Bhaviṣya Purāṇa
The Faults of Saṃsāra4.4.97-102
1722 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 4.4.97-102
Devanāgarī

आगंतुकेर्भयैः पुंसां व्याधिशोकैरनेकधा ॥ भक्ष्यतेऽर्द्धं च तत्रापि यच्छेषं तच्च जीवति
जीवितांते च मरणं महाघोरमवाप्नुयात् ॥ जायते जन्मकोटीषु मृतः कर्मवशात्पुनः
देहभेदेन यः पुंसां वियोगः कर्मसंक्षयात् ॥ मरणं तद्विनिर्दिष्टं नान्यथा परमार्थतः
महातपप्रविष्टस्य च्छिद्यमानेषु मर्मसु ॥ यद्दुःखं मरणे जंतोर्न तस्येहोपमा क्वचित्
हा तात मातः कांतेति रुदन्नेवं हि दुःखितः ॥ मंडूक इव सर्पेण ग्रस्यते मृत्युना जनः
बांधवैः संपरिष्वक्तः प्रियैः स परिवारितः ॥ निःश्वसन्दीर्घमुष्णं च मुखेन परिशुष्यति

Transliteration (IAST)

āgaṃtukerbhayaiḥ puṃsāṃ vyādhiśokairanekadhā || bhakṣyate'rddhaṃ ca tatrāpi yaccheṣaṃ tacca jīvati
jīvitāṃte ca maraṇaṃ mahāghoramavāpnuyāt || jāyate janmakoṭīṣu mṛtaḥ karmavaśātpunaḥ
dehabhedena yaḥ puṃsāṃ viyogaḥ karmasaṃkṣayāt || maraṇaṃ tadvinirdiṣṭaṃ nānyathā paramārthataḥ
mahātapapraviṣṭasya cchidyamāneṣu marmasu || yadduḥkhaṃ maraṇe jaṃtorna tasyehopamā kvacit
hā tāta mātaḥ kāṃteti rudannevaṃ hi duḥkhitaḥ || maṃḍūka iva sarpeṇa grasyate mṛtyunā janaḥ
bāṃdhavaiḥ saṃpariṣvaktaḥ priyaiḥ sa parivāritaḥ || niḥśvasandīrghamuṣṇaṃ ca mukhena pariśuṣyati

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
जायते जन्मकोटीषु मृतः कर्मवशात्पुनःjāyate janmakoṭīṣu mṛtaḥ karmavaśātpunaḥ**умерший вновь рождается в коти рождений по власти деяний**; умерший вновьрождается котирождениях деянийвластью
मरणं तद्विनिर्दिष्टं नान्यथा परमार्थतःmaraṇaṃ tadvinirdiṣṭaṃ nānyathā paramārthataḥ**то и указано как смерть, а не иначе по высшей истине**; тоуказаносмертью неиначе повысшейистине
यद्दुःखं मरणे जंतोर्न तस्येहोपमा क्वचित्yadduḥkhaṃ maraṇe jaṃtorna tasyehopamā kvacit**какая мука у существа при смерти — ей здесь нигде нет подобия**; какаямука усуществаприсмерти нигденетподобия
मंडूक इव सर्पेण ग्रस्यते मृत्युना जनःmaṃḍūka iva sarpeṇa grasyate mṛtyunā janaḥ**словно лягушка змеёю, человек поглощается смертью**; словнолягушказмеёю человек смертьюпоглощается
निःश्वसन्दीर्घमुष्णं च मुखेन परिशुष्यतिniḥśvasandīrghamuṣṇaṃ ca mukhena pariśuṣyati**дыша долго и горячо, он пересыхает ртом**; долгоигорячодыша ртомпересыхает
संमूढः क्षिपतेऽत्यर्थं हस्तपादावितस्ततःsaṃmūḍhaḥ kṣipate'tyarthaṃ hastapādāvitastataḥ**обморочённый, чрезмерно мечет руками и ногами туда и сюда**; обморочённый чрезмернометает рукаминогами тудаисюда
Translation

«„А в конце жизни он обретает прегрозную смерть; умерший вновь рождается в коти рождений по власти деяний. Разлучение людей через разрыв тела, от истощения деяний, — то и указано как смерть, а не иначе по высшей истине. У вошедшего в великий жар, когда рассекаются жизненные точки, — какая мука у существа при смерти, ей здесь нигде нет подобия. „Ах, отец, мать, любимая!“ — так рыдая, удручённый, словно лягушка змеёю, человек поглощается смертью. Обнимаемый роднёю, окружённый дорогими, дыша долго и горячо, он пересыхает ртом. И кричит на ложе, оборачиваясь снова и снова; обморочённый, чрезмерно мечет руками и ногами туда и сюда“».

Version

f896000ba2d8 · published Aug 20, 2026, 6:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with