Mahabharata
Дьюта-парва: Дурьодхана отвергает Видуру · Verse 2.57.6–8
2622 / 3756
Mahabharata · 2.57.6–8
Devanāgarī

मा नो ऽवमंस्था विद्म मनस् तवेदं; शिक्षस्व बुद्धिं स्थविराणां सकाशात् ॥
यशो रक्षस्व विदुर संप्रणीतं; मा व्यापृतः परकार्येषु भूस् त्वम् ॥
अहं कर्तेति विदुर मावमंस्था; मा नो नित्यं परुषाणीह वोचः ॥
न त्वां पृच्छामि विदुर यद् धितं मे; स्वस्ति क्षत्तर् मा तितिक्षून् क्षिणु त्वम् ॥
एकः शास्ता न द्वितीयो ऽस्ति शास्ता; गर्भे शयानं पुरुषं शास्ति शास्ता ॥
तेनानुशिष्टः प्रवणाद् इवाम्भो; यथा नियुक्तो ऽस्मि तथा वहामि ॥

Transliteration (IAST)

mā no 'vamaṃsthā vidma manas tavedaṃ; śikṣasva buddhiṃ sthavirāṇāṃ sakāśāt ||
yaśo rakṣasva vidura saṃpraṇītaṃ; mā vyāpṛtaḥ parakāryeṣu bhūs tvam ||
ahaṃ karteti vidura māvamaṃsthā; mā no nityaṃ paruṣāṇīha vocaḥ ||
na tvāṃ pṛcchāmi vidura yad dhitaṃ me; svasti kṣattar mā titikṣūn kṣiṇu tvam ||
ekaḥ śāstā na dvitīyo 'sti śāstā; garbhe śayānaṃ puruṣaṃ śāsti śāstā ||
tenānuśiṣṭaḥ pravaṇād ivāmbho; yathā niyukto 'smi tathā vahāmi ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मा नो ऽवमंस्था विद्म मनस् तव इदंmā no 'vamaṃsthā vidma manas tava idaṃ«не презирай нас — ведаем мы ум твой;
शिक्षस्व बुद्धिं स्थविराणां सकाशात्śikṣasva buddhiṃ sthavirāṇāṃ sakāśātучись разумению у старцев;
यशो रक्षस्व विदुर संप्रणीतंyaśo rakṣasva vidura saṃpraṇītaṃславу, [тобою] стяжанную, храни, Видура;
मा व्यापृतः पर-कार्येषु भूस् त्वम्mā vyāpṛtaḥ para-kāryeṣu bhūs tvamне вмешивайся ты в чужие дела;
अहं कर्तेति विदुर मा अवमंस्थाahaṃ karteti vidura mā avamaṃsthā„я вершитель“ — не мни, Видура, [презирая] нас;
मा नो नित्यं परुषाणि इह वोचःmā no nityaṃ paruṣāṇi iha vocaḥне говори нам всегда здесь грубостей;
न त्वां पृच्छामि विदुर यद् धितं मेna tvāṃ pṛcchāmi vidura yad dhitaṃ meне спрашиваю я тебя, что мне на благо;
स्वस्ति क्षत्तर् मा तितिक्षून् क्षिणु त्वम्svasti kṣattar mā titikṣūn kṣiṇu tvamбудь здрав, Кшаттри, не изводи терпеливых;
एकः शास्ता न द्वितीयो ऽस्ति शास्ताekaḥ śāstā na dvitīyo 'sti śāstāодин Правитель, нет второго правителя;
गर्भे शयानं पुरुषं शास्ति शास्ताgarbhe śayānaṃ puruṣaṃ śāsti śāstā[Он] наставляет человека, в утробе лежащего;
तेन अनुशिष्टः प्रवणाद् इव अम्भोtena anuśiṣṭaḥ pravaṇād iva ambhoИм наставленный, словно вода по склону,
यथा नियुक्तो ऽस्मि तथा वहामिyathā niyukto 'smi tathā vahāmiкак назначен я, так и теку [действую]».
Translation

[Дурьодхана:] «Не презирай нас — мы знаем этот твой ум; учись разумению у старцев; храни стяжанную тобою славу, Видура; не вмешивайся в чужие дела. Не мни, Видура, „я — вершитель“, [презирая] нас; не говори нам всегда грубостей; я не спрашиваю тебя, что мне на благо; будь здрав, Кшаттри, не изводи терпеливых. Один [есть] Правитель, нет второго; [Он] наставляет человека, [ещё] лежащего в утробе; Им наставленный, словно вода по склону, я теку, как назначен».

Commentary

Дурьодхана прикрывает своеволие учением о едином Правителе: «как назначен, так и теку». Знаменательно это кощунственное извращение истины — доктрина Божьего водительства обращена в оправдание греха: «не я делаю, но так суждено». Стих учит различать смирение пред Господом и лукавую ссылку на Него: истинно предавшийся творит должное, вверяя плод Господу; лукавый творит недолжное, сваливая вину на «назначение». И «не спрашиваю, что мне на благо» — отказ от самого блага: кто гонит советующего о пользе, тот сам себе враг. Прикрывать своеволие именем Бога — тягчайшее из злоупотреблений: оно делает Всевышнего соучастником греха, который творит одна злая воля.

Version

d687ea508ca0 · published Jun 16, 2026, 4:40:00 PM UTC

Page between verses with