जमदग्निर् उवाच
पुरीषम् उत्सृजत्व् अप्सु हन्तु गां चापि दोहिनीम् ॥
अनृतौ मैथुनं यातु बिसस्तैन्यं करोति यः ॥
द्वेष्यो भार्योपजीवी स्याद् दूरबन्धुश् च वैरवान् ॥
अन्योन्यस्यातिथिश् चास्तु बिसस्तैन्यं करोति यः ॥
गौतम उवाच
अधीत्य वेदांस् त्यजतु त्रीन् अग्नीन् अपविध्यतु ॥
विक्रीणातु तथा सोमं बिसस्तैन्यं करोति यः ॥
उदपानप्लवे ग्रामे ब्राह्मणो वृषलीपतिः ॥
तस्य सालोक्यतां यातु बिसस्तैन्यं करोति यः ॥
विश्वामित्र उवाच
जीवतो वै गुरून् भृत्यान् भरन्त्व् अस्य परे जनाः ॥
अगतिर् बहुपुत्रः स्याद् बिसस्तैन्यं करोति यः ॥
अशुचिर् ब्रह्मकूटो ऽस्तु ऋद्ध्या चैवाप्य् अहंकृतः ॥
कर्षको मत्सरी चास्तु बिसस्तैन्यं करोति यः ॥
वर्षान् करोतु भृतको राज्ञश् चास्तु पुरोहितः ॥
अयाज्यस्य भवेद् ऋत्विग् बिसस्तैन्यं करोति यः ॥
jamadagnir uvāca
purīṣam utsṛjatv apsu hantu gāṃ cāpi dohinīm ||
anṛtau maithunaṃ yātu bisastainyaṃ karoti yaḥ ||
dveṣyo bhāryopajīvī syād dūrabandhuś ca vairavān ||
anyonyasyātithiś cāstu bisastainyaṃ karoti yaḥ ||
gautama uvāca
adhītya vedāṃs tyajatu trīn agnīn apavidhyatu ||
vikrīṇātu tathā somaṃ bisastainyaṃ karoti yaḥ ||
udapānaplave grāme brāhmaṇo vṛṣalīpatiḥ ||
tasya sālokyatāṃ yātu bisastainyaṃ karoti yaḥ ||
viśvāmitra uvāca
jīvato vai gurūn bhṛtyān bharantv asya pare janāḥ ||
agatir bahuputraḥ syād bisastainyaṃ karoti yaḥ ||
aśucir brahmakūṭo 'stu ṛddhyā caivāpy ahaṃkṛtaḥ ||
karṣako matsarī cāstu bisastainyaṃ karoti yaḥ ||
varṣān karotu bhṛtako rājñaś cāstu purohitaḥ ||
ayājyasya bhaved ṛtvig bisastainyaṃ karoti yaḥ ||
Риши сказали: «„Кал да испускает в воды, да убьёт корову дойную, не в срок к соитию да идёт, — волокон-кражу творит кто. Ненавистен, женою живущий да будет, с далёкой роднёй, враждебный, друг другу гостем да будет, — волокон-кражу творит кто. Изучив Веды, да оставит, три огня да отбросит, да продаёт сому, — волокон-кражу творит кто. В колодце-селе брахман, шудрянки муж, — его соприсутствия да достигнет, — волокон-кражу творит кто. Живущего гуру, домочадцев да питают его чужие люди; без удела, многосынний да будет, — волокон-кражу творит кто. Нечист, брахман-обманщик да будет, и достатком возгордившийся, пахарь, завистливый да будет, — волокон-кражу творит кто. Годы да работает наёмником, и царя пурохитою да будет, недостойного да будет ритвиджем, — волокон-кражу творит кто“».
da107db8c3d0 · published Jun 21, 2026, 2:50:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Перечень самопроклятий длится, и сквозь него просвечивает целый кодекс чести брахмана: позорно осквернить воду, убить дойную корову, забросить изученные Веды и священные огни, торговать сомою, не содержать своих старших. Знаменательно, что в числе бедствий помянуто и то, что иному показалось бы успехом, — стать «пурохитою царя» или ритвиджем недостойного: служение неправедному властителю или жертвователю причтено к проклятиям. Так клятвенный ряд исподволь учит: не всякое возвышение благо, и связь с сильными мира сего, купленная ценою чистоты, есть падение. Готовность призвать на себя всё это есть высшая порука неповинности.