摩诃婆罗多
Bhishma Praises Krishna12.47.25-40
10162 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.47.25-40
天城文

महतस् तमसः पारे पुरुषं ज्वलनद्युतिम् ॥
यं ज्ञात्वा मृत्युम् अत्येति तस्मै ज्ञेयात्मने नमः ॥
यं बृहन्तं बृहत्य् उक्थे यम् अग्नौ यं महाध्वरे ॥
यं विप्रसंघा गायन्ति तस्मै वेदात्मने नमः ॥
ऋग्यजुःसामधामानं दशार्धहविराकृतिम् ॥
यं सप्ततन्तुं तन्वन्ति तस्मै यज्ञात्मने नमः ॥
यः सुपर्णो यजुर् नाम छन्दोगात्रस् त्रिवृच्छिराः ॥
रथंतरबृहत्यक्षस् तस्मै स्तोत्रात्मने नमः ॥
यः सहस्रसवे सत्रे जज्ञे विश्वसृजाम् ऋषिः ॥
हिरण्यवर्णः शकुनिस् तस्मै हंसात्मने नमः ॥
पदाङ्गं संधिपर्वाणं स्वरव्यञ्जनलक्षणम् ॥
यम् आहुर् अक्षरं नित्यं तस्मै वागात्मने नमः ॥
यश् चिनोति सतां सेतुम् ऋतेनामृतयोनिना ॥
धर्मार्थव्यवहाराङ्गैस् तस्मै सत्यात्मने नमः ॥
यं पृथग्धर्मचरणाः पृथग्धर्मफलैषिणः ॥
पृथग्धर्मैः समर्चन्ति तस्मै धर्मात्मने नमः ॥
यं तं व्यक्तस्थम् अव्यक्तं विचिन्वन्ति महर्षयः ॥
क्षेत्रे क्षेत्रज्ञम् आसीनं तस्मै क्षेत्रात्मने नमः ॥
यं दृगात्मानम् आत्मस्थं वृतं षोडशभिर् गुणैः ॥
प्राहुः सप्तदशं सांख्यास् तस्मै सांख्यात्मने नमः ॥
यं विनिद्रा जितश्वासाः सत्त्वस्थाः संयतेन्द्रियाः ॥
ज्योतिः पश्यन्ति युञ्जानास् तस्मै योगात्मने नमः ॥
अपुण्यपुण्योपरमे यं पुनर्भवनिर्भयाः ॥
शान्ताः संन्यासिनो यान्ति तस्मै मोक्षात्मने नमः ॥
यो ऽसौ युगसहस्रान्ते प्रदीप्तार्चिर् विभावसुः ॥
संभक्षयति भूतानि तस्मै घोरात्मने नमः ॥
संभक्ष्य सर्वभूतानि कृत्वा चैकार्णवं जगत् ॥
बालः स्वपिति यश् चैकस् तस्मै मायात्मने नमः ॥
सहस्रशिरसे तस्मै पुरुषायामितात्मने ॥
चतुःसमुद्रपर्याययोगनिद्रात्मने नमः ॥
अजस्य नाभाव् अध्येकं यस्मिन् विश्वं प्रतिष्ठितम् ॥
पुष्करं पुष्कराक्षस्य तस्मै पद्मात्मने नमः ॥

转写 (IAST)

mahatas tamasaḥ pāre puruṣaṃ jvalanadyutim ||
yaṃ jñātvā mṛtyum atyeti tasmai jñeyātmane namaḥ ||
yaṃ bṛhantaṃ bṛhaty ukthe yam agnau yaṃ mahādhvare ||
yaṃ viprasaṃghā gāyanti tasmai vedātmane namaḥ ||
ṛgyajuḥsāmadhāmānaṃ daśārdhahavirākṛtim ||
yaṃ saptatantuṃ tanvanti tasmai yajñātmane namaḥ ||
yaḥ suparṇo yajur nāma chandogātras trivṛcchirāḥ ||
rathaṃtarabṛhatyakṣas tasmai stotrātmane namaḥ ||
yaḥ sahasrasave satre jajñe viśvasṛjām ṛṣiḥ ||
hiraṇyavarṇaḥ śakunis tasmai haṃsātmane namaḥ ||
padāṅgaṃ saṃdhiparvāṇaṃ svaravyañjanalakṣaṇam ||
yam āhur akṣaraṃ nityaṃ tasmai vāgātmane namaḥ ||
yaś cinoti satāṃ setum ṛtenāmṛtayoninā ||
dharmārthavyavahārāṅgais tasmai satyātmane namaḥ ||
yaṃ pṛthagdharmacaraṇāḥ pṛthagdharmaphalaiṣiṇaḥ ||
pṛthagdharmaiḥ samarcanti tasmai dharmātmane namaḥ ||
yaṃ taṃ vyaktastham avyaktaṃ vicinvanti maharṣayaḥ ||
kṣetre kṣetrajñam āsīnaṃ tasmai kṣetrātmane namaḥ ||
yaṃ dṛgātmānam ātmasthaṃ vṛtaṃ ṣoḍaśabhir guṇaiḥ ||
prāhuḥ saptadaśaṃ sāṃkhyās tasmai sāṃkhyātmane namaḥ ||
yaṃ vinidrā jitaśvāsāḥ sattvasthāḥ saṃyatendriyāḥ ||
jyotiḥ paśyanti yuñjānās tasmai yogātmane namaḥ ||
apuṇyapuṇyoparame yaṃ punarbhavanirbhayāḥ ||
śāntāḥ saṃnyāsino yānti tasmai mokṣātmane namaḥ ||
yo 'sau yugasahasrānte pradīptārcir vibhāvasuḥ ||
saṃbhakṣayati bhūtāni tasmai ghorātmane namaḥ ||
saṃbhakṣya sarvabhūtāni kṛtvā caikārṇavaṃ jagat ||
bālaḥ svapiti yaś caikas tasmai māyātmane namaḥ ||
sahasraśirase tasmai puruṣāyāmitātmane ||
catuḥsamudraparyāyayoganidrātmane namaḥ ||
ajasya nābhāv adhyekaṃ yasmin viśvaṃ pratiṣṭhitam ||
puṣkaraṃ puṣkarākṣasya tasmai padmātmane namaḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
महतः तमसः पारेmahataḥ tamasaḥ pāreза пределом великой тьмы; по ту сторону мрака
पुरुषम् ज्वलन द्युतिम्puruṣam jvalana dyutimПурушу с огненным сиянием; сияющего как огонь
यम् ज्ञात्वा मृत्युम् अत्येतिyam jñātvā mṛtyum atyetiкоторого познав, смерть переходит; превосходит смерть
तस्मै ज्ञेय आत्मने नमःtasmai jñeya ātmane namaḥтому познаваемому Я поклон; поклон объекту знания
यम् बृहन्तम् बृहती उक्थेyam bṛhantam bṛhatī uktheкоторого великого в брихати и уктхе; в великих гимнах
यम् अग्नौ यम् महा अध्वरेyam agnau yam mahā adhvareкоторого в огне, в великом жертвоприношении; в Агни и обряде
यम् विप्र संघाः गायन्तिyam vipra saṃghāḥ gāyantiкоторого сонмы брахманов воспевают; мудрецы поют
तस्मै वेद आत्मने नमःtasmai veda ātmane namaḥтому ведическому Я поклон; поклон Веда-атману
ऋक् यजुः साम धामानम्ṛk yajuḥ sāma dhāmānamобитель Риг, Яджус и Саман; основание трёх Вед
दश अर्ध हविस् आकृतिम्daśa ardha havis ākṛtimобраз пяти возлияний; облик жертвенных даров
यम् सप्त तन्तुम् तन्वन्तिyam sapta tantum tanvantiкоторого семиниточным тянут; как семиниточную жертву
तस्मै यज्ञ आत्मने नमःtasmai yajña ātmane namaḥтому жертвенному Я поклон; поклон Яджня-атману
यः सुपर्णः यजुः नामyaḥ suparṇaḥ yajuḥ nāmaкто Супарна по имени Яджус; священная птица-жертва
छन्दो गात्रः त्रिवृत् शिराःchando gātraḥ trivṛt śirāḥс метрами как членами, триврит-головой; тело из размеров
रथंतर बृहती अक्षःrathaṃtara bṛhatī akṣaḥс Ратхантарой и Брихати как очами; гимнами как глазами
तस्मै स्तोत्र आत्मने नमःtasmai stotra ātmane namaḥтому песенному Я поклон; поклон Стома-атману
यः सहस्र सवे सत्रेyaḥ sahasra save satreкто в тысячном саве, сатре; в великой жертве
जज्ञे विश्व सृजाम् ऋषिःjajñe viśva sṛjām ṛṣiḥродился риши творцов мира; мудрец миротворцев
हिरण्य वर्णः शकुनिःhiraṇya varṇaḥ śakuniḥзолотого цвета птица; золотая птица
तस्मै हंस आत्मने नमःtasmai haṃsa ātmane namaḥтому лебединому Я поклон; поклон Хамса-атману
पद अङ्गम् संधि पर्वाणम्pada aṅgam saṃdhi parvāṇamсо словами как членами, соединениями как суставами; речь как тело
स्वर व्यञ्जन लक्षणम्svara vyañjana lakṣaṇamс гласными и согласными как признаками; звуковое строение
यम् आहुः अक्षरम् नित्यम्yam āhuḥ akṣaram nityamкоторого называют вечным слогом; непреходящим словом
तस्मै वाक् आत्मने नमःtasmai vāk ātmane namaḥтому речевому Я поклон; поклон Вак-атману
यः चिनोति सताम् सेतुम्yaḥ cinoti satām setumкто строит мост благих; мост праведников
ऋतेन अमृत योनिनाṛtena amṛta yonināистиной, источником бессмертия; ритой, лоном амриты
धर्म अर्थ व्यवहार अङ्गैःdharma artha vyavahāra aṅgaiḥчленами дхармы, пользы и поведения; законом и делами
तस्मै सत्य आत्मने नमःtasmai satya ātmane namaḥтому истинному Я поклон; поклон Сатья-атману
यम् पृथक् धर्म चरणाःyam pṛthak dharma caraṇāḥкого разные исполнители дхармы; идущие разными путями
पृथक् धर्म फल एषिणःpṛthak dharma phala eṣiṇaḥжелающие разных плодов дхармы; ищущие особые плоды
पृथक् धर्मैः समर्चन्तिpṛthak dharmaiḥ samarcantiразными дхармами почитают; многообразными законами
तस्मै धर्म आत्मने नमःtasmai dharma ātmane namaḥтому дхармическому Я поклон; поклон Дхарма-атману
यम् तम् व्यक्त स्थम् अव्यक्तम्yam tam vyakta stham avyaktamкого того, пребывающего в явном и неявном; видимого и скрытого
विचिन्वन्ति महा ऋषयःvicinvanti mahā ṛṣayaḥисследуют великие риши; ищут мудрецы
क्षेत्रे क्षेत्रज्ञम् आसीनम्kṣetre kṣetrajñam āsīnamв поле сидящего кшетраджну; знающего поле
तस्मै क्षेत्र आत्मने नमःtasmai kṣetra ātmane namaḥтому полевому Я поклон; поклон Кшетра-атману
यम् दृग् आत्मानम् आत्म स्थम्yam dṛg ātmānam ātma sthamкого как зрящее Я, в себе пребывающее; созерцающего внутри
वृतम् षोडशभिः गुणैःvṛtam ṣoḍaśabhiḥ guṇaiḥокружённое шестнадцатью качествами; с шестнадцатью свойствами
प्राहुः सप्तदशम् सांख्याःprāhuḥ saptadaśam sāṃkhyāḥсанкхьи называют семнадцатым; над шестнадцатью
तस्मै सांख्य आत्मने नमःtasmai sāṃkhya ātmane namaḥтому санкхьяическому Я поклон; поклон Санкхья-атману
यम् विनिद्राः जित श्वासाःyam vinidrāḥ jita śvāsāḥкого бодрствующие, победившие дыхание; йоги без сна
सत्त्व स्थाः संयत इन्द्रियाःsattva sthāḥ saṃyata indriyāḥстоящие в саттве, сдержавшие чувства; обузданные
ज्योतिः पश्यन्ति युञ्जानाःjyotiḥ paśyanti yuñjānāḥвидят как свет, упражняясь; созерцают сияние
तस्मै योग आत्मने नमःtasmai yoga ātmane namaḥтому йогическому Я поклон; поклон Йога-атману
अपुण्य पुण्य उपरमेapuṇya puṇya uparameпри прекращении греха и заслуги; за пределом обоих
यम् पुनर् भव निर्भयाःyam punar bhava nirbhayāḥк которому не боящиеся перерождения; свободные от страха
शान्ताः संन्यासिनः यान्तिśāntāḥ saṃnyāsinaḥ yāntiумиротворённые санньясины идут; отречённые достигают
तस्मै मोक्ष आत्मने नमःtasmai mokṣa ātmane namaḥтому освобождающему Я поклон; поклон Мокша-атману
यः असौ युग सहस्र अन्तेyaḥ asau yuga sahasra anteкто в конце тысячи юг; при конце эпох
प्रदीप्त अर्चिः विभावसुःpradīpta arciḥ vibhāvasuḥпылающий пламенем огонь; сияющий Агни
संभक्षयति भूतानिsaṃbhakṣayati bhūtāniпожирает существа; поглощает живых
तस्मै घोर आत्मने नमःtasmai ghora ātmane namaḥтому грозному Я поклон; поклон Гхора-атману
संभक्ष्य सर्व भूतानिsaṃbhakṣya sarva bhūtāniпожрав все существа; поглотив всё живое
कृत्वा च एक अर्णवम् जगत्kṛtvā ca eka arṇavam jagatи сделав мир единым океаном; превратив в воды
बालः स्वपिति यः च एकःbālaḥ svapiti yaḥ ca ekaḥкто один спит как ребёнок; покоится младенцем
तस्मै माया आत्मने नमःtasmai māyā ātmane namaḥтому майяическому Я поклон; поклон Майя-атману
सहस्र शिरसे तस्मैsahasra śirase tasmaiтому тысячеголовому; с тысячей голов
पुरुषाय अमित आत्मनेpuruṣāya amita ātmaneПуруше безмерного Я; неизмеримой сущности
चतुः समुद्र पर्यायcatuḥ samudra paryāyaокружённому четырьмя океанами; чей круг четыре моря
योग निद्रा आत्मने नमःyoga nidrā ātmane namaḥйога-сонному Я поклон; поклон Йоганидра-атману
अजस्य नाभौ अधि एकम्ajasya nābhau adhi ekamв пупе нерождённого одно; из пупа Аджи
यस्मिन् विश्वम् प्रतिष्ठितम्yasmin viśvam pratiṣṭhitamв котором мир утверждён; на котором стоит вселенная
पुष्करम् पुष्कर अक्षस्यpuṣkaram puṣkara akṣasyaлотос лотосоокого; падма Господа
तस्मै पद्म आत्मने नमःtasmai padma ātmane namaḥтому лотосному Я поклон; поклон Падма-атману
译文

«Поклон познаваемому Я, Пуруше с огненным сиянием за пределом великой тьмы, познав которого человек переходит смерть. Поклон ведическому Я, которого брахманы воспевают в великих гимнах, в огне и великом жертвоприношении. Поклон жертвенному Я, обители Риг, Яджус и Саман, образу жертвенных даров, семиниточной жертве. Поклон песенному Я, чьё тело — ведийские размеры, чья голова — триврит, чьи очи — Ратхантара и Брихати. Поклон Хамса-атману, золотой птице, родившейся как риши творцов мира в великой жертве. Поклон речевому Я, чьи слова — члены, соединения — суставы, чьи признаки — гласные и согласные, кого называют вечным слогом. Поклон истинному Я, строящему мост благих через истину, источник бессмертия, и через дхарму, пользу и человеческие дела. Поклон дхармическому Я, которого разные исполнители дхармы, желающие разных плодов, почитают разными дхармами. Поклон Кшетра-атману, которого великие риши ищут как кшетраджну, сидящего в поле явного и неявного. Поклон Санкхья-атману, которого санкхьи называют семнадцатым, зрящим Я, пребывающим в себе и окружённым шестнадцатью качествами. Поклон Йога-атману, которого бодрствующие, победившие дыхание и обуздавшие чувства йоги видят как свет. Поклон Мокша-атману, к которому идут умиротворённые санньясины, не боящиеся перерождения, когда прекращаются грех и заслуга. Поклон грозному Я, которое в конце тысячи юг пылающим огнём пожирает существа. Поклон Майя-атману, который, поглотив все существа и сделав мир единым океаном, один спит как ребёнок. Поклон Йоганидра-атману, тысячеголовому Пуруше безмерного Я, окружённому четырьмя океанами. Поклон Падма-атману, лотосу лотосоокого, в котором утверждён мир и который возникает из пупа нерождённого».

版本

e30bddf0725c · 发布于 2026年6月20日 17:16:45 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂