Nārada Purāṇa
The greatness of the Gaṅgā: the tale of Kalmāṣapāda9.101-110
93 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 9.101-110

Brahmarākṣasa

Devanāgarī

यः श्रृणोति पुराणानि सततं भक्तिसंयुतः ॥ तस्य स्यान्निर्मला बुद्धिर्भूयो धर्मपरायणः
पुराणश्रवणाद्भक्तिर्जायते श्रीपतौ शुभा ॥ विष्णुभक्तनृणां भूप धर्मे बुद्धिः प्रवर्त्तते
धर्मात्पापानि नश्यन्ति ज्ञानं शुद्धं च जायते ॥ धर्मार्थकाममोक्षाणां ये फलान्यभिलिप्सवः
श्रुणुयुस्ते पुराणानि प्राहुरित्थं पुराविदः ॥ अहं तु गौतममुनेः सर्वज्ञाद्ब्रह्यवादिनः
श्रुतवान्सर्वधर्मार्थ गङ्गातीरे मनोरमे ॥ कदाचित्परमेशस्य पूजां कर्त्तुमहं गतः
उपस्थितायापि तस्मै प्रणामं न ह्यकारिषम् ॥ स तु शान्तो महाबुद्धिर्गौतमस्तेजसां निधिः
मन्त्रोदितानि कर्मणि करोतीतिमुदं ययौ ॥ यस्त्वर्चितो मया देवः शिवः सर्वजगद्गुरुः
गुर्ववज्ञा कृतायेन राक्षसंत्वे नियुक्तवान् ॥ ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि योऽवज्ञां कुरुते गुरोः
तस्यैवाशु प्रणश्यन्ति धीविद्यार्थात्मजक्रियाः ॥ शुश्रूषां कुरुते यस्तु गुरुणां सादरं नरः
तस्य संपद्भवेद्भूप इति प्राहुर्विपश्चितः ॥ तेन शापेन दग्धोऽहमन्तश्चैव क्षधाग्निना

Transliteration (IAST)

yaḥ śrṛṇoti purāṇāni satataṃ bhaktisaṃyutaḥ || tasya syānnirmalā buddhirbhūyo dharmaparāyaṇaḥ
purāṇaśravaṇādbhaktirjāyate śrīpatau śubhā || viṣṇubhaktanṛṇāṃ bhūpa dharme buddhiḥ pravarttate
dharmātpāpāni naśyanti jñānaṃ śuddhaṃ ca jāyate || dharmārthakāmamokṣāṇāṃ ye phalānyabhilipsavaḥ
śruṇuyuste purāṇāni prāhuritthaṃ purāvidaḥ || ahaṃ tu gautamamuneḥ sarvajñādbrahyavādinaḥ
śrutavānsarvadharmārtha gaṅgātīre manorame || kadācitparameśasya pūjāṃ karttumahaṃ gataḥ
upasthitāyāpi tasmai praṇāmaṃ na hyakāriṣam || sa tu śānto mahābuddhirgautamastejasāṃ nidhiḥ
mantroditāni karmaṇi karotītimudaṃ yayau || yastvarcito mayā devaḥ śivaḥ sarvajagadguruḥ
gurvavajñā kṛtāyena rākṣasaṃtve niyuktavān || jñānato'jñānato vāpi yo'vajñāṃ kurute guroḥ
tasyaivāśu praṇaśyanti dhīvidyārthātmajakriyāḥ || śuśrūṣāṃ kurute yastu guruṇāṃ sādaraṃ naraḥ
tasya saṃpadbhavedbhūpa iti prāhurvipaścitaḥ || tena śāpena dagdho'hamantaścaiva kṣadhāgninā

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यःyaḥкто
श्रृणोतिśrṛṇotiслушает
पुराणानिpurāṇāniпураны
सततंsatataṃпостоянно
भक्तिसंयुतःbhaktisaṃyutaḥпреданностью наделённый
तस्यtasyaу того
स्यान्निर्मलाsyānnirmalāда будет незамутнённый
बुद्धिर्भूयोbuddhirbhūyoразум; ещё более
धर्मपरायणःdharmaparāyaṇaḥзакону верным
पुराणश्रवणाद्भक्तिर्जायतेpurāṇaśravaṇādbhaktirjāyateот слушания пураны рождается преданность
श्रीपतौśrīpatauк супругу Шри
शुभाśubhāблагая
विष्णुभक्तनृणांviṣṇubhaktanṛṇāṃу людей, преданных Вишну
भूपbhūpaо царь
धर्मेdharmeк закону
बुद्धिःbuddhiḥразум
प्रवर्त्ततेpravarttateобращается
धर्मात्पापानिdharmātpāpāniот закона грехи
नश्यन्तिnaśyantiгибнут
ज्ञानंjñānaṃзнание
शुद्धंśuddhaṃчистое
caи
जायतेjāyateрождается
धर्मार्थकाममोक्षाणांdharmārthakāmamokṣāṇāṃзакона, пользы, желания и освобождения
येyeкоторые
फलान्यभिलिप्सवःphalānyabhilipsavaḥплодов желающие
श्रुणुयुस्तेśruṇuyusteда слушают они
पुराणानिpurāṇāniпураны
प्राहुरित्थंprāhuritthaṃсказали так
पुराविदःpurāvidaḥзнатоки древнего
अहंahaṃя
तुtuже
गौतममुनेःgautamamuneḥот мудреца Гаутамы
सर्वज्ञाद्ब्रह्यवादिनःsarvajñādbrahyavādinaḥвсеведущего, о Брахмане говорящего
श्रुतवान्सर्वधर्मार्थśrutavānsarvadharmārthaуслышал все смыслы закона
गङ्गातीरेgaṅgātīreна берегу Ганги
मनोरमेmanorameотрадном
कदाचित्परमेशस्यkadācitparameśasyaоднажды высшего владыки
पूजांpūjāṃпочитание
कर्त्तुमहंkarttumahaṃсовершить я
गतःgataḥпошёл
उपस्थितायापिupasthitāyāpiи подошедшему
तस्मैtasmaiему
प्रणामंpraṇāmaṃпоклона
naне
ह्यकारिषम्hyakāriṣamсотворил я ведь
saтот
तुtuже
शान्तोśāntoумиротворённый
महाबुद्धिर्गौतमस्तेजसांmahābuddhirgautamastejasāṃвеликий разумом Гаутама, пылов
निधिःnidhiḥсокровищница
मन्त्रोदितानिmantroditāniмантрою изречённые
कर्मणिkarmaṇiдела
करोतीतिमुदंkarotītimudaṃтворит — так с радостью
ययौyayauушёл
यस्त्वर्चितोyastvarcitoкоторый же почитаем
मयाmayāмною
देवःdevaḥбог
शिवःśivaḥШива
सर्वजगद्गुरुःsarvajagadguruḥвсего мира наставник
गुर्ववज्ञाgurvavajñāпренебрежение наставником
कृतायेनkṛtāyenaсовершённое которым
राक्षसंत्वेrākṣasaṃtveв ракшасство
नियुक्तवान्niyuktavānопределил
ज्ञानतोऽज्ञानतोjñānato'jñānatoпо знанию ли, по незнанию
वापिvāpiили же
योऽवज्ञांyo'vajñāṃкто пренебрежение
कुरुतेkuruteтворит
गुरोःguroḥк наставнику
तस्यैवाशुtasyaivāśuу того именно быстро
प्रणश्यन्तिpraṇaśyantiгибнут
धीविद्यार्थात्मजक्रियाःdhīvidyārthātmajakriyāḥразум, учёность, добро, дети и дела
शुश्रूषांśuśrūṣāṃуслужение
कुरुतेkuruteтворит
यस्तुyastuкто же
गुरुणांguruṇāṃнаставникам
सादरंsādaraṃс почтением
नरःnaraḥчеловек
तस्यtasyaу того
संपद्भवेद्भूपsaṃpadbhavedbhūpaблагополучие да будет, о царь
इतिitiтак
प्राहुर्विपश्चितःprāhurvipaścitaḥсказали учёные
तेनtenaтем
शापेनśāpenaпроклятием
दग्धोऽहमन्तश्चैवdagdho'hamantaścaivaсожжён я, и изнутри
क्षधाग्निनाkṣadhāgnināогнём голода
Translation

«Кто слушает пураны постоянно, наделённый преданностью, у того да будет незамутнённый разум и тем более верность закону. От слушания пураны рождается благая преданность к супругу Шри, и у людей, преданных Вишну, о царь, разум обращается к закону. От закона гибнут грехи и рождается чистое знание; которые желают плодов закона, пользы, желания и освобождения, — да слушают они пураны; так сказали знатоки древнего. Я же от мудреца Гаутамы, всеведущего, говорящего о Брахмане, услышал все смыслы закона на отрадном берегу Ганги. Однажды пошёл я совершить почитание высшего владыки, и подошедшему ему я не сотворил поклона. Тот же, умиротворённый, великий разумом Гаутама, сокровищница пылов, ушёл с радостью: „Он творит дела, изречённые мантрою“. А бог Шива, почитаемый мною, всего мира наставник, — им, за совершённое пренебрежение наставником, я определён в ракшасство. По знанию ли, по незнанию кто творит пренебрежение к наставнику, у того именно быстро гибнут разум, учёность, добро, дети и дела. А который человек с почтением творит услужение наставникам, у того да будет благополучие, о царь, — так сказали учёные. Тем проклятием сожжён я, и изнутри — огнём голода».

Version

83cdfedf6af3 · published Sep 4, 2026, 9:12:31 PM UTC

Available inRU

Page between verses with