāhmaṇāoriginal form “brāhmaṇā”, added to complete the word-by-word coverage
मानवास्mānavāsoriginal form “mānavās”, added to complete the word-by-word coverage
वेदम्vedamoriginal form “vedam”, added to complete the word-by-word coverage
译文

Vaishampayana said: "O sinless one, in the lineage of Prajapati Daksha, of Manu son of Vivasvan, of Bharata, Kuru, Puru and Ajamidha, I will recount to you this sacred, great, and blessed lineage of the Yadavas, the Pauravas and the Bharatas, which grants prosperity, fame, and long life. The ten Prachetasas are remembered as virtuous men of ancient times, sons whose splendor equaled that of the great sages -- those who were once consumed by a fire born of the clouds. From them was born Daksha, son of the Prachetasas; from Daksha these creatures arose, for he is the grandsire of the worlds. The sage Daksha, son of the Prachetasas, uniting with Virini, begot a thousand sons like himself, firm in their vows. Narada taught the thousand assembled sons of Daksha the unsurpassed knowledge of Sankhya and liberation. O Janamejaya, Prajapati Daksha, wishing to beget offspring, then destined fifty daughters to be heiresses. Ten he gave to Dharma, thirteen to Kashyapa, and twenty-seven, bound to the passage of time, to Indu, the Moon. Of the thirteen wives, the finest was Daksha's daughter [Aditi]; in her Kashyapa, son of Marichi, begot the Adityas headed by Indra, and Vivasvan as well. To Vivasvan was born a son, the lord Yama, son of Vivasvan; and to Yama -- that is, to Vivasvan -- was born a son, Martanda. To Martanda was born the wise lord Manu, and from him arose the renowned lineage of Manu, the lineage of men, the Manavas; from him were born men -- brahmins, kshatriyas, and the rest. There brahminhood joined with kshatra; and among them the brahmin men preserved the Veda together with its auxiliary sciences."

版本

f5a58652d830 · 发布于 2026年7月12日 15:37:30 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂