Mahabharata 3.222.1-8

Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
उपासीनेषु विप्रेषु पाण्डवेषु महात्मसु ॥
द्रौपदी सत्यभामा च विविशाते तदा समम् ॥
जाहस्यमाने सुप्रीते सुखं तत्र निषीदतुः ॥
चिरस्य दृष्ट्वा राजेन्द्र ते ऽन्योन्यस्य प्रियंवदे ॥
कथयाम् आसतुश् चित्राः कथाः कुरुयदुक्षिताम् ॥
अथाब्रवीत् सत्यभामा कृष्णस्य महिषी प्रिया ॥
सात्राजिती याज्ञसेनीं रहसीदं सुमध्यमा ॥
केन द्रौपदि वृत्तेन पाण्डवान् उपतिष्ठसि ॥
लोकपालोपमान् वीरान् यूनः परमसंमतान् ॥
कथं च वशगास् तुभ्यं न कुप्यन्ति च ते शुभे ॥
तव वश्या हि सततं पाण्डवाः प्रियदर्शने ॥
मुखप्रेक्षाश् च ते सर्वे तत्त्वम् एतद् ब्रवीहि मे ॥
व्रतचर्या तपो वापि स्नानमन्त्रौषधानि वा ॥
विद्यावीर्यं मूलवीर्यं जपहोमस् तथागदाः ॥
मम आचक्ष्व पाञ्चालि यशस्यं भगवेदनम् ॥
येन कृष्णे भवेन् नित्यं मम कृष्णो वशानुगः ॥
एवम् उक्त्वा सत्यभामा विरराम यशस्विनी ॥
पतिव्रता महाभागा द्रौपदी प्रत्युवाच ताम् ॥

Transliteration (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
upāsīneṣu vipreṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu ||
draupadī satyabhāmā ca viviśāte tadā samam ||
jāhasyamāne suprīte sukhaṃ tatra niṣīdatuḥ ||
cirasya dṛṣṭvā rājendra te 'nyonyasya priyaṃvade ||
kathayām āsatuś citrāḥ kathāḥ kuruyadukṣitām ||
athābravīt satyabhāmā kṛṣṇasya mahiṣī priyā ||
sātrājitī yājñasenīṃ rahasīdaṃ sumadhyamā ||
kena draupadi vṛttena pāṇḍavān upatiṣṭhasi ||
lokapālopamān vīrān yūnaḥ paramasaṃmatān ||
kathaṃ ca vaśagās tubhyaṃ na kupyanti ca te śubhe ||
tava vaśyā hi satataṃ pāṇḍavāḥ priyadarśane ||
mukhaprekṣāś ca te sarve tattvam etad bravīhi me ||
vratacaryā tapo vāpi snānamantrauṣadhāni vā ||
vidyāvīryaṃ mūlavīryaṃ japahomas tathāgadāḥ ||
mama ācakṣva pāñcāli yaśasyaṃ bhagavedanam ||
yena kṛṣṇe bhaven nityaṃ mama kṛṣṇo vaśānugaḥ ||
evam uktvā satyabhāmā virarāma yaśasvinī ||
pativratā mahābhāgā draupadī pratyuvāca tām ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

वैशंपायन उवाच उपासीनेषु विप्रेषु पाण्डवेषु महात्मसु ॥ द्रौपदी सत्यभामा च विविशाते तदा समम् ॥ जाहस्यमाने सुप्रीते सुखं तत्र निषीदतुः ॥ चिरस्य दृष्ट्वा राजेन्द्र ते ऽन्योन्यस्य प्रियंवदे ॥ कथयाम् आसतुश् चित्राः कथाः कुरुयदुक्षिताम् ॥ अथाब्रवीत् सत्यभामा कृष्णस्य महिषी प्रिया ॥ सात्राजिती याज्ञसेनीं रहसीदं सुमध्यमा ॥ केन द्रौपदि वृत्तेन पाण्डवान् उपतिष्ठसि ॥ लोकपालोपमान् वीरान् यूनः परमसंमतान् ॥ कथं च वशगास् तुभ्यं न कुप्यन्ति च ते शुभे ॥ तव वश्या हि सततं पाण्डवाः प्रियदर्शने ॥ मुखप्रेक्षाश् च ते सर्वे तत्त्वम् एतद् ब्रवीहि मे ॥ व्रतचर्या तपो वापि स्नानमन्त्रौषधानि वा ॥ विद्यावीर्यं मूलवीर्यं जपहोमस् तथागदाः ॥ मम आचक्ष्व पाञ्चालि यशस्यं भगवेदनम् ॥ येन कृष्णे भवेन् नित्यं मम कृष्णो वशानुगः ॥ एवम् उक्त्वा सत्यभामा विरराम यशस्विनी ॥ पतिव्रता महाभागा द्रौपदी प्रत्युवाच ताम् ॥vaiśaṃpāyana uvāca upāsīneṣu vipreṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu || draupadī satyabhāmā ca viviśāte tadā samam || jāhasyamāne suprīte sukhaṃ tatra niṣīdatuḥ || cirasya dṛṣṭvā rājendra te 'nyonyasya priyaṃvade || kathayām āsatuś citrāḥ kathāḥ kuruyadukṣitām || athābravīt satyabhāmā kṛṣṇasya mahiṣī priyā || sātrājitī yājñasenīṃ rahasīdaṃ sumadhyamā || kena draupadi vṛttena pāṇḍavān upatiṣṭhasi || lokapālopamān vīrān yūnaḥ paramasaṃmatān || kathaṃ ca vaśagās tubhyaṃ na kupyanti ca te śubhe || tava vaśyā hi satataṃ pāṇḍavāḥ priyadarśane || mukhaprekṣāś ca te sarve tattvam etad bravīhi me || vratacaryā tapo vāpi snānamantrauṣadhāni vā || vidyāvīryaṃ mūlavīryaṃ japahomas tathāgadāḥ || mama ācakṣva pāñcāli yaśasyaṃ bhagavedanam || yena kṛṣṇe bhaven nityaṃ mama kṛṣṇo vaśānugaḥ || evam uktvā satyabhāmā virarāma yaśasvinī || pativratā mahābhāgā draupadī pratyuvāca tām ||Когда брахманы и великие Пандавы сидят вместе, Драупади и Сатьябхама входят, радостно смеются и беседуют о разных рассказах Куру и Яду; затем любимая жена Кришны, дочь Сатраджита, втайне спрашивает Яджнясени, каким образом она служит юным, почтенным и подобным хранителям мира Пандавам, почему они ей подвластны и не гневаются, и нет ли в этом обетов, тапаса, омовений, мантр, лекарств, знаний, корней, джапы, хомы или снадобий, чтобы и ее Кришна всегда был послушен ей; после вопроса Сатьябхама умолкает, и верная Драупади отвечает.

Translation

Вайшампаяна сказал: «Когда брахманы и великие Пандавы сидели вместе, Драупади и Сатьябхама вошли, смеясь и радуясь, и удобно сели. Давно не видевшись, эти любящие подруги рассказывали друг другу разные истории о Куру и Яду. Тогда Сатьябхама, любимая жена Кришны и дочь Сатраджита, в уединении сказала тонкостанной Яджнясени: «Каким поведением, Драупади, ты служишь Пандавам - юным героям, подобным хранителям мира и весьма почитаемым? Почему они тебе послушны и не гневаются, прекрасная? Все Пандавы всегда под твоей властью и смотрят на твое лицо. Скажи мне истину. Может быть, это обеты, тапас, омовения, мантры, лекарства, сила знания, сила корней, джапа, хома или снадобья? Расскажи мне, Панчали, о славном средстве, чтобы и мой Кришна всегда следовал моей воле». Сказав это, славная Сатьябхама умолкла, и великая, верная мужьям Драупади ответила ей».

Commentary

Сатьябхама спрашивает о контроле, но Драупади отвечает о доверии и дхарме. Так разговор сразу меняет плоскость с манипуляции на служение.

Version

02f1c0ac4653 · published Jun 18, 2026, 6:49:32 AM UTC