Mahabharata 3.81.69-99

Devanāgarī

शुक्लपक्षे दशम्यां तु पुण्डरीकं समाविशेत् ॥
तत्र स्नात्वा नरो राजन् पुण्डरीकफलं लभेत् ॥
ततस् त्रिविष्टपं गच्छेत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥
तत्र वैतरणी पुण्या नदी पापप्रमोचनी ॥
तत्र स्नात्वार्चयित्वा च शूलपाणिं वृषध्वजम् ॥
सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ॥
ततो गच्छेत राजेन्द्र फलकीवनम् उत्तमम् ॥
यत्र देवाः सदा राजन् फलकीवनम् आश्रिताः ॥
तपश् चरन्ति विपुलं बहुवर्षसहस्रकम् ॥
दृषद्वत्यां नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति भारत ॥
तीर्थे च सर्वदेवानां स्नात्वा भरतसत्तम ॥
गोसहस्रस्य राजेन्द्र फलं प्राप्नोति मानवः ॥
पाणिखाते नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥
राजसूयम् अवाप्नोति ऋषिलोकं च गच्छति ॥
ततो गच्छेत राजेन्द्र मिश्रकं तीर्थम् उत्तमम् ॥
तत्र तीर्थानि राजेन्द्र मिश्रितानि महात्मना ॥
व्यासेन नृपशार्दूल द्विजार्थम् इति नः श्रुतम् ॥
सर्वतीर्थेषु स स्नाति मिश्रके स्नाति यो नरः ॥
ततो व्यासवनं गच्छेन् नियतो नियताशनः ॥
मनोजवे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥
गत्वा मधुवटीं चापि देव्यास् तीर्थं नरः शुचिः ॥
तत्र स्नात्वार्चयेद् देवान् पितॄंश् च प्रयतः शुचिः ॥
स देव्या समनुज्ञातो गोसहस्रफलं लभेत् ॥
कौशिक्याः संगमे यस् तु दृषद्वत्याश् च भारत ॥
स्नाति वै नियताहारः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
ततो व्यासस्थली नाम यत्र व्यासेन धीमता ॥
पुत्रशोकाभितप्तेन देहत्यागार्थनिश्चयः ॥
कृतो देवैश् च राजेन्द्र पुनर् उत्थापितस् तदा ॥
अभिगम्य स्थलीं तस्य गोसहस्रफलं लभेत् ॥
किंदत्तं कूपम् आसाद्य तिलप्रस्थं प्रदाय च ॥
गच्छेत परमां सिद्धिम् ऋणैर् मुक्तः कुरूद्वह ॥
अहश् च सुदिनं चैव द्वे तीर्थे च सुदुर्लभे ॥
तयोः स्नात्वा नरव्याघ्र सूर्यलोकम् अवाप्नुयात् ॥
मृगधूमं ततो गच्छेत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥
तत्र गङ्गाह्रदे स्नात्वा समभ्यर्च्य च मानवः ॥
शूलपाणिं महादेवम् अश्वमेधफलं लभेत् ॥
देवतीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥
अथ वामनकं गच्छेत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥
तत्र विष्णुपदे स्नात्वा अर्चयित्वा च वामनम् ॥
सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकम् अवाप्नुयात् ॥
कुलंपुने नरः स्नात्वा पुनाति स्वकुलं नरः ॥
पवनस्य ह्रदं गत्वा मरुतां तीर्थम् उत्तमम् ॥
तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र वायुलोके महीयते ॥
अमराणां ह्रदे स्नात्वा अमरेषु नराधिप ॥
अमराणां प्रभावेन स्वर्गलोके महीयते ॥
शालिहोत्रस्य राजेन्द्र शालिशूर्पे यथाविधि ॥
स्नात्वा नरवरश्रेष्ठ गोसहस्रफलं लभेत् ॥
श्रीकुञ्जं च सरस्वत्यां तीर्थं भरतसत्तम ॥
तत्र स्नात्वा नरो राजन्न् अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥
ततो नैमिषकुञ्जं च समासाद्य कुरूद्वह ॥
ऋषयः किल राजेन्द्र नैमिषेयास् तपोधनाः ॥
तीर्थयात्रां पुरस्कृत्य कुरुक्षेत्रं गताः पुरा ॥
ततः कुञ्जः सरस्वत्यां कृतो भरतसत्तम ॥
ऋषीणाम् अवकाशः स्याद् यथा तुष्टिकरो महान् ॥
तस्मिन् कुञ्जे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥
कन्यातीर्थे नरः स्नात्वा अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥
ततो गच्छेन् नरव्याघ्र ब्रह्मणः स्थानम् उत्तमम् ॥
तत्र वर्णावरः स्नात्वा ब्राह्मण्यं लभते नरः ॥
ब्राह्मणश् च विशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ॥
ततो गच्छेन् नरश्रेष्ठ सोमतीर्थम् अनुत्तमम् ॥
तत्र स्नात्वा नरो राजन् सोमलोकम् अवाप्नुयात् ॥
सप्तसारस्वतं तीर्थं ततो गच्छेन् नराधिप ॥
यत्र मङ्कणकः सिद्धो महर्षिर् लोकविश्रुतः ॥
पुरा मङ्कणको राजन् कुशाग्रेणेति नः श्रुतम् ॥
क्षतः किल करे राजंस् तस्य शाकरसो ऽस्रवत् ॥
स वै शाकरसं दृष्ट्वा हर्षाविष्टो महातपाः ॥
प्रनृत्तः किल विप्रर्षिर् विस्मयोत्फुल्ललोचनः ॥

Transliteration (IAST)

śuklapakṣe daśamyāṃ tu puṇḍarīkaṃ samāviśet ||
tatra snātvā naro rājan puṇḍarīkaphalaṃ labhet ||
tatas triviṣṭapaṃ gacchet triṣu lokeṣu viśrutam ||
tatra vaitaraṇī puṇyā nadī pāpapramocanī ||
tatra snātvārcayitvā ca śūlapāṇiṃ vṛṣadhvajam ||
sarvapāpaviśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim ||
tato gaccheta rājendra phalakīvanam uttamam ||
yatra devāḥ sadā rājan phalakīvanam āśritāḥ ||
tapaś caranti vipulaṃ bahuvarṣasahasrakam ||
dṛṣadvatyāṃ naraḥ snātvā tarpayitvā ca devatāḥ ||
agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati bhārata ||
tīrthe ca sarvadevānāṃ snātvā bharatasattama ||
gosahasrasya rājendra phalaṃ prāpnoti mānavaḥ ||
pāṇikhāte naraḥ snātvā tarpayitvā ca devatāḥ ||
rājasūyam avāpnoti ṛṣilokaṃ ca gacchati ||
tato gaccheta rājendra miśrakaṃ tīrtham uttamam ||
tatra tīrthāni rājendra miśritāni mahātmanā ||
vyāsena nṛpaśārdūla dvijārtham iti naḥ śrutam ||
sarvatīrtheṣu sa snāti miśrake snāti yo naraḥ ||
tato vyāsavanaṃ gacchen niyato niyatāśanaḥ ||
manojave naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet ||
gatvā madhuvaṭīṃ cāpi devyās tīrthaṃ naraḥ śuciḥ ||
tatra snātvārcayed devān pitṝṃś ca prayataḥ śuciḥ ||
sa devyā samanujñāto gosahasraphalaṃ labhet ||
kauśikyāḥ saṃgame yas tu dṛṣadvatyāś ca bhārata ||
snāti vai niyatāhāraḥ sarvapāpaiḥ pramucyate ||
tato vyāsasthalī nāma yatra vyāsena dhīmatā ||
putraśokābhitaptena dehatyāgārthaniścayaḥ ||
kṛto devaiś ca rājendra punar utthāpitas tadā ||
abhigamya sthalīṃ tasya gosahasraphalaṃ labhet ||
kiṃdattaṃ kūpam āsādya tilaprasthaṃ pradāya ca ||
gaccheta paramāṃ siddhim ṛṇair muktaḥ kurūdvaha ||
ahaś ca sudinaṃ caiva dve tīrthe ca sudurlabhe ||
tayoḥ snātvā naravyāghra sūryalokam avāpnuyāt ||
mṛgadhūmaṃ tato gacchet triṣu lokeṣu viśrutam ||
tatra gaṅgāhrade snātvā samabhyarcya ca mānavaḥ ||
śūlapāṇiṃ mahādevam aśvamedhaphalaṃ labhet ||
devatīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet ||
atha vāmanakaṃ gacchet triṣu lokeṣu viśrutam ||
tatra viṣṇupade snātvā arcayitvā ca vāmanam ||
sarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokam avāpnuyāt ||
kulaṃpune naraḥ snātvā punāti svakulaṃ naraḥ ||
pavanasya hradaṃ gatvā marutāṃ tīrtham uttamam ||
tatra snātvā naravyāghra vāyuloke mahīyate ||
amarāṇāṃ hrade snātvā amareṣu narādhipa ||
amarāṇāṃ prabhāvena svargaloke mahīyate ||
śālihotrasya rājendra śāliśūrpe yathāvidhi ||
snātvā naravaraśreṣṭha gosahasraphalaṃ labhet ||
śrīkuñjaṃ ca sarasvatyāṃ tīrthaṃ bharatasattama ||
tatra snātvā naro rājann agniṣṭomaphalaṃ labhet ||
tato naimiṣakuñjaṃ ca samāsādya kurūdvaha ||
ṛṣayaḥ kila rājendra naimiṣeyās tapodhanāḥ ||
tīrthayātrāṃ puraskṛtya kurukṣetraṃ gatāḥ purā ||
tataḥ kuñjaḥ sarasvatyāṃ kṛto bharatasattama ||
ṛṣīṇām avakāśaḥ syād yathā tuṣṭikaro mahān ||
tasmin kuñje naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet ||
kanyātīrthe naraḥ snātvā agniṣṭomaphalaṃ labhet ||
tato gacchen naravyāghra brahmaṇaḥ sthānam uttamam ||
tatra varṇāvaraḥ snātvā brāhmaṇyaṃ labhate naraḥ ||
brāhmaṇaś ca viśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim ||
tato gacchen naraśreṣṭha somatīrtham anuttamam ||
tatra snātvā naro rājan somalokam avāpnuyāt ||
saptasārasvataṃ tīrthaṃ tato gacchen narādhipa ||
yatra maṅkaṇakaḥ siddho maharṣir lokaviśrutaḥ ||
purā maṅkaṇako rājan kuśāgreṇeti naḥ śrutam ||
kṣataḥ kila kare rājaṃs tasya śākaraso 'sravat ||
sa vai śākarasaṃ dṛṣṭvā harṣāviṣṭo mahātapāḥ ||
pranṛttaḥ kila viprarṣir vismayotphullalocanaḥ ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

शुक्लपक्षे दशम्यां तु पुण्डरीकं समाविशेत् ॥ तत्र स्नात्वा नरो राजन् पुण्डरीकफलं लभेत् ॥ ततस् त्रिविष्टपं गच्छेत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ तत्र वैतरणी पुण्या नदी पापप्रमोचनी ॥ तत्र स्नात्वार्चयित्वा च शूलपाणिं वृषध्वजम् ॥ सर्वपापविशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ॥ ततो गच्छेत राजेन्द्र फलकीवनम् उत्तमम् ॥ यत्र देवाः सदा राजन् फलकीवनम् आश्रिताः ॥ तपश् चरन्ति विपुलं बहुवर्षसहस्रकम् ॥ दृषद्वत्यां नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥ अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं विन्दति भारत ॥ तीर्थे च सर्वदेवानां स्नात्वा भरतसत्तम ॥ गोसहस्रस्य राजेन्द्र फलं प्राप्नोति मानवः ॥ पाणिखाते नरः स्नात्वा तर्पयित्वा च देवताः ॥ राजसूयम् अवाप्नोति ऋषिलोकं च गच्छति ॥ ततो गच्छेत राजेन्द्र मिश्रकं तीर्थम् उत्तमम् ॥ तत्र तीर्थानि राजेन्द्र मिश्रितानि महात्मना ॥ व्यासेन नृपशार्दूल द्विजार्थम् इति नः श्रुतम् ॥ सर्वतीर्थेषु स स्नाति मिश्रके स्नाति यो नरः ॥ ततो व्यासवनं गच्छेन् नियतो नियताशनः ॥ मनोजवे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ गत्वा मधुवटीं चापि देव्यास् तीर्थं नरः शुचिः ॥ तत्र स्नात्वार्चयेद् देवान् पितॄंश् च प्रयतः शुचिः ॥ स देव्या समनुज्ञातो गोसहस्रफलं लभेत् ॥ कौशिक्याः संगमे यस् तु दृषद्वत्याश् च भारत ॥ स्नाति वै नियताहारः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ततो व्यासस्थली नाम यत्र व्यासेन धीमता ॥ पुत्रशोकाभितप्तेन देहत्यागार्थनिश्चयः ॥ कृतो देवैश् च राजेन्द्र पुनर् उत्थापितस् तदा ॥ अभिगम्य स्थलीं तस्य गोसहस्रफलं लभेत् ॥ किंदत्तं कूपम् आसाद्य तिलप्रस्थं प्रदाय च ॥ गच्छेत परमां सिद्धिम् ऋणैर् मुक्तः कुरूद्वह ॥ अहश् च सुदिनं चैव द्वे तीर्थे च सुदुर्लभे ॥ तयोः स्नात्वा नरव्याघ्र सूर्यलोकम् अवाप्नुयात् ॥ मृगधूमं ततो गच्छेत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ तत्र गङ्गाह्रदे स्नात्वा समभ्यर्च्य च मानवः ॥ शूलपाणिं महादेवम् अश्वमेधफलं लभेत् ॥ देवतीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ अथ वामनकं गच्छेत् त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ तत्र विष्णुपदे स्नात्वा अर्चयित्वा च वामनम् ॥ सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकम् अवाप्नुयात् ॥ कुलंपुने नरः स्नात्वा पुनाति स्वकुलं नरः ॥ पवनस्य ह्रदं गत्वा मरुतां तीर्थम् उत्तमम् ॥ तत्र स्नात्वा नरव्याघ्र वायुलोके महीयते ॥ अमराणां ह्रदे स्नात्वा अमरेषु नराधिप ॥ अमराणां प्रभावेन स्वर्गलोके महीयते ॥ शालिहोत्रस्य राजेन्द्र शालिशूर्पे यथाविधि ॥ स्नात्वा नरवरश्रेष्ठ गोसहस्रफलं लभेत् ॥ श्रीकुञ्जं च सरस्वत्यां तीर्थं भरतसत्तम ॥ तत्र स्नात्वा नरो राजन्न् अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ततो नैमिषकुञ्जं च समासाद्य कुरूद्वह ॥ ऋषयः किल राजेन्द्र नैमिषेयास् तपोधनाः ॥ तीर्थयात्रां पुरस्कृत्य कुरुक्षेत्रं गताः पुरा ॥ ततः कुञ्जः सरस्वत्यां कृतो भरतसत्तम ॥ ऋषीणाम् अवकाशः स्याद् यथा तुष्टिकरो महान् ॥ तस्मिन् कुञ्जे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ॥ कन्यातीर्थे नरः स्नात्वा अग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ततो गच्छेन् नरव्याघ्र ब्रह्मणः स्थानम् उत्तमम् ॥ तत्र वर्णावरः स्नात्वा ब्राह्मण्यं लभते नरः ॥ ब्राह्मणश् च विशुद्धात्मा गच्छेत परमां गतिम् ॥ ततो गच्छेन् नरश्रेष्ठ सोमतीर्थम् अनुत्तमम् ॥ तत्र स्नात्वा नरो राजन् सोमलोकम् अवाप्नुयात् ॥ सप्तसारस्वतं तीर्थं ततो गच्छेन् नराधिप ॥ यत्र मङ्कणकः सिद्धो महर्षिर् लोकविश्रुतः ॥ पुरा मङ्कणको राजन् कुशाग्रेणेति नः श्रुतम् ॥ क्षतः किल करे राजंस् तस्य शाकरसो ऽस्रवत् ॥ स वै शाकरसं दृष्ट्वा हर्षाविष्टो महातपाः ॥ प्रनृत्तः किल विप्रर्षिर् विस्मयोत्फुल्ललोचनः ॥śuklapakṣe daśamyāṃ tu puṇḍarīkaṃ samāviśet || tatra snātvā naro rājan puṇḍarīkaphalaṃ labhet || tatas triviṣṭapaṃ gacchet triṣu lokeṣu viśrutam || tatra vaitaraṇī puṇyā nadī pāpapramocanī || tatra snātvārcayitvā ca śūlapāṇiṃ vṛṣadhvajam || sarvapāpaviśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim || tato gaccheta rājendra phalakīvanam uttamam || yatra devāḥ sadā rājan phalakīvanam āśritāḥ || tapaś caranti vipulaṃ bahuvarṣasahasrakam || dṛṣadvatyāṃ naraḥ snātvā tarpayitvā ca devatāḥ || agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati bhārata || tīrthe ca sarvadevānāṃ snātvā bharatasattama || gosahasrasya rājendra phalaṃ prāpnoti mānavaḥ || pāṇikhāte naraḥ snātvā tarpayitvā ca devatāḥ || rājasūyam avāpnoti ṛṣilokaṃ ca gacchati || tato gaccheta rājendra miśrakaṃ tīrtham uttamam || tatra tīrthāni rājendra miśritāni mahātmanā || vyāsena nṛpaśārdūla dvijārtham iti naḥ śrutam || sarvatīrtheṣu sa snāti miśrake snāti yo naraḥ || tato vyāsavanaṃ gacchen niyato niyatāśanaḥ || manojave naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet || gatvā madhuvaṭīṃ cāpi devyās tīrthaṃ naraḥ śuciḥ || tatra snātvārcayed devān pitṝṃś ca prayataḥ śuciḥ || sa devyā samanujñāto gosahasraphalaṃ labhet || kauśikyāḥ saṃgame yas tu dṛṣadvatyāś ca bhārata || snāti vai niyatāhāraḥ sarvapāpaiḥ pramucyate || tato vyāsasthalī nāma yatra vyāsena dhīmatā || putraśokābhitaptena dehatyāgārthaniścayaḥ || kṛto devaiś ca rājendra punar utthāpitas tadā || abhigamya sthalīṃ tasya gosahasraphalaṃ labhet || kiṃdattaṃ kūpam āsādya tilaprasthaṃ pradāya ca || gaccheta paramāṃ siddhim ṛṇair muktaḥ kurūdvaha || ahaś ca sudinaṃ caiva dve tīrthe ca sudurlabhe || tayoḥ snātvā naravyāghra sūryalokam avāpnuyāt || mṛgadhūmaṃ tato gacchet triṣu lokeṣu viśrutam || tatra gaṅgāhrade snātvā samabhyarcya ca mānavaḥ || śūlapāṇiṃ mahādevam aśvamedhaphalaṃ labhet || devatīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet || atha vāmanakaṃ gacchet triṣu lokeṣu viśrutam || tatra viṣṇupade snātvā arcayitvā ca vāmanam || sarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokam avāpnuyāt || kulaṃpune naraḥ snātvā punāti svakulaṃ naraḥ || pavanasya hradaṃ gatvā marutāṃ tīrtham uttamam || tatra snātvā naravyāghra vāyuloke mahīyate || amarāṇāṃ hrade snātvā amareṣu narādhipa || amarāṇāṃ prabhāvena svargaloke mahīyate || śālihotrasya rājendra śāliśūrpe yathāvidhi || snātvā naravaraśreṣṭha gosahasraphalaṃ labhet || śrīkuñjaṃ ca sarasvatyāṃ tīrthaṃ bharatasattama || tatra snātvā naro rājann agniṣṭomaphalaṃ labhet || tato naimiṣakuñjaṃ ca samāsādya kurūdvaha || ṛṣayaḥ kila rājendra naimiṣeyās tapodhanāḥ || tīrthayātrāṃ puraskṛtya kurukṣetraṃ gatāḥ purā || tataḥ kuñjaḥ sarasvatyāṃ kṛto bharatasattama || ṛṣīṇām avakāśaḥ syād yathā tuṣṭikaro mahān || tasmin kuñje naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet || kanyātīrthe naraḥ snātvā agniṣṭomaphalaṃ labhet || tato gacchen naravyāghra brahmaṇaḥ sthānam uttamam || tatra varṇāvaraḥ snātvā brāhmaṇyaṃ labhate naraḥ || brāhmaṇaś ca viśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim || tato gacchen naraśreṣṭha somatīrtham anuttamam || tatra snātvā naro rājan somalokam avāpnuyāt || saptasārasvataṃ tīrthaṃ tato gacchen narādhipa || yatra maṅkaṇakaḥ siddho maharṣir lokaviśrutaḥ || purā maṅkaṇako rājan kuśāgreṇeti naḥ śrutam || kṣataḥ kila kare rājaṃs tasya śākaraso 'sravat || sa vai śākarasaṃ dṛṣṭvā harṣāviṣṭo mahātapāḥ || pranṛttaḥ kila viprarṣir vismayotphullalocanaḥ ||Далее следуют Пундарика, Тривиштапа и Вайтарани, Фалакивана, Дришадвати, Сарвадеватиртха, Паникхата, Мишрака Вьясы, Вьясавана, Мадхуваты, слияние Каушики и Дришадвати, Вьясастхали, Киндатта, Аха и Судина, Мригадхума, Деватиртха, Ваманака с Вишнупадой, Кулампуна, Павана, озеро амаров, Шалихотра, Шрикунджа, Наймиша-кунджа, Канья-тиртха, место Брахмы, Соматиртха и Саптасарасвата, где Манканака истёк соком растения.

Translation

В светлую десятую лунную дату следует войти в Пундарика; омовение там приносит плод пундарики. Затем идут Тривиштапа и святая Вайтарани, освобождающая от грехов; поклонение Шулaпани там ведёт к высшей цели. В Фалакиване боги многие тысячи лет совершают тапас. Омовение в Дришадвати, тиртхе всех богов и Паникхате приносит плоды великих жертв. В Мишраке, где Вьяса собрал тиртхи ради брахманов, человек как бы омывается во всех святынях сразу. Далее — Вьясавана, Мадхуваты богини, слияние Каушики и Дришадвати, Вьясастхали, где мудрый Вьяса, сожжённый горем по сыну, решил оставить тело и был вновь поднят богами. В Киндатте дар сезама освобождает от долгов; Аха и Судина ведут к миру Солнца; Мригадхума, Деватиртха, Ваманака с Вишнупадой, где поклоняются Вамане и достигают мира Вишну, Кулампуна, Павана, озеро бессмертных, место Шалихотры, Шрикунджа и Наймиша-кунджа, Канья-тиртха, место Брахмы и Соматиртха — все они очищают, дают плоды жертв и возвышают род. Затем названо Саптасарасвата, где знаменитый сиддха Манканака некогда был порезан остриём травы куша, и из его руки потёк сок растения».

Commentary

Среди длинного списка особенно выделяется Вишнупада: святость места достигает полноты там, где след Бога становится опорой для памяти и поклонения.

Version

3e89ea3b3580 · published Jun 18, 2026, 4:52:39 AM UTC