Sanātana
होलिका राक्षसी चेयं प्रह्लादभयदायिनी ॥ ततस्तां प्रदहंत्येवं काष्ठाद्यैर्गीतमंगलैः
संवत्सरस्य दाहोऽयं कामदाहो मतांतरे ॥ इति जानीहि विप्रेंद्र लोके स्थितिरनेकधा
पक्षांते द्वे पृथग्दैवे ततोऽमाव्रतमुच्यते ॥ पृथक्छृणुष्व मे विप्र पितॄणामतिवल्लभम्
चैत्रवैशाखयोस्तत्र दर्शे पितृसमर्चनम् ॥ पार्वणेन विधानेन श्राद्धं वित्तानुसारतः
द्विजानां भोजनं दानं गवादीनां विशेषतः ॥ सर्वमासेष्वमायां वै बहुपुण्यप्रदं यतः
ज्येष्ठामायां व्रतं प्रोक्तं सावित्र्याः कस्य नारद ॥ विधानं ज्येष्ठपूर्णावदिहापि परिकीर्तितम्
शुचौ नभसि भाद्रे च मासे पूर्णांतिके द्विज ॥ पितृश्राद्धं दानहोमसुरार्चानंत्यमश्नुते
भाद्रदर्शेऽपराह्णे तु तिलक्षेत्रसमुद्भवान् ॥ विरिंचिमनुनामंत्र्य हुंफट् छिन्नान्कुशान् द्विज
सर्वदा सर्वकार्येषु योजयेदेकदाऽपरान् ॥ इषामायां विशेषण पितॄणां श्राद्धतर्पणम्
holikā rākṣasī ceyaṃ prahlādabhayadāyinī || tatastāṃ pradahaṃtyevaṃ kāṣṭhādyairgītamaṃgalaiḥ
saṃvatsarasya dāho'yaṃ kāmadāho matāṃtare || iti jānīhi vipreṃdra loke sthitiranekadhā
pakṣāṃte dve pṛthagdaive tato'māvratamucyate || pṛthakchṛṇuṣva me vipra pitṝṇāmativallabham
caitravaiśākhayostatra darśe pitṛsamarcanam || pārvaṇena vidhānena śrāddhaṃ vittānusārataḥ
dvijānāṃ bhojanaṃ dānaṃ gavādīnāṃ viśeṣataḥ || sarvamāseṣvamāyāṃ vai bahupuṇyapradaṃ yataḥ
jyeṣṭhāmāyāṃ vrataṃ proktaṃ sāvitryāḥ kasya nārada || vidhānaṃ jyeṣṭhapūrṇāvadihāpi parikīrtitam
śucau nabhasi bhādre ca māse pūrṇāṃtike dvija || pitṛśrāddhaṃ dānahomasurārcānaṃtyamaśnute
bhādradarśe'parāhṇe tu tilakṣetrasamudbhavān || viriṃcimanunāmaṃtrya huṃphaṭ chinnānkuśān dvija
sarvadā sarvakāryeṣu yojayedekadā'parān || iṣāmāyāṃ viśeṣaṇa pitṝṇāṃ śrāddhatarpaṇam
«И эта Холика — ракшаси, дававшая страх Прахладе; потому её так и сжигают дровами и прочим, с благими песнями. А по иному мнению, это сожжение года или сожжение Камы; так знай, о владыка брахманов: обычай в мире многовиден. В концах двух половин — две титхи с разными божествами; затем излагается обет новолуния: слушай о нём отдельно от меня, о брахман, — он весьма любезен предкам. В чайтре и вайшакхе, в новолуние, — почитание предков: шраддха по уставу парваны, по достатку; кормление брахманов, даяние коров и прочего в особенности. Ибо во всех месяцах в новолуние это даёт много заслуги. В новолуние джьештхи изложен обет Савитри — кого, о Нарада? — устав его возглашён и здесь, как в полнолуние джьештхи. В месяцах шучи, набхасе и бхадре, о брахман, к концу полнолуния шраддха предкам, даяние, хома и почитание богов обретают бесконечность. В новолуние бхадры, в послеполуденный час, срезанные на сезамовом поле куши, заговорив их мантрой Виринчи и «хум пхат», о брахман, пусть применяет всегда, во всех делах; однажды — другие. В новолуние иши — в особенности шраддха и тарпана предкам…»
381e60ea234b · 发布于 2026年9月5日 23:06:35 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
О костре сказано три вещи разом: это ракшаси, пугавшая Прахладу; это сожжение уходящего года; это сожжение Камы. Свод не выбирает и заключает прямо: «обычай в мире многовиден». Такое признание разноголосицы редко встречается в предписательной части.
Куши для целого года срезают в один послеполуденный час на сезамовом поле и заговаривают. Обряд запасает вещество впрок: пучок травы, взятый в правильный день, годится «всегда, во всех делах».
Новолуние здесь противопоставлено полнолунию не божеством, а обращённостью: полнолуния отданы богам и богиням, новолуния — предкам, и назван весь их ряд по месяцам, без единого исключения.