Mādhurya-kādambinī
Subduing every seizer3.1Viśvanātha Cakravartī
28 / 77
Linux
Turn pages
Mādhurya-kādambinī · 3.1
॥
Devanāgarī

अथ अनर्थानां निवृत्तिः । ते चानर्थाश् चतुर्विधाः—दुष्कृतोत्थाः सुकृतोत्था अपराधोत्था भक्त्युत्थाश् चेति ।तत्र दुष्कृतोत्थाः दुरभिनिवेशद्वेषरागाद्याः पूर्वोक्ताः क्लेशा एव । सुकृतोत्था भोगाभिनिवेशा विविधा एव । ते च क्लेशान्तःपातिन इति केचित् । अपराधोत्था इत्य् अत्र नामापराधा एव गृह्यन्ते । सेवापराधानां तु नामभिस् तत्तन्निवर्तकस्तोत्रपाठैः सेवासातत्येन च भव्यस्य विवेकिनः प्रायः प्रतिदिनम् एवोपशमेनाङ्कुरीभावानुपलब्धेः । किन्तु तत्तदुपशमसम्भवबलेन तत्र सावधानताशैथिल्ये सेवापराधा अपि नामापराधा एव स्युः । तथा ह्य् उक्तम्—नाम्नो बलाद् यस्य हि पापबुद्धिः इति । तत्र नाम इत्य् उपलक्षणं भक्तिमात्रस्यैवोपशमकस्य । धर्मशास्त्रेऽपि प्रायश्चित्तबलेन पापाचरणे न तस्य पापस्य क्षयः प्रत्युत गाढतैव

Transliteration (IAST)

atha anarthānāṁ nivṛttiḥ | te cānarthāś caturvidhāḥ—duṣkṛtotthāḥ sukṛtotthā aparādhotthā bhakty-utthāś ceti |tatra duṣkṛtotthāḥ durabhiniveśa-dveṣa-rāgādyāḥ pūrvoktāḥ kleśā eva | sukṛtotthā bhogābhiniveśā vividhā eva | te ca kleśāntaḥ-pātina iti kecit | aparādhotthā ity atra nāmāparādhā eva gṛhyante | sevāparādhānāṁ tu nāmabhis tat-tan-nivartaka-stotra-pāṭhaiḥ sevā-sātatyena ca bhavyasya vivekinaḥ prāyaḥ pratidinam evopaśamenāṅkurī-bhāvānupalabdheḥ | kintu tat-tad-upaśama-sambhava-balena tatra sāvadhānatā-śaithilye sevāparādhā api nāmāparādhā eva syuḥ | tathā hy uktam—nāmno balād yasya hi pāpa-buddhiḥ iti | tatra nāma ity upalakṣaṇaṁ bhakti-mātrasyaivopaśamakasya | dharma-śāstre'pi prāyaścitta-balena pāpācaraṇe na tasya pāpasya kṣayaḥ pratyuta gāḍhataiva

metre not identified

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथathaтеперь
अनर्थानांanarthānāṁпомех
निवृत्तिःnivṛttiḥустранение
तेteэти
चानर्थाश्cānarthāśже помехи
चतुर्विधाःcaturvidhāḥчетырёх видов
दुष्कृतोत्थाःduṣkṛtotthāḥрождённые дурными делами
सुकृतोत्थाsukṛtotthāрождённые благими делами
अपराधोत्थाaparādhotthāрождённые оскорблениями
भक्त्य्-उत्थाश्bhakty-utthāśрождённые преданностью
चेतिcetiи — так
तत्रtatraиз них
दुष्कृतोत्थाःduṣkṛtotthāḥрождённые дурными делами
दुरभिनिवेश-द्वेष-रागाद्याःdurabhiniveśa-dveṣa-rāgādyāḥдурная поглощённость, неприязнь, влечение и прочее
पूर्वोक्ताःpūrvoktāḥназванные прежде
क्लेशाkleśāстрадания
एवevaже
सुकृतोत्थाsukṛtotthāрождённые благими делами
भोगाभिनिवेशाbhogābhiniveśāпоглощённость наслаждениями
विविधाvividhāразного рода
एवevaже
तेteони
चcaи
क्लेशान्तः-पातिनkleśāntaḥ-pātinaвходят в число страданий
इतिitiтак
केचित्kecitнекоторые [считают]
अपराधोत्थाaparādhotthā«рождённые оскорблениями»
इत्य् अत्रity atraздесь
नामापराधाnāmāparādhāоскорбления имени
एवevaлишь
गृह्यन्तेgṛhyanteподразумеваются
सेवापराधानांsevāparādhānāṁу оскорблений в служении
तुtuже
नामभिस्nāmabhisименами
तत्-तन्-निवर्तक-स्तोत्र-पाठैःtat-tan-nivartaka-stotra-pāṭhaiḥчтением гимнов, их снимающих
सेवा-सातत्येनsevā-sātatyenaнепрерывностью служения
चcaи
भव्यस्यbhavyasyaу достойного
विवेकिनःvivekinaḥрассудительного
प्रायःprāyaḥобычно
प्रतिदिनम्pratidinamкаждый день
एवोपशमेनाङ्कुरी-भावानुपलब्धेःevopaśamenāṅkurī-bhāvānupalabdheḥони утихают и не успевают прорасти
किन्तुkintuно
तत्-तद्-उपशम-सम्भव-बलेनtat-tad-upaśama-sambhava-balenaполагаясь на то, что их можно унять
तत्रtatraв этом
सावधानता-शैथिल्येsāvadhānatā-śaithilyeпри ослаблении внимательности
सेवापराधाsevāparādhāоскорбления в служении
अपिapiи
नामापराधाnāmāparādhāоскорблениями имени
एवevaже
स्युःsyuḥстановятся
तथाtathāтак
ह्य्hyведь
उक्तम्uktamсказано
नाम्नोnāmnoимени
बलाद्balādсилой
यस्यyasyaу кого
हिhiже
पाप-बुद्धिःpāpa-buddhiḥнамерение грешить
इतिitiтак
तत्रtatraтам
नामnāma«имя»
इत्य्ityэто
उपलक्षणंupalakṣaṇaṁуказание
भक्ति-मात्रस्यैवोपशमकस्यbhakti-mātrasyaivopaśamakasyaна всю преданность, унимающую [грехи]
धर्म-शास्त्रेऽपिdharma-śāstre'piи в законах дхармы
प्रायश्चित्त-बलेनprāyaścitta-balenaполагаясь на искупление
पापाचरणेpāpācaraṇeпри совершении греха
नnaне
तस्यtasyaэтого
पापस्यpāpasyaгреха
क्षयःkṣayaḥуничтожение
प्रत्युतpratyutaнапротив
गाढतैवgāḍhataivaлишь уплотнение
Translation

Теперь — устранение помех. Помехи четырёх видов: рождённые дурными делами, рождённые благими делами, рождённые оскорблениями и рождённые преданностью. Рождённые дурными делами — это названные прежде страдания: дурная поглощённость, неприязнь, влечение и прочее. Рождённые благими делами — разного рода поглощённость наслаждениями; некоторые считают, что и они входят в число страданий. Под «рождёнными оскорблениями» подразумеваются лишь оскорбления святого имени. Оскорбления же в служении у рассудительного и достойного обычно каждый день унимаются именами, чтением гимнов, что их снимают, и непрерывностью служения, — и не успевают прорасти. Но если, полагаясь на то, что их можно унять, он ослабит внимательность, то и оскорбления в служении станут оскорблениями имени. Ведь сказано: «кто силой имени намеревается грешить…» — и «имя» здесь указывает на всю преданность, которая унимает грехи. И даже по законам дхармы, если грешить, полагаясь на искупление, грех не уничтожается, а лишь уплотняется.

Version

0c5c4969d2c6 · published Sep 28, 2026, 3:51:26 PM UTC

Available inRU

Page between verses with