Mahabharata 3.262.1-4

Devanāgarī

मार्कण्डेय उवाच
मारीचस् त्व् अथ संभ्रान्तो दृष्ट्वा रावणम् आगतम् ॥
पूजयाम् आस सत्कारैः फलमूलादिभिस् तथा ॥
विश्रान्तं चैनम् आसीनम् अन्वासीनः स राक्षसः ॥
उवाच प्रश्रितं वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम् ॥
न ते प्रकृतिमान् वर्णः कच्चित् क्षेमं पुरे तव ॥
कच्चित् प्रकृतयः सर्वा भजन्ते त्वां यथा पुरा ॥
किम् इहागमने चापि कार्यं ते राक्षसेश्वर ॥
कृतम् इत्य् एव तद् विद्धि यद्य् अपि स्यात् सुदुष्करम् ॥

Transliteration (IAST)

mārkaṇḍeya uvāca
mārīcas tv atha saṃbhrānto dṛṣṭvā rāvaṇam āgatam ||
pūjayām āsa satkāraiḥ phalamūlādibhis tathā ||
viśrāntaṃ cainam āsīnam anvāsīnaḥ sa rākṣasaḥ ||
uvāca praśritaṃ vākyaṃ vākyajño vākyakovidam ||
na te prakṛtimān varṇaḥ kaccit kṣemaṃ pure tava ||
kaccit prakṛtayaḥ sarvā bhajante tvāṃ yathā purā ||
kim ihāgamane cāpi kāryaṃ te rākṣaseśvara ||
kṛtam ity eva tad viddhi yady api syāt suduṣkaram ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

मार्कण्डेय उवाच मारीचस् त्व् अथ संभ्रान्तो दृष्ट्वा रावणम् आगतम् ॥ पूजयाम् आस सत्कारैः फलमूलादिभिस् तथा ॥ विश्रान्तं चैनम् आसीनम् अन्वासीनः स राक्षसः ॥ उवाच प्रश्रितं वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम् ॥ न ते प्रकृतिमान् वर्णः कच्चित् क्षेमं पुरे तव ॥ कच्चित् प्रकृतयः सर्वा भजन्ते त्वां यथा पुरा ॥ किम् इहागमने चापि कार्यं ते राक्षसेश्वर ॥ कृतम् इत्य् एव तद् विद्धि यद्य् अपि स्यात् सुदुष्करम् ॥mārkaṇḍeya uvāca mārīcas tv atha saṃbhrānto dṛṣṭvā rāvaṇam āgatam || pūjayām āsa satkāraiḥ phalamūlādibhis tathā || viśrāntaṃ cainam āsīnam anvāsīnaḥ sa rākṣasaḥ || uvāca praśritaṃ vākyaṃ vākyajño vākyakovidam || na te prakṛtimān varṇaḥ kaccit kṣemaṃ pure tava || kaccit prakṛtayaḥ sarvā bhajante tvāṃ yathā purā || kim ihāgamane cāpi kāryaṃ te rākṣaseśvara || kṛtam ity eva tad viddhi yady api syāt suduṣkaram ||Марича, увидев пришедшего Равану, почитает его плодами, корнями и другими дарами; когда Равана отдыхает, Марича садится рядом, смиренно спрашивает, все ли благополучно в его городе и у подданных, и говорит, что исполнит дело Раваны, даже если оно будет очень трудным.

Translation

Марича, увидев пришедшего Равану, почтил его плодами, корнями и другими дарами. Когда Равана отдохнул, Марича сел рядом, смиренно спросил, все ли благополучно в его городе и у подданных, и сказал, что исполнит его дело, даже если оно будет очень трудным».

Commentary

Марича принимает Равану как гостя и царя, но его почтительность не отменяет внутренней тревоги. Перед ним стоит власть, уже идущая к гибели.

Version

121d66e491fb · published Jun 18, 2026, 7:33:40 AM UTC