Mādhurya-kādambinī
Subduing every seizer3.21Viśvanātha Cakravartī
48 / 77
Linux
Turn pages
Mādhurya-kādambinī · 3.21
॥
Devanāgarī

तथा हि नामापराधप्रसङ्गे—के तेऽपराधा विप्रेन्द्र नाम्नो भगवतः कृतः ।विनिघ्नन्ति नृणां कृत्यं प्राकृतं ह्य् आनयन्ति हि ॥ इति ।तदीयगुणनामादीनि सद्यः प्रेमप्रदान्य् अपि श्रुतानि कीर्तितानि च तत्तीर्थादिकं सद्यः सिद्धिदम् अपि चिरात् सेवितं तन्निवेदितानि घृतदुग्धताम्बूलादीनि सद्यः सर्वेन्द्रियतरङ्गनिवर्तकानि मुहुर् आस्वाद्य उपयुक्तान्य् एव स्वतः परमचिन्मयान्य् अप्य् एतानि यस्मात् प्राकृतानीव भवन्ति तेऽपराधाः के भगवन्नाम इति सोत्कम्पसविस्मयः प्रश्नः ।नन्व् एवं सति नामापराधवतो जनस्य भगवद्वैमुख्यस्यैवोचित्यात् तदुक्तं गुरुपादाश्रयभजनक्रियादिकम् अपि न सम्भवेत् । सत्यम् । प्रवर्तमाने महाज्वर इव ओदनादेर् अरोचकत्वाद् एवानुपादानम् इव नामापराधस्य गाढत्वे सति तत्र पुंसि श्रवणकीर्तनादिभजनक्रियाया अवकाश एव न स्याद् इत्य् अत्र कः सन्देहः । किन्तु ज्वरस्य मृदुत्वे चिरन्तनत्वे ओदनादेर् अपि किंचिद् रोचकत्वम् इव । बहुदिनतो भोगेनापराधस्य क्षीणवेगत्वे मृदुत्वे च भगवद्भक्तौ किंचिन्मात्ररुचिः स्याद् इति पुंसः प्रसज्जति भक्त्यधिकारः । ततश् च यथा पोष्टिकान्य् अपि दुग्धौदनादीनि जीर्णज्वरवन्तं पुमांसं न पुष्यन्ति किंचित् पुष्यन्ति च किन्तु ग्लानिकार्श्येन निवर्तयितुं शक्नुवन्ति कालेनौषधपथ्ययोः सेवितयोः शक्नुवन्ति च । तथैव तादृशस्य भक्त्यधिकारिणः श्रवणकीर्तनादीनि कालेनैव क्रमेणैव सकलं प्रकाशयन्तीति साधूक्तम्—आदौ श्रद्धा ततः साधुसङ्गोऽथ भजनक्रिया ।ततोऽनर्थनिवृत्तिः स्यात् ततो निष्ठा इत्य् आदि

Transliteration (IAST)

tathā hi nāmāparādha-prasaṅge—ke te'parādhā viprendra nāmno bhagavataḥ kṛtaḥ |vinighnanti nṛṇāṁ kṛtyaṁ prākṛtaṁ hy ānayanti hi || iti |tadīya-guṇa-nāmādīni sadyaḥ prema-pradāny api śrutāni kīrtitāni ca tat-tīrthādikaṁ sadyaḥ siddhidam api cirāt sevitaṁ tan-niveditāni ghṛta-dugdha-tāmbūlādīni sadyaḥ sarvendriya-taraṅga-nivartakāni muhur āsvādya upayuktāny eva svataḥ parama-cinmayāny apy etāni yasmāt prākṛtānīva bhavanti te'parādhāḥ ke bhagavan-nāma iti sotkampa-sa-vismayaḥ praśnaḥ |nanv evaṁ sati nāmāparādhavato janasya bhagavad-vaimukhyasyaivocityāt tad-uktaṁ guru-pādāśraya-bhajana-kriyādikam api na sambhavet | satyam | pravartamāne mahājvara iva odanāder arocakatvād evānupādānam iva nāmāparādhasya gāḍhatve sati tatra puṁsi śravaṇa-kīrtanādi-bhajana-kriyāyā avakāśa eva na syād ity atra kaḥ sandehaḥ | kintu jvarasya mṛdutve cirantanatve odanāder api kiṁcid rocakatvam iva | bahu-dinato bhogenāparādhasya kṣīṇa-vegatve mṛdutve ca bhagavad-bhaktau kiṁcin-mātra-ruciḥ syād iti puṁsaḥ prasajjati bhakty-adhikāraḥ | tataś ca yathā poṣṭikāny api dugdhaudanādīni jīrṇa-jvaravantaṁ pumāṁsaṁ na puṣyanti kiṁcit puṣyanti ca kintu glāni-kārśyena nivartayituṁ śaknuvanti kālenauṣadha-pathyayoḥ sevitayoḥ śaknuvanti ca | tathaiva tādṛśasya bhakty-adhikāriṇaḥ śravaṇa-kīrtanādīni kālenaiva krameṇaiva sakalaṁ prakāśayantīti sādhūktam—ādau śraddhā tataḥ sādhu-saṅgo'tha bhajana-kriyā |tato'nartha-nivṛttiḥ syāt tato niṣṭhā ity ādi

metre not identified

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तथा हिtathā hiа именно
नामापराध-प्रसङ्गेnāmāparādha-prasaṅgeв разделе об оскорблениях имени
केkeкаковы
तेऽपराधाte'parādhāте оскорбления
विप्रेन्द्रviprendraо лучший из брахманов
नाम्नोnāmnoпротив имени
भगवतःbhagavataḥБхагавана
कृतःkṛtaḥсовершённые
विनिघ्नन्तिvinighnantiгубят
नृणांnṛṇāṁлюдей
कृत्यंkṛtyaṁсвершение
प्राकृतंprākṛtaṁмирским
ह्य्hyведь
आनयन्तिānayantiделают
हिhiже
इतिitiтак
तदीय-गुण-नामादीनिtadīya-guṇa-nāmādīniЕго качества, имена и прочее
सद्यःsadyaḥсразу
प्रेम-प्रदान्य्prema-pradānyдарующие любовь
अपिapiхоть и
श्रुतानिśrutāniуслышанные
कीर्तितानिkīrtitāniвоспетые
चcaи
तत्-तीर्थादिकंtat-tīrthādikaṁЕго святые места и прочее
सद्यःsadyaḥсразу
सिद्धिदम्siddhidamдарующее совершенство
अपिapiхоть и
चिरात्cirātдолго
सेवितंsevitaṁпосещаемое
तन्-निवेदितानिtan-niveditāniподнесённые Ему
घृत-दुग्ध-ताम्बूलादीनिghṛta-dugdha-tāmbūlādīniтоплёное масло, молоко, бетель и прочее
सद्यःsadyaḥсразу
सर्वेन्द्रिय-तरङ्ग-निवर्तकानिsarvendriya-taraṅga-nivartakāniунимающие волны всех чувств
मुहुर्muhurснова и снова
आस्वाद्यāsvādyaвкушённые
उपयुक्तान्य्upayuktānyупотреблённые
एवevaже
स्वतःsvataḥсами по себе
परम-चिन्मयान्य्parama-cinmayānyвысшей духовной природы
अप्य्apyхоть и
एतानिetāniони
यस्मात्yasmātиз-за которых
प्राकृतानीवprākṛtānīvaбудто мирскими
भवन्तिbhavantiстановятся
तेऽपराधाःte'parādhāḥте оскорбления
केkeкаковы
भगवन्-नामbhagavan-nāmaимени Бхагавана
इतिitiтак
सोत्कम्प-स-विस्मयःsotkampa-sa-vismayaḥс трепетом и изумлением
प्रश्नःpraśnaḥвопрос
नन्व्nanvно
एवंevaṁтак
सतिsatiесли
नामापराधवतोnāmāparādhavatoоскорбившего имя
जनस्यjanasyaчеловека
भगवद्-वैमुख्यस्यैवोचित्यात्bhagavad-vaimukhyasyaivocityātраз ему пристало лишь отвращение от Бхагавана
तद्-उक्तंtad-uktaṁтам названное
गुरु-पादाश्रय-भजन-क्रियादिकम्guru-pādāśraya-bhajana-kriyādikamприбежище у стоп гуру, практика и прочее
अपिapiи
नnaне
सम्भवेत्sambhavetбыло бы возможно
सत्यम्satyamверно
प्रवर्तमानेpravartamāneпри разгоревшемся
महाज्वरmahājvaraсильном жаре
इवivaкак
ओदनादेर्odanāderрис и прочее
अरोचकत्वाद्arocakatvādиз-за отвращения
एवानुपादानम्evānupādānamне принимают
इवivaкак
नामापराधस्यnāmāparādhasyaоскорбления имени
गाढत्वेgāḍhatveпри густоте
सतिsatiкогда
तत्रtatraу этого
पुंसिpuṁsiчеловека
श्रवण-कीर्तनादि-भजन-क्रियायाśravaṇa-kīrtanādi-bhajana-kriyāyāдля практики слушания, воспевания и прочего
अवकाशavakāśaместа
एवevaвовсе
नnaне
स्याद्syādбудет
इत्य् अत्रity atraв этом
कःkaḥкакое
सन्देहःsandehaḥсомнение
किन्तुkintuно
ज्वरस्यjvarasyaжара
मृदुत्वेmṛdutveпри слабости
चिरन्तनत्वेcirantanatveпри затяжном
ओदनादेर्odanāderк рису и прочему
अपिapiи
किंचिद्kiṁcidнекоторая
रोचकत्वम्rocakatvamохота
इवivaкак
बहु-दिनतोbahu-dinatoза много дней
भोगेनापराधस्यbhogenāparādhasyaизжитием оскорбления
क्षीण-वेगत्वेkṣīṇa-vegatveпри ослаблении напора
मृदुत्वेmṛdutveпри мягкости
चcaи
भगवद्-भक्तौbhagavad-bhaktauк преданности Бхагавану
किंचिन्-मात्र-रुचिःkiṁcin-mātra-ruciḥхоть немного вкуса
स्याद्syādможет быть
इतिitiтак
पुंसःpuṁsaḥу человека
प्रसज्जतिprasajjatiпоявляется
भक्त्य्-अधिकारःbhakty-adhikāraḥправо на преданность
ततश्tataśзатем
चcaи
यथाyathāкак
पोष्टिकान्य्poṣṭikānyпитательные
अपिapiхоть и
दुग्धौदनादीनिdugdhaudanādīniмолоко, рис и прочее
जीर्ण-ज्वरवन्तंjīrṇa-jvaravantaṁбольного затяжным жаром
पुमांसंpumāṁsaṁчеловека
नnaне
पुष्यन्तिpuṣyantiпитают
किंचित्kiṁcitнемного
पुष्यन्तिpuṣyantiпитают
चcaи
किन्तुkintuно
ग्लानि-कार्श्येनglāni-kārśyenaс вялостью и худобой
निवर्तयितुंnivartayituṁсправиться
शक्नुवन्तिśaknuvantiне могут
कालेनौषध-पथ्ययोःkālenauṣadha-pathyayoḥсо временем — лекарства и диеты
सेवितयोःsevitayoḥкогда соблюдаются
शक्नुवन्तिśaknuvantiмогут
चcaи
तथैवtathaivaтак же
तादृशस्यtādṛśasyaу такого
भक्त्य्-अधिकारिणःbhakty-adhikāriṇaḥдопущенного к преданности
श्रवण-कीर्तनादीनिśravaṇa-kīrtanādīniслушание, воспевание и прочее
कालेनैवkālenaivaлишь со временем
क्रमेणैवkrameṇaivaлишь постепенно
सकलंsakalaṁвсё
प्रकाशयन्तीतिprakāśayantītiявляют — поэтому
साधूक्तम्sādhūktamхорошо сказано
आदौādauвначале
श्रद्धाśraddhāвера
ततःtataḥзатем
साधु-सङ्गोऽथsādhu-saṅgo'thaобщество святых, затем
भजन-क्रियाbhajana-kriyāпрактика служения
ततोऽनर्थ-निवृत्तिःtato'nartha-nivṛttiḥзатем устранение помех
स्यात्syātбывает
ततोtatoзатем
निष्ठाniṣṭhāустойчивость
इत्य् आदिity ādiи так далее
Translation

А именно в разделе об оскорблениях имени сказано: «Каковы, о лучший из брахманов, те оскорбления против имени Бхагавана, что губят свершение людей и делают [всё] мирским?» Его качества, имена и прочее, услышанные и воспетые, сразу дарят любовь; Его святые места сразу дарят совершенство — но их долго посещают; поднесённые Ему топлёное масло, молоко, бетель и прочее сразу унимают волны всех чувств — но их снова и снова вкушают. Всё это само по себе — высшего духовного естества; каковы же те оскорбления против имени Бхагавана, из-за которых оно становится будто мирским? — это вопрос, заданный с трепетом и изумлением. Возражение: но если так, оскорбившему имя пристало лишь отвращение от Бхагавана — и названные прежде прибежище у стоп гуру, практика и прочее для него невозможны. Верно. Как при разгоревшемся сильном жаре рис и прочее не принимают из-за отвращения, так, когда оскорбление имени густо, у человека вовсе нет места для практики слушания, воспевания и прочего, — какое тут сомнение. Но как при слабом, затяжном жаре появляется некоторая охота и к рису, так, когда за много дней, изживаясь, оскорбление ослабит напор и смягчится, может появиться хоть немного вкуса к преданности Бхагавану, — и у человека появляется право на преданность. А затем, как питательные молоко, рис и прочее больного затяжным жаром не питают или питают лишь немного и не могут справиться с вялостью и худобой, но со временем, при соблюдении лекарства и диеты, могут, — так и у такого допущенного к преданности слушание, воспевание и прочее являют всё лишь со временем и постепенно. Потому и хорошо сказано: «Вначале вера, затем общество святых, затем практика служения, затем устранение помех, затем устойчивость…»

Version

8050ba93572e · published Sep 28, 2026, 3:51:26 PM UTC

Available inRU

Page between verses with