Mahabharata 3.38.14-18

Арджуна-индракила-гамана-парва: Арджуна уходит к Индре · Verse 3.38.14-18

2942 / 3756

Mahabharata · 3.38.14-18

॥

Devanāgarī

एवम् उक्त्वा धर्मराजस् तम् अध्यापयत प्रभुः ॥
दीक्षितं विधिना तेन यतवाक्कायमानसम् ॥
अनुजज्ञे ततो वीरं भ्राता भ्रातरम् अग्रजः ॥
निदेशाद् धर्मराजस्य द्रष्टुं देवं पुरंदरम् ॥
धनुर् गाण्डीवम् आदाय तथाक्षय्यौ महेषुधी ॥
कवची सतलत्राणो बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ॥
हुत्वाग्निं ब्राह्मणान् निष्कैः स्वस्ति वाच्य महाभुजः ॥
प्रातिष्ठत महाबाहुः प्रगृहीतशरासनः ॥
वधाय धार्तराष्ट्राणां निःश्वस्योर्ध्वम् उदीक्ष्य च ॥
तं दृष्ट्वा तत्र कौन्तेयं प्रगृहीतशरासनम् ॥
अब्रुवन् ब्राह्मणाः सिद्धा भूतान्य् अन्तर्हितानि च ॥
क्षिप्रं प्राप्नुहि कौन्तेय मनसा यद् यद् इच्छसि ॥

Transliteration (IAST)

evam uktvā dharmarājas tam adhyāpayata prabhuḥ ||
dīkṣitaṃ vidhinā tena yatavākkāyamānasam ||
anujajñe tato vīraṃ bhrātā bhrātaram agrajaḥ ||
nideśād dharmarājasya draṣṭuṃ devaṃ puraṃdaram ||
dhanur gāṇḍīvam ādāya tathākṣayyau maheṣudhī ||
kavacī satalatrāṇo baddhagodhāṅgulitravān ||
hutvāgniṃ brāhmaṇān niṣkaiḥ svasti vācya mahābhujaḥ ||
prātiṣṭhata mahābāhuḥ pragṛhītaśarāsanaḥ ||
vadhāya dhārtarāṣṭrāṇāṃ niḥśvasyordhvam udīkṣya ca ||
taṃ dṛṣṭvā tatra kaunteyaṃ pragṛhītaśarāsanam ||
abruvan brāhmaṇāḥ siddhā bhūtāny antarhitāni ca ||
kṣipraṃ prāpnuhi kaunteya manasā yad yad icchasi ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

एवम् उक्त्वा धर्मराजः तम् अध्यापयत प्रभुः दीक्षितम् विधिना तेन यतवाक्कायमानसम् अनुजज्ञे ततः वीरम् भ्राता भ्रातरम् अग्रजःevam uktvā dharmarājaḥ tam adhyāpayata prabhuḥ dīkṣitam vidhinā tena yatavākkāyamānasam anujajñe tataḥ vīram bhrātā bhrātaram agrajaḥсказав так, царь дхармы, владыка, обучил его; посвящённого этим правилом, с обузданными речью, телом и умом, старший брат отпустил брата-героя

निदेशात् धर्मराजस्य द्रष्टुम् देवम् पुरंदरम् धनुः गाण्डीवम् आदाय तथा अक्षय्यौ महेषुधीnideśāt dharmarājasya draṣṭum devam puraṃdaram dhanuḥ gāṇḍīvam ādāya tathā akṣayyau maheṣudhīпо велению царя дхармы, чтобы увидеть бога Пурандару, взяв лук Гандиву и два неиссякаемых больших колчана

कवची सतलत्राणः बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् हुत्वा अग्निम् ब्राह्मणान् निष्कैः स्वस्ति वाच्य महाभुजःkavacī satalatrāṇaḥ baddhagodhāṅgulitravān hutvā agnim brāhmaṇān niṣkaiḥ svasti vācya mahābhujaḥв панцире, с защитами рук, с надетыми кожаными напальчниками, совершив жертву огню и заставив брахманов произнести благословение за золотые дары, могучерукий

प्रातिष्ठत महाबाहुः प्रगृहीतशरासनः वधाय धार्तराष्ट्राणाम् निःश्वस्य ऊर्ध्वम् उदीक्ष्य चprātiṣṭhata mahābāhuḥ pragṛhītaśarāsanaḥ vadhāya dhārtarāṣṭrāṇām niḥśvasya ūrdhvam udīkṣya caмогучерукий выступил, держа лук и стрелы, для уничтожения Дхритараштровичей, вздохнув и взглянув вверх

तम् दृष्ट्वा तत्र कौन्तेयम् प्रगृहीतशरासनम् अब्रुवन् ब्राह्मणाः सिद्धाः भूतानि अन्तर्हितानि च क्षिप्रम् प्राप्नुहि कौन्तेय मनसा यत् यत् इच्छसिtam dṛṣṭvā tatra kaunteyam pragṛhītaśarāsanam abruvan brāhmaṇāḥ siddhāḥ bhūtāni antarhitāni ca kṣipram prāpnuhi kaunteya manasā yat yat icchasiувидев там Каунтею с луком и стрелами, брахманы, сиддхи и невидимые существа сказали: быстро достигни, Каунтея, всего, чего желаешь умом

Translation

Юдхиштхира обучил Арджуну, посвятил его и отпустил. Арджуна взял Гандиву, неиссякаемые колчаны, меч и панцирь; совершил огненное подношение, одарил брахманов, принял благословение и выступил. Брахманы, сиддхи и невидимые существа сказали ему: «Скоро достигни всего, чего желаешь умом».

Commentary

Воинский путь здесь начинается как обрядовое служение: огонь, благословение, самообуздание и только затем оружие. Сила становится чистой, когда поставлена под дхарму.

Version

b9aefe9f9006 · published Jun 18, 2026, 4:17:35 AM UTC

PreviousVerse 3.38.4-13 NextVerse 3.38.19-25

Page between verses with