Mahabharata
Duryodhana's Lone Valor; the Day's Duels9.21.1-4
9287 / 15823
Mahabharata · 9.21.1-4
Devanāgarī

संजय उवाच
पुत्रस् तु ते महाराज रथस्थो रथिनां वरः ॥
दुरुत्सहो बभौ युद्धे यथा रुद्रः प्रतापवान् ॥
तस्य बाणसहस्रैस् तु प्रच्छन्ना ह्य् अभवन् मही ॥
परांश् च सिषिचे बाणैर् धाराभिर् इव पर्वतान् ॥
न च सो ऽस्ति पुमान् कश् चित् पाण्डवानां महाहवे ॥
हयो गजो रथो वापि यो ऽस्य बाणैर् अविक्षतः ॥
यं यं हि समरे योधं प्रपश्यामि विशां पते ॥
स स बाणैश् चितो ऽभूद् वै पुत्रेण तव भारत ॥

Transliteration (IAST)

saṃjaya uvāca
putras tu te mahārāja rathastho rathināṃ varaḥ ||
durutsaho babhau yuddhe yathā rudraḥ pratāpavān ||
tasya bāṇasahasrais tu pracchannā hy abhavan mahī ||
parāṃś ca siṣice bāṇair dhārābhir iva parvatān ||
na ca so 'sti pumān kaś cit pāṇḍavānāṃ mahāhave ||
hayo gajo ratho vāpi yo 'sya bāṇair avikṣataḥ ||
yaṃ yaṃ hi samare yodhaṃ prapaśyāmi viśāṃ pate ||
sa sa bāṇaiś cito 'bhūd vai putreṇa tava bhārata ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
पुत्रः तु ते महाराजputraḥ tu te mahārājaа сын твой, о великий царь
रथस्थः रथिनां वरःrathasthaḥ rathināṃ varaḥстоя на колеснице, лучший из колесничих
दुरुत्सहः बभौ युद्धेdurutsahaḥ babhau yuddheблистал в битве, неодолимый
यथा रुद्रः प्रतापवान्yathā rudraḥ pratāpavānсловно Рудра, могучий
तस्य बाणसहस्रैः तुtasya bāṇasahasraiḥ tuего тысячами стрел
प्रच्छन्ना हि अभवत् महीpracchannā hi abhavat mahīпокрыта стала земля
परान् च सिषिचे बाणैःparān ca siṣice bāṇaiḥи врагов осыпал стрелами
धाराभिः इव पर्वतान्dhārābhiḥ iva parvatānсловно потоками дождя — горы
न च सः अस्तिna ca saḥ astiи нет того
पुमान् कः चित्pumān kaḥ citмужа никакого
पाण्डवानां महाहवेpāṇḍavānāṃ mahāhaveу Пандавов в великой битве
हयः गजः रथः वा अपिhayaḥ gajaḥ rathaḥ vā apiконь, слон или колесница
यः अस्य बाणैः अविक्षतःyaḥ asya bāṇaiḥ avikṣataḥчто его стрелами не ранен
यं यं हि समरे योधंyaṃ yaṃ hi samare yodhaṃкакого бы воина в битве
प्रपश्यामि विशां पतेprapaśyāmi viśāṃ pateя ни видел, о владыка людей
सः सः बाणैः चितः अभूत्saḥ saḥ bāṇaiḥ citaḥ abhūtтот и был усеян стрелами
पुत्रेण तव भारतputreṇa tava bhārataтвоим сыном, о Бхарата
Translation

Санджая сказал: «А сын твой, о великий царь, стоя на колеснице, лучший из колесничих, блистал в битве, неодолимый, словно Рудра, могучий. Тысячами его стрел покрыта стала земля, и врагов он осыпал стрелами, словно потоками дождя — горы. И нет у Пандавов в великой битве ни мужа, ни коня, ни слона, ни колесницы, что не был бы ранен его стрелами. Какого бы воина в битве я ни видел, о владыка людей, тот и был усеян стрелами твоего сына, о Бхарата».

Version

c95ab343a586 · published Jun 20, 2026, 2:40:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with