तथा हि नामापराधप्रसङ्गे—के तेऽपराधा विप्रेन्द्र नाम्नो भगवतः कृतः ।विनिघ्नन्ति नृणां कृत्यं प्राकृतं ह्य् आनयन्ति हि ॥ इति ।तदीयगुणनामादीनि सद्यः प्रेमप्रदान्य् अपि श्रुतानि कीर्तितानि च तत्तीर्थादिकं सद्यः सिद्धिदम् अपि चिरात् सेवितं तन्निवेदितानि घृतदुग्धताम्बूलादीनि सद्यः सर्वेन्द्रियतरङ्गनिवर्तकानि मुहुर् आस्वाद्य उपयुक्तान्य् एव स्वतः परमचिन्मयान्य् अप्य् एतानि यस्मात् प्राकृतानीव भवन्ति तेऽपराधाः के भगवन्नाम इति सोत्कम्पसविस्मयः प्रश्नः ।नन्व् एवं सति नामापराधवतो जनस्य भगवद्वैमुख्यस्यैवोचित्यात् तदुक्तं गुरुपादाश्रयभजनक्रियादिकम् अपि न सम्भवेत् । सत्यम् । प्रवर्तमाने महाज्वर इव ओदनादेर् अरोचकत्वाद् एवानुपादानम् इव नामापराधस्य गाढत्वे सति तत्र पुंसि श्रवणकीर्तनादिभजनक्रियाया अवकाश एव न स्याद् इत्य् अत्र कः सन्देहः । किन्तु ज्वरस्य मृदुत्वे चिरन्तनत्वे ओदनादेर् अपि किंचिद् रोचकत्वम् इव । बहुदिनतो भोगेनापराधस्य क्षीणवेगत्वे मृदुत्वे च भगवद्भक्तौ किंचिन्मात्ररुचिः स्याद् इति पुंसः प्रसज्जति भक्त्यधिकारः । ततश् च यथा पोष्टिकान्य् अपि दुग्धौदनादीनि जीर्णज्वरवन्तं पुमांसं न पुष्यन्ति किंचित् पुष्यन्ति च किन्तु ग्लानिकार्श्येन निवर्तयितुं शक्नुवन्ति कालेनौषधपथ्ययोः सेवितयोः शक्नुवन्ति च । तथैव तादृशस्य भक्त्यधिकारिणः श्रवणकीर्तनादीनि कालेनैव क्रमेणैव सकलं प्रकाशयन्तीति साधूक्तम्—आदौ श्रद्धा ततः साधुसङ्गोऽथ भजनक्रिया ।ततोऽनर्थनिवृत्तिः स्यात् ततो निष्ठा इत्य् आदि
tathā hi nāmāparādha-prasaṅge—ke te'parādhā viprendra nāmno bhagavataḥ kṛtaḥ |vinighnanti nṛṇāṁ kṛtyaṁ prākṛtaṁ hy ānayanti hi || iti |tadīya-guṇa-nāmādīni sadyaḥ prema-pradāny api śrutāni kīrtitāni ca tat-tīrthādikaṁ sadyaḥ siddhidam api cirāt sevitaṁ tan-niveditāni ghṛta-dugdha-tāmbūlādīni sadyaḥ sarvendriya-taraṅga-nivartakāni muhur āsvādya upayuktāny eva svataḥ parama-cinmayāny apy etāni yasmāt prākṛtānīva bhavanti te'parādhāḥ ke bhagavan-nāma iti sotkampa-sa-vismayaḥ praśnaḥ |nanv evaṁ sati nāmāparādhavato janasya bhagavad-vaimukhyasyaivocityāt tad-uktaṁ guru-pādāśraya-bhajana-kriyādikam api na sambhavet | satyam | pravartamāne mahājvara iva odanāder arocakatvād evānupādānam iva nāmāparādhasya gāḍhatve sati tatra puṁsi śravaṇa-kīrtanādi-bhajana-kriyāyā avakāśa eva na syād ity atra kaḥ sandehaḥ | kintu jvarasya mṛdutve cirantanatve odanāder api kiṁcid rocakatvam iva | bahu-dinato bhogenāparādhasya kṣīṇa-vegatve mṛdutve ca bhagavad-bhaktau kiṁcin-mātra-ruciḥ syād iti puṁsaḥ prasajjati bhakty-adhikāraḥ | tataś ca yathā poṣṭikāny api dugdhaudanādīni jīrṇa-jvaravantaṁ pumāṁsaṁ na puṣyanti kiṁcit puṣyanti ca kintu glāni-kārśyena nivartayituṁ śaknuvanti kālenauṣadha-pathyayoḥ sevitayoḥ śaknuvanti ca | tathaiva tādṛśasya bhakty-adhikāriṇaḥ śravaṇa-kīrtanādīni kālenaiva krameṇaiva sakalaṁ prakāśayantīti sādhūktam—ādau śraddhā tataḥ sādhu-saṅgo'tha bhajana-kriyā |tato'nartha-nivṛttiḥ syāt tato niṣṭhā ity ādi
metre not identified
А именно в разделе об оскорблениях имени сказано: «Каковы, о лучший из брахманов, те оскорбления против имени Бхагавана, что губят свершение людей и делают [всё] мирским?» Его качества, имена и прочее, услышанные и воспетые, сразу дарят любовь; Его святые места сразу дарят совершенство — но их долго посещают; поднесённые Ему топлёное масло, молоко, бетель и прочее сразу унимают волны всех чувств — но их снова и снова вкушают. Всё это само по себе — высшего духовного естества; каковы же те оскорбления против имени Бхагавана, из-за которых оно становится будто мирским? — это вопрос, заданный с трепетом и изумлением. Возражение: но если так, оскорбившему имя пристало лишь отвращение от Бхагавана — и названные прежде прибежище у стоп гуру, практика и прочее для него невозможны. Верно. Как при разгоревшемся сильном жаре рис и прочее не принимают из-за отвращения, так, когда оскорбление имени густо, у человека вовсе нет места для практики слушания, воспевания и прочего, — какое тут сомнение. Но как при слабом, затяжном жаре появляется некоторая охота и к рису, так, когда за много дней, изживаясь, оскорбление ослабит напор и смягчится, может появиться хоть немного вкуса к преданности Бхагавану, — и у человека появляется право на преданность. А затем, как питательные молоко, рис и прочее больного затяжным жаром не питают или питают лишь немного и не могут справиться с вялостью и худобой, но со временем, при соблюдении лекарства и диеты, могут, — так и у такого допущенного к преданности слушание, воспевание и прочее являют всё лишь со временем и постепенно. Потому и хорошо сказано: «Вначале вера, затем общество святых, затем практика служения, затем устранение помех, затем устойчивость…»
8050ba93572e · published Sep 28, 2026, 3:51:26 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Вопрос из «Падма-пураны» (перед перечнем десяти оскорблений) Вишванатха читает как возглас изумления: как может духовное стать «мирским»? — ответ: из-за оскорблений. Сравнение с лихорадкой — ключ ко всей книге: лекарство (имя) действует всегда, но больной выздоравливает постепенно, и первым признаком выздоровления будет аппетит — вкус. Последний стих — «Бхакти-расамрита-синдху» 1.4.15–16, лестница, по которой построена вся «Мадхурья-кадамбини». В издании pumāṁsaḥ; исправлено.