Mahabharata
Jayadratha-vadha-parva (The Battle of Stones)7.97.11–14
7465 / 15823
Mahabharata · 7.97.11–14
Devanāgarī

संजय उवाच
तव दुर्मन्त्रिते राजन् दुर्योधनकृतेन च ॥
शृणुष्वावहितो भूत्वा यत् ते वक्ष्यामि भारत ॥
ते पुनः संन्यवर्तन्त कृत्वा संशप्तकान् मिथः ॥
परां युद्धे मतिं कृत्वा पुत्रस्य तव शासनात् ॥
त्रीणि सादिसहस्राणि दुर्योधनपुरोगमाः ॥
शकाः काम्बोजबाह्लीका यवनाः पारदास् तथा ॥
कुणिन्दास् तङ्गणाम्बष्ठाः पैशाचाश् च समन्दराः ॥
अभ्यद्रवन्त शैनेयं शलभाः पावकं यथा ॥

Transliteration (IAST)

saṃjaya uvāca
tava durmantrite rājan duryodhanakṛtena ca ||
śṛṇuṣvāvahito bhūtvā yat te vakṣyāmi bhārata ||
te punaḥ saṃnyavartanta kṛtvā saṃśaptakān mithaḥ ||
parāṃ yuddhe matiṃ kṛtvā putrasya tava śāsanāt ||
trīṇi sādisahasrāṇi duryodhanapurogamāḥ ||
śakāḥ kāmbojabāhlīkā yavanāḥ pāradās tathā ||
kuṇindās taṅgaṇāmbaṣṭhāḥ paiśācāś ca samandarāḥ ||
abhyadravanta śaineyaṃ śalabhāḥ pāvakaṃ yathā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तव दुर्मन्त्रिते राजन्tava durmantrite rājanby your evil counsel, O king; by your ill design, O king
दुर्योधनकृतेन चduryodhanakṛtena caand [by] Duryodhana's doing; and by what Duryodhana did
शृणुष्व अवहितः भूत्वाśṛṇuṣva avahitaḥ bhūtvālisten, having become attentive; hearken, having turned all ears
यत् ते वक्ष्यामि भारतyat te vakṣyāmi bhāratawhat I shall tell you, O Bharata; what I shall relate to you, O descendant of Bharata
ते पुनः संन्यवर्तन्तte punaḥ saṃnyavartantathey again turned back; they once more turned back
कृत्वा संशप्तकान् मिथःkṛtvā saṃśaptakān mithaḥhaving bound themselves by mutual oath; having sworn a mutual vow
पराम् युद्धे मतिम् कृत्वाparām yuddhe matim kṛtvāhaving made the highest resolve in battle; having taken the highest resolve in the fight
पुत्रस्य तव शासनात्putrasya tava śāsanātby the command of your son; by your son's order
त्रीणि सादिसहस्राणिtrīṇi sādisahasrāṇithree thousand horsemen; three thousand horsemen
दुर्योधनपुरोगमाःduryodhanapurogamāḥled by Duryodhana; with Duryodhana in the van
शकाः काम्बोजबाह्लीकाःśakāḥ kāmbojabāhlīkāḥShakas, Kambojas, Bahlikas; Shakas, Kambojas, Bahlikas
यवनाः पारदाः तथाyavanāḥ pāradāḥ tathāYavanas and Paradas; Yavanas and Paradas
कुणिन्दाः तङ्गणाम्बष्ठाःkuṇindāḥ taṅgaṇāmbaṣṭhāḥKunindas, Tangana-Ambashthas; Kunindas, Tanganas, Ambashthas
पैशाचाः च समन्दराःpaiśācāḥ ca samandarāḥand Paishachas together with Mandaras; and Paishachas along with Mandaras
अभ्यद्रवन्त शैनेयम्abhyadravanta śaineyamrushed [upon] Shaineya; fell upon Shaineya
शलभाः पावकम् यथाśalabhāḥ pāvakam yathā[as] moths [upon] fire; like moths upon a flame
Translation

"By your ill counsel, O king, and by what Duryodhana did — listen, becoming attentive, to what I shall tell you, O Bharata. They turned back again, having bound themselves by mutual oath, having taken the highest resolve in battle, by the command of your son. Three thousand horsemen led by Duryodhana — Shakas, Kambojas, Bahlikas, Yavanas and Paradas, Kunindas, Tanganas and Ambashthas, and Paishachas with Mandaras — rushed upon Shaineya, like moths upon a flame."

Version

25ab3c72fbfe · published Jul 19, 2026, 4:08:02 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with