Bhaviṣya Purāṇa
The Faults of Saṃsāra4.4.25-30
1710 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 4.4.25-30
Devanāgarī

एवं स गर्भदुःखेन महता परिपीडितः ॥ जीवः कर्मवशादास्ते मोक्षोपायं विचिंतयन्
यथा गिरिवराक्रांतः कश्चिद्दुःखेन तिष्ठति ॥ तथा जरायुणा देही दुःखे तिष्ठति चेष्टितः
पतितः सागरे यद्वद्दुःखैरास्ते समाकुल. ॥ गर्भोदकेन सिक्तांगस्तथास्ते व्याकुलः पुमान्
लोहकुंभे यथा न्यस्तः पच्यते कश्चिदग्निना ॥ तथा स पच्यते जंतुर्गर्भस्थः पीडितोदरः
सूचीभिरग्निवर्णाभिर्विभिन्नस्य निरंतरम् ॥ यद्दुःखमुपजायेत तद्गर्भेऽष्टगुणं भवेत्
गर्भवासात्परो वासः कष्टो नैवास्ति कुत्रचित् ॥ देहिनां दुःखवद्राजन्सुघोरो ह्यतिसङ्कटः

Transliteration (IAST)

evaṃ sa garbhaduḥkhena mahatā paripīḍitaḥ || jīvaḥ karmavaśādāste mokṣopāyaṃ viciṃtayan
yathā girivarākrāṃtaḥ kaścidduḥkhena tiṣṭhati || tathā jarāyuṇā dehī duḥkhe tiṣṭhati ceṣṭitaḥ
patitaḥ sāgare yadvadduḥkhairāste samākula. || garbhodakena siktāṃgastathāste vyākulaḥ pumān
lohakuṃbhe yathā nyastaḥ pacyate kaścidagninā || tathā sa pacyate jaṃturgarbhasthaḥ pīḍitodaraḥ
sūcībhiragnivarṇābhirvibhinnasya niraṃtaram || yadduḥkhamupajāyeta tadgarbhe'ṣṭaguṇaṃ bhavet
garbhavāsātparo vāsaḥ kaṣṭo naivāsti kutracit || dehināṃ duḥkhavadrājansughoro hyatisaṅkaṭaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
जीवः कर्मवशादास्ते मोक्षोपायं विचिंतयन्jīvaḥ karmavaśādāste mokṣopāyaṃ viciṃtayan**джива пребывает во власти деяний, обдумывая средство освобождения**; джива деянийвласти пребывает освобождениясредство обдумывая
यथा गिरिवराक्रांतः कश्चिद्दुःखेन तिष्ठतिyathā girivarākrāṃtaḥ kaścidduḥkhena tiṣṭhati**как некто, придавленный лучшею из гор, пребывает в муке**; как некто лучшеюизгорпридавленный вмуке пребывает
गर्भोदकेन सिक्तांगस्तथास्ते व्याकुलः पुमान्garbhodakena siktāṃgastathāste vyākulaḥ pumān**с телом, омытым водами чрева, так пребывает смятенный муж**; чревоводамиомытымтелом так пребывает смятенныймуж
लोहकुंभे यथा न्यस्तः पच्यते कश्चिदग्निनाlohakuṃbhe yathā nyastaḥ pacyate kaścidagninā**как некто, вложенный в железный котёл, варится огнём**; жележныйкотёл вложенный варится огнём
यद्दुःखमुपजायेत तद्गर्भेऽष्टगुणं भवेत्yadduḥkhamupajāyeta tadgarbhe'ṣṭaguṇaṃ bhavet**какая мука возникла бы — та во чреве бывает восьмикратной**; какаямукавозниклабы тавочреве восьмикратнойбывает
गर्भवासात्परो वासः कष्टो नैवास्ति कुत्रचित्garbhavāsātparo vāsaḥ kaṣṭo naivāsti kutracit**жилища тягостнее, чем жилище во чреве, нет нигде**; чревапребыванияболее жилище тягостное нетнигде
Translation

«„Так он, тяжко удручённый мукою чрева, — джива пребывает во власти деяний, обдумывая средство освобождения. Как некто, придавленный лучшею из гор, пребывает в муке, так и воплощённый, стеснённый последом, пребывает в муке. Как упавший в океан пребывает, охваченный муками, — с телом, омытым водами чрева, так пребывает смятенный муж. Как некто, вложенный в железный котёл, варится огнём, так варится то существо во чреве, с придавленным животом. Какая мука возникла бы у того, кто беспрестанно пронзаем иглами цвета огня, — та во чреве бывает восьмикратной. Жилища тягостнее, чем жилище во чреве, нет нигде: как мука воплощённых, о царь, оно прегрозно и крайне тесно“».

Version

fc6d3778b168 · published Aug 20, 2026, 6:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with