Bhaviṣya Purāṇa
The Account of Creation and the Sacraments1.2.148-156
32 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.2.148-156
Devanāgarī

पञ्चानां कार्यमित्याहुरात्मनः श्रेयसे नृप । देवपितृमनुष्याणां भूतानां ब्राह्मणस्तथा
एतेषां चाष्टकाकर्म पार्वणश्राद्धमेव हि । श्रावणी चाग्रहायणी चैत्री चाश्वयुजी तथा
पाकयज्ञास्तथा सप्त अग्न्याधानं च सत्क्रिया । अग्निहोत्रं तथा राजन्दर्शं च विधुसञ्क्षये
पौर्णमासं च राजेन्द्र चातुर्मास्यानि चापि हि । निरूपणं पशुवधं तथा सौत्रामणीति च
हविर्यज्ञास्तथा सप्त तेषां चापि हि सत्क्रिया । अग्निष्टोमोऽत्यग्निष्टोमस्तथोक्थ्यः षोडशीं विदुः
वाजपेयोऽतिरात्रश्च आप्तोर्यामेति वै स्मृतः । संस्कारेषु स्थिताः सप्त सोमाः कुरुकुलोद्वह
इत्येते द्विजसंस्काराश्चत्वारिंशन्नृपोत्तम । अष्टौ चात्मगुणास्तात शृणु तानपि भारत
अनसूया दया क्षान्तिरनायासं च मङ्गलम् । अकार्पण्यं तथा शौचमस्पृहा च कुरूद्वह
य एतेऽष्टगुणास्तात कीर्त्यन्ते वै मनीषिभिः । एतेषां लक्षणं वीर शृणु सर्वमशेषतः

Transliteration (IAST)

pañcānāṃ kāryamityāhurātmanaḥ śreyase nṛpa | devapitṛmanuṣyāṇāṃ bhūtānāṃ brāhmaṇastathā
eteṣāṃ cāṣṭakākarma pārvaṇaśrāddhameva hi | śrāvaṇī cāgrahāyaṇī caitrī cāśvayujī tathā
pākayajñāstathā sapta agnyādhānaṃ ca satkriyā | agnihotraṃ tathā rājandarśaṃ ca vidhusañkṣaye
paurṇamāsaṃ ca rājendra cāturmāsyāni cāpi hi | nirūpaṇaṃ paśuvadhaṃ tathā sautrāmaṇīti ca
haviryajñāstathā sapta teṣāṃ cāpi hi satkriyā | agniṣṭomo'tyagniṣṭomastathokthyaḥ ṣoḍaśīṃ viduḥ
vājapeyo'tirātraśca āptoryāmeti vai smṛtaḥ | saṃskāreṣu sthitāḥ sapta somāḥ kurukulodvaha
ityete dvijasaṃskārāścatvāriṃśannṛpottama | aṣṭau cātmaguṇāstāta śṛṇu tānapi bhārata
anasūyā dayā kṣāntiranāyāsaṃ ca maṅgalam | akārpaṇyaṃ tathā śaucamaspṛhā ca kurūdvaha
ya ete'ṣṭaguṇāstāta kīrtyante vai manīṣibhiḥ | eteṣāṃ lakṣaṇaṃ vīra śṛṇu sarvamaśeṣataḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
गर्भाधानं पुंसवनं सीमन्तोन्नयनं तथाgarbhādhānaṃ puṃsavanaṃ sīmantonnayanaṃ tathā«„зачатие, обряд на рождение сына, расчёсывание пробора,; зачатие сынорождение проборарасчёсывание также
जातकर्मान्नाशनं च चूडोपनयनं नृपjātakarmānnāśanaṃ ca cūḍopanayanaṃ nṛpaобряд рождения, первое кормление, стрижка и посвящение, о царь; рождениеобряд первоекормление же стрижкапосвящение царь
ब्रह्मव्रतानि चत्वारि स्नानं च तदनन्तरम्brahmavratāni catvāri snānaṃ ca tadanantaram«„четыре обета Брахмана и омовение вслед за тем,; Брахманаобеты четыре омовение же затем
सधर्मचारिणीयोगो यज्ञानां कर्म मानदsadharmacāriṇīyogo yajñānāṃ karma mānadaсопряжение со спутницей в дхарме, дело жертв, о дарящий почёт; содхармыспутницейсопряжение жертв дело почётдарящий
पाकयज्ञास्तथा सप्त अग्न्याधानं च सत्क्रियाpākayajñāstathā sapta agnyādhānaṃ ca satkriyā«„семь варёных жертв, а также возложение огня и доброе дело,; варёныежертвы также семь огнявозложение же добродело
अग्निहोत्रं तथा राजन्दर्शं च विधुसञ्क्षयेagnihotraṃ tathā rājandarśaṃ ca vidhusañkṣayeагнихотра, а также, о царь, даршá при ущербе луны; агнихотра также царь дарша же лунеущербе
हविर्यज्ञास्तथा सप्त तेषां चापि हि सत्क्रियाhaviryajñāstathā sapta teṣāṃ cāpi hi satkriyā«„семь жертв возлияния, и их доброе совершение;; возлияниежертвы также семь их же ведь доброесовершение
अग्निष्टोमोऽत्यग्निष्टोमस्तथोक्थ्यः षोडशीं विदुःagniṣṭomo'tyagniṣṭomastathokthyaḥ ṣoḍaśīṃ viduḥагништома, атьягништома, уктхья и шодаши знают,; агништома атьягништома также уктхья шодаши знают
इत्येते द्विजसंस्काराश्चत्वारिंशन्नृपोत्तमityete dvijasaṃskārāścatvāriṃśannṛpottama«„вот они, сорок обрядов дваждырождённого, о лучший из царей;; так эти дваждырождённогообряды сорок царейлучший
अष्टौ चात्मगुणास्तात शृणु तानपि भारतaṣṭau cātmaguṇāstāta śṛṇu tānapi bhārataи восемь качеств души, милый, — выслушай и их, о Бхарата; восемь же душикачества милый выслушай их же Бхарата
अनसूया दया क्षान्तिरनायासं च मङ्गलम्anasūyā dayā kṣāntiranāyāsaṃ ca maṅgalam«„независтливость, сострадание, терпение, нетруждение, благость,; независтливость сострадание терпение нетруждение благость
अकार्पण्यं तथा शौचमस्पृहा च कुरूद्वहakārpaṇyaṃ tathā śaucamaspṛhā ca kurūdvahaнескаредность, а также чистота и нежадность, о краса Куру“; нескаредность также чистота нежадность же Куракраса
Translation

«„Зачатие, обряд на рождение сына, расчёсывание пробора, обряд рождения, первое кормление, стрижка и посвящение, о царь, четыре обета Брахмана и омовение вслед за тем, сопряжение со спутницей в дхарме, дело жертв, о дарящий почёт. Пятерых должно совершать ради собственного блага, о царь: богам, предкам, людям, существам и брахманам; и обряд восьмых дней, и поминание в день перелома, шравани, аграхаяни, чайтри и ашваюджи; семь варёных жертв, а также возложение огня и доброе дело, агнихотра, а также, о царь, даршá при ущербе луны, полнолунная, о владыка царей, и четырёхмесячные, определение, заклание скота и саутрамани; семь жертв возлияния, и их доброе совершение; агништома, атьягништома, уктхья и шодаши знают, ваджапея, атиратра и аптарьяма помнятся: семь сом стоят в обрядах, о краса рода Куру. Вот они, сорок обрядов дваждырождённого, о лучший из царей; и восемь качеств души, милый, — выслушай и их, о Бхарата: независтливость, сострадание, терпение, нетруждение, благость, нескаредность, а также чистота и нежадность, о краса Куру“».

Version

1696bd7375d0 · published Aug 19, 2026, 4:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with