शृणु नामानि चान्येषां ये ऽन्ये स्कन्दस्य सैनिकाः ॥
विविधायुधसंपन्नाश् चित्राभरणवर्मिणः ॥
शङ्कुकर्णो निकुम्भश् च पद्मः कुमुद एव च ॥
अनन्तो द्वादशभुजस् तथा कृष्णोपकृष्णकौ ॥
द्रोणश्रवाः कपिस्कन्धः काञ्चनाक्षो जलंधमः ॥
अक्षसंतर्जनो राजन् कुनदीकस् तमोभ्रकृत् ॥
एकाक्षो द्वादशाक्षश् च तथैवैकजटः प्रभुः ॥
सहस्रबाहुर् विकटो व्याघ्राक्षः क्षितिकम्पनः ॥
पुण्यनामा सुनामा च सुवक्त्रः प्रियदर्शनः ॥
परिश्रुतः कोकनदः प्रियमाल्यानुलेपनः ॥
अजोदरो गजशिराः स्कन्धाक्षः शतलोचनः ॥
ज्वालाजिह्वः करालश् च सितकेशो जटी हरिः ॥
चतुर्दंष्ट्रो ऽष्टजिह्वश् च मेघनादः पृथुश्रवाः ॥
विद्युदक्षो धनुर्वक्त्रो जठरो मारुताशनः ॥
उदराक्षो झषाक्षश् च वज्रनाभो वसुप्रभः ॥
समुद्रवेगो राजेन्द्र शैलकम्पी तथैव च ॥
śṛṇu nāmāni cānyeṣāṃ ye 'nye skandasya sainikāḥ ||
vividhāyudhasaṃpannāś citrābharaṇavarmiṇaḥ ||
śaṅkukarṇo nikumbhaś ca padmaḥ kumuda eva ca ||
ananto dvādaśabhujas tathā kṛṣṇopakṛṣṇakau ||
droṇaśravāḥ kapiskandhaḥ kāñcanākṣo jalaṃdhamaḥ ||
akṣasaṃtarjano rājan kunadīkas tamobhrakṛt ||
ekākṣo dvādaśākṣaś ca tathaivaikajaṭaḥ prabhuḥ ||
sahasrabāhur vikaṭo vyāghrākṣaḥ kṣitikampanaḥ ||
puṇyanāmā sunāmā ca suvaktraḥ priyadarśanaḥ ||
pariśrutaḥ kokanadaḥ priyamālyānulepanaḥ ||
ajodaro gajaśirāḥ skandhākṣaḥ śatalocanaḥ ||
jvālājihvaḥ karālaś ca sitakeśo jaṭī hariḥ ||
caturdaṃṣṭro 'ṣṭajihvaś ca meghanādaḥ pṛthuśravāḥ ||
vidyudakṣo dhanurvaktro jaṭharo mārutāśanaḥ ||
udarākṣo jhaṣākṣaś ca vajranābho vasuprabhaḥ ||
samudravego rājendra śailakampī tathaiva ca ||
«Слушай имена и других, кои иные Сканды воины, разным оружием снабжённые, с пёстрыми уборами и бронёй: Шанкукарна (Колышек-ухий), Никумбха, Падма, Кумуда; Ананта, Двадашабхуджа (Двенадцатирукий) и Кришна, Упакришнака; Дронашравас, Капискандха (Обезьяноплечий), Канчанакша (Златоокий), Джаландхама; Акшасантарджана, о царь, Кунадика, Тамобхракрит; Экакша (Одноокий), Двадашакша (Двенадцатиокий) и Экаджата (Однокосый), владыка; Сахасрабаху (Тысячерукий), Виката, Вьягхракша (Тигроокий), Кшитикампана (Землетрясатель); Пуньянаман, Сунаман, Сувактра (Прекрасноликий), Приядаршана; Паришрута, Коканада, Приямальянулепана (С милыми венками); Аджодара (Козобрюхий), Гаджаширас (Слоноголовый), Скандхакша, Шаталочана (Стоокий); Джваладжихва (Пламенноязыкий), Карала, Ситакеша (Белокудрый), Джати, Хари; Чатурдамштра (Четырёхклыкий), Аштаджихва (Восьмиязыкий), Мегханада (Громогласный), Притхушравас; Видьюдакша (Молниеокий), Дханурвактра (Лук-ликий), Джатхара, Маруташана (Ветром питающийся); Ударакша, Джхашакша (Рыбоокий), Ваджранабха, Васупрабха; Самудравега (Океан-стремительный), о владыка царей, и Шайлакампи (Горотрясатель)».
2bd3b38325f7 · published Jun 20, 2026, 4:35:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Начинается необозримый перечень ратников Сканды, и сами имена их рисуют облик: Стоокий, Тысячерукий, Слоноголовый, Громогласный, Землетрясатель. За пестротою прозваний — образ силы божественной, являющей себя в неисчислимом многообразии форм. Сказание не страшится сонма причудливого и грозного: всё это — воинство света, и самая чудовищность его обличий служит устрашению врагов дхармы.