Bhaviṣya Purāṇa
The Rite of Hearing the Purāṇa1.216.113-120
1190 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.216.113-120
Devanāgarī

दैवे कर्मणि पित्र्ये च स ज्ञेयः पंक्तिपावनः ॥ वाचकश्च यतिश्चैव तथा यश्च षडंगवित्
एते सर्वे नृपश्रेष्ठ विज्ञेयाः पंक्तिपावनाः ॥ नामनी वाचकस्यैते शृङ्गवार्थमथैतयोः
इतिहासपुराणानि जयेति विदितानि वै ॥ उपजीवति यस्माद्वै वाचयानो द्विजो नृप ॥ जयोपजीवी तेनासौ गतः ख्यातिं तु वाचकः
विस्पष्टमद्भुतं शांतं स्पष्टाक्षरमिदं तथा ॥ कलस्वरसमायुक्तं रसभावसमन्वितम्
युध्यमानोथ वात्यर्थं ग्रंथार्थं कृत्स्नशो नृप ॥ ब्राह्मणादिषु वर्णेषु ग्रंथार्थं चार्पयेत्तथा
य एवं वाचयेद्राजन्य विप्रो व्यास उच्यते ॥ अतोऽन्यथा वाचयिता न गच्छेद्व्यासतां क्वचित्
त्रिविधं वाचकं विद्यात्सदा गुणविभेदतः ॥ श्रावकं च महाबाहो त्रिविधं गुणभेदतः
द्वावेतौ कथ्यमानौ तु निबोध गदतो मम ॥ अभिद्रुतं तथास्पष्टं विस्तरं स्वरवर्जितम्

Transliteration (IAST)

daive karmaṇi pitrye ca sa jñeyaḥ paṃktipāvanaḥ || vācakaśca yatiścaiva tathā yaśca ṣaḍaṃgavit
ete sarve nṛpaśreṣṭha vijñeyāḥ paṃktipāvanāḥ || nāmanī vācakasyaite śṛṅgavārthamathaitayoḥ
itihāsapurāṇāni jayeti viditāni vai || upajīvati yasmādvai vācayāno dvijo nṛpa || jayopajīvī tenāsau gataḥ khyātiṃ tu vācakaḥ
vispaṣṭamadbhutaṃ śāṃtaṃ spaṣṭākṣaramidaṃ tathā || kalasvarasamāyuktaṃ rasabhāvasamanvitam
yudhyamānotha vātyarthaṃ graṃthārthaṃ kṛtsnaśo nṛpa || brāhmaṇādiṣu varṇeṣu graṃthārthaṃ cārpayettathā
ya evaṃ vācayedrājanya vipro vyāsa ucyate || ato'nyathā vācayitā na gacchedvyāsatāṃ kvacit
trividhaṃ vācakaṃ vidyātsadā guṇavibhedataḥ || śrāvakaṃ ca mahābāho trividhaṃ guṇabhedataḥ
dvāvetau kathyamānau tu nibodha gadato mama || abhidrutaṃ tathāspaṣṭaṃ vistaraṃ svaravarjitam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मधु पायसं कालशाकस्तिलाश्च कुतपस्तथाmadhu pāyasaṃ kālaśākastilāśca kutapastathā**мёд, паяса, каласака, сезам и кутапа**; мёд паяса каласака сезам кутапа также
दैवे कर्मणि पित्र्ये च स ज्ञेयः पंक्तिपावनःdaive karmaṇi pitrye ca sa jñeyaḥ paṃktipāvanaḥ**в божьем деле и в отчем его должно знать очистителем ряда**; божьемделе отчем его знать рядаочиститель
वाचकश्च यतिश्चैव तथा यश्च षडंगवित्vācakaśca yatiścaiva tathā yaśca ṣaḍaṃgavit**чтец, и подвижник, и тот, кто шесть членов ведает**; чтец подвижник также который шестьчленовведающий
इतिहासपुराणानि जयेति विदितानि वैitihāsapurāṇāni jayeti viditāni vai**итихасы и пураны ведомы как «Джая»**; итихасыпураны Джая так ведомые
जयोपजीवी तेनासौ गतः ख्यातिं तु वाचकःjayopajīvī tenāsau gataḥ khyātiṃ tu vācakaḥ**оттого чтец и прославлен как «Джаею живущий»**; Джаейживущий тем тот прославленный чтец
अतोऽन्यथा वाचयिता न गच्छेद्व्यासतां क्वचित्ato'nyathā vācayitā na gacchedvyāsatāṃ kvacit**читающий иначе никогда не достигнет Вьясова достоинства**; отэтогоиначе читающий не достигнет Вьясовости нигде
Translation

«„Нет равного Вьясе, наилучшего, — такова ведийская шрути. И среди тысяч брахманов сей брахман наречён наилучшим: когда, воссев, вкушает Вьяса в кругу брахманов. О очистительных на шраддхе, о родимый, поведано мне встарь Брахмою, о тигр среди царей; слушай их по уставу: мёд, паяса, каласака, сезам и кутапа, и серебро в сосудах, а среди брахманов — чтец. В божьем деле и в отчем его должно знать очистителем ряда: чтец, и подвижник, и тот, кто шесть членов ведает, — все сии, о лучший из царей, должны быть ведомы очистителями ряда. Итихасы и пураны ведомы как «Джая»; поскольку дваждырождённый, читая, тем кормится, — оттого чтец и прославлен как «Джаею живущий». Явственно, дивно, умирённо, с ясными буквами; со стройным голосом, с расою и чувством, — весьма разумея смысл сочинения целиком, о царь, — брахманам и прочим сословиям смысл сочинения да передаст. Кто так читает, о царь, тот брахман зовётся Вьясою; читающий иначе никогда не достигнет Вьясова достоинства“».

Version

dc69a5d2ef79 · published Aug 22, 2026, 6:10:54 PM UTC

Available inRU

Page between verses with