Mahabharata
The Boons and the Hymn of Taṇḍi (Part 3)13.16.16-19
11874 / 15823
Mahabharata · 13.16.16-19
Devanāgarī

ब्रह्मा शतक्रतुर् विष्णुर् विश्वेदेवा महर्षयः ॥
न विदुस् त्वां तु तत्त्वेन कुतो वेत्स्यामहे वयम् ॥
त्वत्तः प्रवर्तते कालस् त्वयि कालश् च लीयते ॥
कालाख्यः पुरुषाख्यश् च ब्रह्माख्यश् च त्वम् एव हि ॥
तनवस् ते स्मृतास् तिस्रः पुराणज्ञैः सुरर्षिभिः ॥
अधिपौरुषम् अध्यात्मम् अधिभूताधिदैवतम् ॥
अधिलोक्याधिविज्ञानम् अधियज्ञस् त्वम् एव हि ॥
त्वां विदित्वात्मदेहस्थं दुर्विदं दैवतैर् अपि ॥
विद्वांसो यान्ति निर्मुक्ताः परं भावम् अनामयम् ॥

Transliteration (IAST)

brahmā śatakratur viṣṇur viśvedevā maharṣayaḥ ||
na vidus tvāṃ tu tattvena kuto vetsyāmahe vayam ||
tvattaḥ pravartate kālas tvayi kālaś ca līyate ||
kālākhyaḥ puruṣākhyaś ca brahmākhyaś ca tvam eva hi ||
tanavas te smṛtās tisraḥ purāṇajñaiḥ surarṣibhiḥ ||
adhipauruṣam adhyātmam adhibhūtādhidaivatam ||
adhilokyādhivijñānam adhiyajñas tvam eva hi ||
tvāṃ viditvātmadehasthaṃ durvidaṃ daivatair api ||
vidvāṃso yānti nirmuktāḥ paraṃ bhāvam anāmayam ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ब्रह्मा शतक्रतुः विष्णुःbrahmā śatakratuḥ viṣṇuḥ«Брахма, Шатакрату, Вишну
विश्वेदेवाः महर्षयःviśvedevāḥ maharṣayaḥВишведевы, махариши»
न विदुः त्वां तु तत्त्वेनna viduḥ tvāṃ tu tattvena«не знают тебя доподлинно
कुतः वेत्स्यामहे वयम्kutaḥ vetsyāmahe vayamоткуда познаем мы»
त्वत्तः प्रवर्तते कालःtvattaḥ pravartate kālaḥ«от тебя исходит Время
त्वयि कालः च लीयतेtvayi kālaḥ ca līyateв тебе Время и растворяется»
कालाख्यः पुरुषाख्यः चkālākhyaḥ puruṣākhyaḥ ca«именуемый Временем, Пурушей
ब्रह्माख्यः च त्वम् एव हिbrahmākhyaḥ ca tvam eva hiи Брахманом — ты же ведь»
तनवः ते स्मृताः तिस्रःtanavaḥ te smṛtāḥ tisraḥ«тела твои три помянуты
पुराणज्ञैः सुरर्षिभिःpurāṇajñaiḥ surarṣibhiḥзнатоками пуран, божественными риши»
अधिपौरुषम् अध्यात्मम्adhipauruṣam adhyātmam«адхипауруша, адхьятма
अधिभूताधिदैवतम्adhibhūtādhidaivatamадхибхута и адхидайвата»
त्वां विदित्वा आत्मदेहस्थंtvāṃ viditvā ātmadehasthaṃ«тебя познав, в своём теле сущего
दुर्विदं दैवतैः अपिdurvidaṃ daivataiḥ apiтруднопознаваемого и богами»
विद्वांसः यान्ति निर्मुक्ताःvidvāṃsaḥ yānti nirmuktāḥ«учёные идут, освобождённые
परं भावम् अनामयम्paraṃ bhāvam anāmayamв высшее состояние, беспечальное»
Translation

«„Брахма, Шатакрату, Вишну, Вишведевы, махариши не знают тебя доподлинно — откуда познаем мы? От тебя исходит Время, в тебе Время и растворяется; именуемый Временем, Пурушей и Брахманом — ты же ведь. Тела твои три помянуты знатоками пуран, божественными риши: адхипауруша, адхьятма, адхибхута и адхидайвата. Тебя познав, в своём теле сущего, труднопознаваемого и богами, учёные идут, освобождённые, в высшее состояние, беспечальное“».

Version

283161b72404 · published Jun 20, 2026, 8:15:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with