Mahabharata 3.262.30-38

Devanāgarī

एतस्मिन्न् अन्तरे रक्षो रावणः प्रत्यदृश्यत ॥
अभव्यो भव्यरूपेण भस्मच्छन्न इवानलः ॥
यतिवेषप्रतिच्छन्नो जिहीर्षुस् ताम् अनिन्दिताम् ॥
सा तम् आलक्ष्य संप्राप्तं धर्मज्ञा जनकात्मजा ॥
निमन्त्रयाम् आस तदा फलमूलाशनादिभिः ॥
अवमन्य स तत् सर्वं स्वरूपं प्रतिपद्य च ॥
सान्त्वयाम् आस वैदेहीम् इति राक्षसपुंगवः ॥
सीते राक्षसराजो ऽहं रावणो नाम विश्रुतः ॥
मम लङ्का पुरी नाम्ना रम्या पारे महोदधेः ॥
तत्र त्वं वरनारीषु शोभिष्यसि मया सह ॥
भार्या मे भव सुश्रोणि तापसं त्यज राघवम् ॥
एवमादीनि वाक्यानि श्रुत्वा सीताथ जानकी ॥
पिधाय कर्णौ सुश्रोणी मैवम् इत्य् अब्रवीद् वचः ॥
प्रपतेद् द्यौः सनक्षत्रा पृथिवी शकलीभवेत् ॥
शैत्यम् अग्निर् इयान् नाहं त्यजेयं रघुनन्दनम् ॥
कथं हि भिन्नकरटं पद्मिनं वनगोचरम् ॥
उपस्थाय महानागं करेणुः सूकरं स्पृशेत् ॥
कथं हि पीत्वा माध्वीकं पीत्वा च मधुमाधवीम् ॥
लोभं सौवीरके कुर्यान् नारी का चिद् इति स्मरे ॥

Transliteration (IAST)

etasminn antare rakṣo rāvaṇaḥ pratyadṛśyata ||
abhavyo bhavyarūpeṇa bhasmacchanna ivānalaḥ ||
yativeṣapraticchanno jihīrṣus tām aninditām ||
sā tam ālakṣya saṃprāptaṃ dharmajñā janakātmajā ||
nimantrayām āsa tadā phalamūlāśanādibhiḥ ||
avamanya sa tat sarvaṃ svarūpaṃ pratipadya ca ||
sāntvayām āsa vaidehīm iti rākṣasapuṃgavaḥ ||
sīte rākṣasarājo 'haṃ rāvaṇo nāma viśrutaḥ ||
mama laṅkā purī nāmnā ramyā pāre mahodadheḥ ||
tatra tvaṃ varanārīṣu śobhiṣyasi mayā saha ||
bhāryā me bhava suśroṇi tāpasaṃ tyaja rāghavam ||
evamādīni vākyāni śrutvā sītātha jānakī ||
pidhāya karṇau suśroṇī maivam ity abravīd vacaḥ ||
prapated dyauḥ sanakṣatrā pṛthivī śakalībhavet ||
śaityam agnir iyān nāhaṃ tyajeyaṃ raghunandanam ||
kathaṃ hi bhinnakaraṭaṃ padminaṃ vanagocaram ||
upasthāya mahānāgaṃ kareṇuḥ sūkaraṃ spṛśet ||
kathaṃ hi pītvā mādhvīkaṃ pītvā ca madhumādhavīm ||
lobhaṃ sauvīrake kuryān nārī kā cid iti smare ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

एतस्मिन्न् अन्तरे रक्षो रावणः प्रत्यदृश्यत ॥ अभव्यो भव्यरूपेण भस्मच्छन्न इवानलः ॥ यतिवेषप्रतिच्छन्नो जिहीर्षुस् ताम् अनिन्दिताम् ॥ सा तम् आलक्ष्य संप्राप्तं धर्मज्ञा जनकात्मजा ॥ निमन्त्रयाम् आस तदा फलमूलाशनादिभिः ॥ अवमन्य स तत् सर्वं स्वरूपं प्रतिपद्य च ॥ सान्त्वयाम् आस वैदेहीम् इति राक्षसपुंगवः ॥ सीते राक्षसराजो ऽहं रावणो नाम विश्रुतः ॥ मम लङ्का पुरी नाम्ना रम्या पारे महोदधेः ॥ तत्र त्वं वरनारीषु शोभिष्यसि मया सह ॥ भार्या मे भव सुश्रोणि तापसं त्यज राघवम् ॥ एवमादीनि वाक्यानि श्रुत्वा सीताथ जानकी ॥ पिधाय कर्णौ सुश्रोणी मैवम् इत्य् अब्रवीद् वचः ॥ प्रपतेद् द्यौः सनक्षत्रा पृथिवी शकलीभवेत् ॥ शैत्यम् अग्निर् इयान् नाहं त्यजेयं रघुनन्दनम् ॥ कथं हि भिन्नकरटं पद्मिनं वनगोचरम् ॥ उपस्थाय महानागं करेणुः सूकरं स्पृशेत् ॥ कथं हि पीत्वा माध्वीकं पीत्वा च मधुमाधवीम् ॥ लोभं सौवीरके कुर्यान् नारी का चिद् इति स्मरे ॥etasminn antare rakṣo rāvaṇaḥ pratyadṛśyata || abhavyo bhavyarūpeṇa bhasmacchanna ivānalaḥ || yativeṣapraticchanno jihīrṣus tām aninditām || sā tam ālakṣya saṃprāptaṃ dharmajñā janakātmajā || nimantrayām āsa tadā phalamūlāśanādibhiḥ || avamanya sa tat sarvaṃ svarūpaṃ pratipadya ca || sāntvayām āsa vaidehīm iti rākṣasapuṃgavaḥ || sīte rākṣasarājo 'haṃ rāvaṇo nāma viśrutaḥ || mama laṅkā purī nāmnā ramyā pāre mahodadheḥ || tatra tvaṃ varanārīṣu śobhiṣyasi mayā saha || bhāryā me bhava suśroṇi tāpasaṃ tyaja rāghavam || evamādīni vākyāni śrutvā sītātha jānakī || pidhāya karṇau suśroṇī maivam ity abravīd vacaḥ || prapated dyauḥ sanakṣatrā pṛthivī śakalībhavet || śaityam agnir iyān nāhaṃ tyajeyaṃ raghunandanam || kathaṃ hi bhinnakaraṭaṃ padminaṃ vanagocaram || upasthāya mahānāgaṃ kareṇuḥ sūkaraṃ spṛśet || kathaṃ hi pītvā mādhvīkaṃ pītvā ca madhumādhavīm || lobhaṃ sauvīrake kuryān nārī kā cid iti smare ||В это время появляется Равана в облике аскета, неблагой в благом образе, как огонь, скрытый пеплом, желающий похитить безупречную Ситу; знающая дхарму дочь Джанаки приглашает его плодами, корнями и другой пищей; Равана отвергает все, принимает свой настоящий облик и мягко говорит Сите, что он известный Равана, царь ракшасов, и что его прекрасный город Ланка находится за великим океаном; пусть она будет сиять там среди лучших женщин вместе с ним, станет его женой и оставит аскета Рагхаву; услышав эти речи, Сита закрывает уши и говорит: «Не так»; небо со звездами может упасть, земля расколоться, огонь стать холодным, но она не оставит Рагхунандану; как самка слона, служившая великому лесному слону с потеками на висках, коснется кабана; как женщина, пившая лучшие медовые напитки, пожелает кислого саувирака?

Translation

В это время появился Равана в облике аскета: неблагой в благом образе, как огонь, скрытый пеплом, желающий похитить безупречную Ситу. Знающая дхарму дочь Джанаки приняла его плодами, корнями и другой пищей. Но он презрел все это, принял свой настоящий облик и мягко сказал: «Сита, я царь ракшасов, известный Равана. Мой прекрасный город Ланка находится за великим океаном. Там ты будешь сиять среди лучших женщин вместе со мной. Стань моей женой, прекраснобедрая, оставь аскета Рагхаву». Услышав такие речи, Сита закрыла уши и сказала: «Не так. Небо со звездами может упасть, земля расколоться, огонь стать холодным, но я не оставлю Рагхунандану. Как самка слона, служившая великому лесному слону с потеками на висках, коснется кабана? Как женщина, пившая лучшие медовые напитки, пожелает кислого саувирака?»

Commentary

Сита не спорит с могуществом Раваны; она отвергает его как ложную власть. Ее верность Раме держится не на внешней защите, а на внутренней принадлежности дхарме.

Version

44aeefb0ae42 · published Jun 18, 2026, 7:33:40 AM UTC