महतस् तमसः पारे पुरुषं ज्वलनद्युतिम् ॥
यं ज्ञात्वा मृत्युम् अत्येति तस्मै ज्ञेयात्मने नमः ॥
यं बृहन्तं बृहत्य् उक्थे यम् अग्नौ यं महाध्वरे ॥
यं विप्रसंघा गायन्ति तस्मै वेदात्मने नमः ॥
ऋग्यजुःसामधामानं दशार्धहविराकृतिम् ॥
यं सप्ततन्तुं तन्वन्ति तस्मै यज्ञात्मने नमः ॥
यः सुपर्णो यजुर् नाम छन्दोगात्रस् त्रिवृच्छिराः ॥
रथंतरबृहत्यक्षस् तस्मै स्तोत्रात्मने नमः ॥
यः सहस्रसवे सत्रे जज्ञे विश्वसृजाम् ऋषिः ॥
हिरण्यवर्णः शकुनिस् तस्मै हंसात्मने नमः ॥
पदाङ्गं संधिपर्वाणं स्वरव्यञ्जनलक्षणम् ॥
यम् आहुर् अक्षरं नित्यं तस्मै वागात्मने नमः ॥
यश् चिनोति सतां सेतुम् ऋतेनामृतयोनिना ॥
धर्मार्थव्यवहाराङ्गैस् तस्मै सत्यात्मने नमः ॥
यं पृथग्धर्मचरणाः पृथग्धर्मफलैषिणः ॥
पृथग्धर्मैः समर्चन्ति तस्मै धर्मात्मने नमः ॥
यं तं व्यक्तस्थम् अव्यक्तं विचिन्वन्ति महर्षयः ॥
क्षेत्रे क्षेत्रज्ञम् आसीनं तस्मै क्षेत्रात्मने नमः ॥
यं दृगात्मानम् आत्मस्थं वृतं षोडशभिर् गुणैः ॥
प्राहुः सप्तदशं सांख्यास् तस्मै सांख्यात्मने नमः ॥
यं विनिद्रा जितश्वासाः सत्त्वस्थाः संयतेन्द्रियाः ॥
ज्योतिः पश्यन्ति युञ्जानास् तस्मै योगात्मने नमः ॥
अपुण्यपुण्योपरमे यं पुनर्भवनिर्भयाः ॥
शान्ताः संन्यासिनो यान्ति तस्मै मोक्षात्मने नमः ॥
यो ऽसौ युगसहस्रान्ते प्रदीप्तार्चिर् विभावसुः ॥
संभक्षयति भूतानि तस्मै घोरात्मने नमः ॥
संभक्ष्य सर्वभूतानि कृत्वा चैकार्णवं जगत् ॥
बालः स्वपिति यश् चैकस् तस्मै मायात्मने नमः ॥
सहस्रशिरसे तस्मै पुरुषायामितात्मने ॥
चतुःसमुद्रपर्याययोगनिद्रात्मने नमः ॥
अजस्य नाभाव् अध्येकं यस्मिन् विश्वं प्रतिष्ठितम् ॥
पुष्करं पुष्कराक्षस्य तस्मै पद्मात्मने नमः ॥
mahatas tamasaḥ pāre puruṣaṃ jvalanadyutim ||
yaṃ jñātvā mṛtyum atyeti tasmai jñeyātmane namaḥ ||
yaṃ bṛhantaṃ bṛhaty ukthe yam agnau yaṃ mahādhvare ||
yaṃ viprasaṃghā gāyanti tasmai vedātmane namaḥ ||
ṛgyajuḥsāmadhāmānaṃ daśārdhahavirākṛtim ||
yaṃ saptatantuṃ tanvanti tasmai yajñātmane namaḥ ||
yaḥ suparṇo yajur nāma chandogātras trivṛcchirāḥ ||
rathaṃtarabṛhatyakṣas tasmai stotrātmane namaḥ ||
yaḥ sahasrasave satre jajñe viśvasṛjām ṛṣiḥ ||
hiraṇyavarṇaḥ śakunis tasmai haṃsātmane namaḥ ||
padāṅgaṃ saṃdhiparvāṇaṃ svaravyañjanalakṣaṇam ||
yam āhur akṣaraṃ nityaṃ tasmai vāgātmane namaḥ ||
yaś cinoti satāṃ setum ṛtenāmṛtayoninā ||
dharmārthavyavahārāṅgais tasmai satyātmane namaḥ ||
yaṃ pṛthagdharmacaraṇāḥ pṛthagdharmaphalaiṣiṇaḥ ||
pṛthagdharmaiḥ samarcanti tasmai dharmātmane namaḥ ||
yaṃ taṃ vyaktastham avyaktaṃ vicinvanti maharṣayaḥ ||
kṣetre kṣetrajñam āsīnaṃ tasmai kṣetrātmane namaḥ ||
yaṃ dṛgātmānam ātmasthaṃ vṛtaṃ ṣoḍaśabhir guṇaiḥ ||
prāhuḥ saptadaśaṃ sāṃkhyās tasmai sāṃkhyātmane namaḥ ||
yaṃ vinidrā jitaśvāsāḥ sattvasthāḥ saṃyatendriyāḥ ||
jyotiḥ paśyanti yuñjānās tasmai yogātmane namaḥ ||
apuṇyapuṇyoparame yaṃ punarbhavanirbhayāḥ ||
śāntāḥ saṃnyāsino yānti tasmai mokṣātmane namaḥ ||
yo 'sau yugasahasrānte pradīptārcir vibhāvasuḥ ||
saṃbhakṣayati bhūtāni tasmai ghorātmane namaḥ ||
saṃbhakṣya sarvabhūtāni kṛtvā caikārṇavaṃ jagat ||
bālaḥ svapiti yaś caikas tasmai māyātmane namaḥ ||
sahasraśirase tasmai puruṣāyāmitātmane ||
catuḥsamudraparyāyayoganidrātmane namaḥ ||
ajasya nābhāv adhyekaṃ yasmin viśvaṃ pratiṣṭhitam ||
puṣkaraṃ puṣkarākṣasya tasmai padmātmane namaḥ ||
«Поклон познаваемому Я, Пуруше с огненным сиянием за пределом великой тьмы, познав которого человек переходит смерть. Поклон ведическому Я, которого брахманы воспевают в великих гимнах, в огне и великом жертвоприношении. Поклон жертвенному Я, обители Риг, Яджус и Саман, образу жертвенных даров, семиниточной жертве. Поклон песенному Я, чьё тело — ведийские размеры, чья голова — триврит, чьи очи — Ратхантара и Брихати. Поклон Хамса-атману, золотой птице, родившейся как риши творцов мира в великой жертве. Поклон речевому Я, чьи слова — члены, соединения — суставы, чьи признаки — гласные и согласные, кого называют вечным слогом. Поклон истинному Я, строящему мост благих через истину, источник бессмертия, и через дхарму, пользу и человеческие дела. Поклон дхармическому Я, которого разные исполнители дхармы, желающие разных плодов, почитают разными дхармами. Поклон Кшетра-атману, которого великие риши ищут как кшетраджну, сидящего в поле явного и неявного. Поклон Санкхья-атману, которого санкхьи называют семнадцатым, зрящим Я, пребывающим в себе и окружённым шестнадцатью качествами. Поклон Йога-атману, которого бодрствующие, победившие дыхание и обуздавшие чувства йоги видят как свет. Поклон Мокша-атману, к которому идут умиротворённые санньясины, не боящиеся перерождения, когда прекращаются грех и заслуга. Поклон грозному Я, которое в конце тысячи юг пылающим огнём пожирает существа. Поклон Майя-атману, который, поглотив все существа и сделав мир единым океаном, один спит как ребёнок. Поклон Йоганидра-атману, тысячеголовому Пуруше безмерного Я, окружённому четырьмя океанами. Поклон Падма-атману, лотосу лотосоокого, в котором утверждён мир и который возникает из пупа нерождённого».
e30bddf0725c · 发布于 2026年6月20日 17:16:45 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Средняя часть гимна связывает Кришну с Ведой, речью, жертвой, санкхьей, йогой, мокшей и космическим растворением. Все пути знания и практики сходятся в одной Личности.